Warszawa, 23 kwietnia 2009 r.
W czwartek 23 kwietnia ruszyła druga edycja konkursu „Książka Historyczna Roku” ogłoszonego przez Telewizję Polską S.A., Polskie Radio SA oraz Instytut Pamięci Narodowej. Celem konkursu jest popularyzowanie dziejów Polski XX wieku oraz krzewienie czytelnictwa książek historycznych.
Na mocy trójstronnego porozumienia podpisanego w lipcu 2007 r., Instytut Pamięci Narodowej, Polskie Radio SA i Telewizja Polska S.A. ogłosiły coroczny konkurs „Książka Historyczna Roku” o nagrodę im. Oskara Haleckiego.
Nagroda w konkursie „Książka Historyczna Roku” przyznawana jest w dwóch kategoriach:
- najlepsza książka naukowa opisująca losy Polski i Polaków w XX wieku
- najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku
Laureaci nagrody im. Oskara Haleckiego zostaną wyłonieni w trzech etapach. W pierwszym etapie powołane przez organizatorów sześcioosobowe jury wybierze spośród nadesłanych książek te, które spełniają wymagania określone w regulaminie.
W drugim etapie jury wybierze do 10 książek z każdej kategorii.
W trzecim etapie konkursu jurorzy i czytelnicy wybiorą swoich zwycięzców. Od 21 września do 31 października br. czytelnicy w drodze internetowego głosowania wybiorą najlepsze książki w dwóch kategoriach.
Laureaci otrzymają statuetki i nagrody pieniężne, których łączna kwota wynosi 90 000 złotych.
Fundatorami nagród są: Telewizja Polska S.A., Polskie Radio SA oraz Instytut Pamięci Narodowej.
Uroczyste wręczenie nagród odbędzie się 8 listopada 2009 r.
Do konkursu mogą być zgłaszane książki wydane w języku polskim po raz pierwszy pomiędzy 1 stycznia 2008 r. a 15 czerwca 2009 r. Podmiotami uprawnionymi do zgłaszania książek do II edycji konkursu są: wydawnictwa i rektorzy wyższych uczelni.
Warunkiem prawidłowego zgłoszenia do konkursu jest wysłanie do 15 czerwca br. na adres Instytutu Pamięci Narodowej (ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa) 2 egzemplarzy danej książki wraz z dołączonym formularzem zgłoszeniowym, stanowiącym załącznik do regulaminu konkursu. Regulamin oraz wszelkie informacje na temat konkursu można znaleźć pod adresem: www.ksiazkahistorycznaroku.pl.
Skład Jury powołanego przez organizatorów:
Instytut Pamięci Narodowej reprezentować będą:
Prof. dr hab. Piotr Franaszek – członek Komitetu Nauk Historycznych PAN, pracownik Instytutu Historii UJ. W latach 2002/03-2007/08 dyrektor Instytutu. Od 2002 r. kierownik Zakładu Historii Gospodarczej i Społecznej w Instytucie Historii UJ. Główne obszary badawcze to dzieje społeczne i gospodarcze Polski i świata w XIX i XX wieku oraz zagadnienia inwigilacji wyższych uczelni przez UB/SB w czasach PRL-u.
Prof. dr hab. Tomasz Gąsowski – historyk, kierownik Katedry Historii Polski Nowoczesnej w Instytucie Historii UJ oraz kierownik Katedry Kultur Mniejszości Narodowych w Wyższej Szkole Filozoficzno-Pedagogicznej. Specjalizuje się w historii politycznej i społecznej Polski i Europy Środkowo-Wschodniej w XIX i XX w., zajmuje się także dziejami militarnymi oraz stosunkami polsko-żydowskimi. Ogłosił drukiem szereg artykułów i rozpraw poświęconych tej problematyce. Opublikował m.in.: Między gettem a światem. Dylematy ideowe Żydów galicyjskich na przełomie XIX i XX wieku, Kraków 1997; Słownik Historii Polski 1939-1948, Kraków 1996; Wybitni Polacy XIX wieku, Kraków 1998; Bitwy polskie, Leksykon Kraków 1999; Wybory'89 w Krakowie. Wspomnienia, relacje i dokumenty, Kraków 1999; Państwo polskie wobec Polaków na Wschodzie, Kraków 2000; Pod sztandarami Orła Białego. Kwestia żydowska w Polskich Siłach Zbrojnych w czasie drugiej wojny światowej, Kraków 2002. Członek Komisji Historycznej PAN (oddział w Krakowie) i Komisji Historii i Kultury Żydów PAU. Promotor 4 doktoratów i ponad 70 prac magisterskich oraz licencjackich. Bierze również czynny udział w życiu społecznym, jest m.in. prezesem Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego (od 1998 r.), członkiem Rady Naukowej Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum AK, Muzeum Auschwitz-Birkenau, członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Obecnie realizuje program badawczy Opozycja Małopolska w latach 1976–1990 w świetle archiwów bezpieki (wybrane instytucje i środowiska).
Polskie Radio SA reprezentować będą:
Dr hab. Andrzej Nowak – polski historyk, publicysta, sowietolog. Wykłada na Uniwersytecie Jagiellońskim i w Wyższej Szkole Biznesu NLU w Nowym Sączu. Członek Instytutu Historii PAN (kierownik pracowni Dziejów Rosji i ZSRR w IH), redaktor naczelny dwumiesięcznika polityczno-kulturalnego „Arcana”. Zajmuje się głównie historią i myślą polityczną ZSRR i Europy Wschodniej XIX–XX wieku. Jego zainteresowania to również geopolityka oraz nowoczesne środki masowego przekazu. Jest znawcą historii stosunków polsko-rosyjskich. Opublikował m.in.: Jak rozbić rosyjskie imperium? Idee polskiej polityki wschodniej 1733–1921, Kraków 1999; Polska i trzy Rosje. Studium polityki wschodniej Józefa Piłsudskiego (do kwietnia 1920 roku), Kraków 2001; Karol Wojtyła – Jan Paweł II. Kronika życia i pontyfikatu, Kraków 2003; Od imperium do imperium. Spojrzenia na historię Europy Wschodniej, Kraków 2004.
Prof. Wojciech Roszkowski – polski ekonomista i historyk, profesor, polityk, w latach 2004-2009 poseł do Parlamentu Europejskiego z okręgu śląskiego. Absolwent Wydziału Handlu Zagranicznego Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie. W 1978 roku obronił doktorat, a w 1987 r. habilitację z nauk ekonomicznych. Od października 1990 r. pracował też w Instytucie Studiów Politycznych PAN jako kierownik Zakładu Europy Środkowo-Wschodniej, a w latach 1994-2000 był dyrektorem ISP PAN. W 1995 r. uzyskał tytuł profesorski. W latach 1997-1998 był członkiem Rady Inicjatyw Wydawniczych przy Ministrze Kultury, zaś w latach 1999-2001 członkiem Rady Instytutu Dziedzictwa Narodowego. Wykładał na uczelniach w USA. Jako historyk zajmuje się również polityką historyczną, wykazując na forum PE bezpośredni związek między układem pojałtańskim w Europie, a zapóźnieniem gospodarczym nowych państw członkowskich. Opublikował kilkanaście książek oraz około 100 różnych drobniejszych prac w pismach naukowych w Australii, Austrii, Bułgarii, Łotwie, Niemczech, Stanach Zjednoczonych, Węgrzech, Wielkiej Brytanii i Włoszech. Autor Historii Polski XX wieku - wydawanej w wersji jedno- i trzytomowej, początkowo pod pseudonimem Andrzej Albert, książki Półwiecze, będącej syntezą historii politycznej świata po 1945 r. oraz cyklu podręczników do historii napisanych wspólnie z Anną Radziwiłł. Jest pracownikiem naukowym Szkoły Głównej Handlowej i Collegium Civitas w Warszawie. W 2000 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2005 r. srebrnym medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis.
Telewizję Polską S.A. reprezentować będą:
Prof. dr hab. Andrzej Chwalba – wykładowca UJ, były dziekan Wydziału Historycznego UJ i b. prorektor (1999–2005) ds. dydaktyki UJ. Historyk dziejów Polski i Europy XIX i XX w. 17 książek autorskich. Historia Polski 1795–1918 – nagroda Klio, Allianz – Srebrna Nike, wyróżnienie w konkursie im. J. Długosza; Historia Krakowa 1939–1945, Krakowska Książka Miesiąca, wyróżnienie w konkursie Parada Gazety Wyborczej, Allianz – Srebrna Nike Ministra Edukacji Narodowej; Historia Krakowa 1945–1989; III Rzeczpospolita. Raport specjalny, Nagroda Historyczna Polityki, w 2009 ukaże się w języku niemieckim i czeskim; Polen und der Osten, (wyd. niem. Suhrkamp); Nie ufam własnej pamięci. Rozmowy z Andrzejem Chwalbą; redaktor Obyczaje w Polsce, nagroda w konkursie „O Pióro Fredry” i „Atena 2005”; Historia Powszechna 1789–1914 (PWN 2008).
Prof. dr hab. Wiesław Wysocki – wiceprezes Towarzystwa im. Stanisława ze Skarbierza. Dziekan Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, kierownik Katedry Historii Najnowszej. Specjalizuje się w biografistyce najnowszej, historii najnowszej Polski, historii powszechnej w czasach nowożytnych, historii wojskowości.
Informacje o I edycji konkursu „Książka Historyczna Roku”
Zwycięzcy I edycji konkursu w 2008 r.:
W kategorii „Najlepsza książka naukowa opisująca losy Polski i Polaków w okresie PRL”
W kategorii „Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku”
Rafał Wnuk (red.) – „Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944–1956”
Atlas jest wydawnictwem prezentującym zasięg i struktury organizacji konspiracyjnych oraz zbrojną aktywność polskiej partyzantki powojennej. Praca jest unikalna ze względu na szczegółowość prezentowanych treści historycznych oraz bogactwo informacji z zakresu najnowszej historii Polski. Atlas przedstawia zagadnienia do niedawna niemal nieobecne w świadomości historycznej Polaków. Były one celowo przemilczane, co wynikało z tezy, iż w 1944 roku zdecydowana większość Polaków poparła nową władzę. Tych, którzy przeciwstawiali się władzy komunistycznej, oficjalna propaganda nazywała „zdrajcami”, „faszystowskim, reakcyjnym podziemiem”, „zaplutymi karłami reakcji”. Koncepcja atlasu powstała w Oddziałowym Biurze Edukacji Publicznej IPN w Lublinie. Oprócz wizualizacji kartograficznej wydawnictwo zawiera część opisową oraz ikonograficzną. Ramy chronologiczne atlasu wyznaczają wydarzenia istotne dla genezy i działalności polskiego powojennego podziemia niepodległościowego. Za początkowy moment kształtowania się tej konspiracji uznano styczeń 1944 r. – początek ofensywy sowieckiej, której skutkiem było wkroczenie Armii Czerwonej na ziemie II RP. Data końcowa to grudzień 1956 r., symboliczny moment „wyjścia z lasu” – pod wpływem przemian październikowych – ukrywających się żołnierzy podziemia. Dla dopełnienia obrazu podziemia przypomniano również sylwetki tych, którzy z takiej możliwości nie skorzystali i trwali w ukryciu jeszcze w latach sześćdziesiątych, ścigani przez organa bezpieczeństwa. „Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944–1956” jest skierowany do wszystkich zainteresowanych powojenną historią Polski. Autorzy starali się zastosować proste i sugestywne metody prezentacji kartograficznej, przemawiające do wyobraźni czytelnika, dlatego wydawnictwo będzie doskonałą pomocą edukacyjną dla uczniów.
Ryszard Terlecki – „Miecz i tarcza komunizmu. Historia aparatu bezpieczeństwa w Polsce 1944–1990”
Była orężem komunistycznego reżimu, spoiwem jego kadr i elit władzy. Walczyła z wrogami jedynie słusznego ustroju, ale bacznie śledziła również konflikty wewnątrz rządzącej partii. Przemoc, terror, upodlenie, szantaż i manipulacje – takimi metodami trzymała ludzi za gardło. Bezpieka. Miecz i tarcza reżimu. Wszystkowiedząca, wszechobecna, do niedawna otoczona aurą tajemnicy. Ryszard Terlecki jako pierwszy opisuje historię bezpieki, od jej powstania (1944) u boku sowieckiego NKWD, aż po likwidację w suwerennej Rzeczypospolitej (1990). Korzystając z ujawnionych akt UB i SB, ukazuje jeden z najmniej znanych epizodów narodowej historii. „Miecz i tarcza komunizmu. Historia aparatu bezpieczeństwa w Polsce 1944–1990” to ważna książka nie tylko dla miłośników historii najnowszej, ale i dla tych, którzy lepiej chcą zrozumieć współczesną Polskę, nieustannie zamieszanie wokół teczek, lustracji i prób odkrycia mrocznych tajemnic PRL-u.
Marek Grajek – „Enigma bliżej prawdy”
Wiedza o roli Polaków w złamaniu szyfrów Enigmy jest nadal bardzo skąpa. Odtajnienie tysięcy dokumentów z brytyjskich i amerykańskich archiwów nie wpłynęło na opinię o dominującej roli kryptologów alianckich. Tymczasem wiedza o wkładzie Polaków oparta jest nadal na nielicznych i dość starych relacjach. Aby oddać należny honor niedocenianym bohaterom, konieczne było wyjście poza perspektywę historyka. Spoglądając na złamanie szyfrów Enigmy nie tylko w kategoriach walki wywiadów, lecz także matematycznego i kryptologicznego wyzwania, odnajdujemy perspektywę, pozwalającą obiektywnie ocenić dokonania wszystkich uczestników tej niezwykłej historii. Książka pozwala w pełni docenić pionierski i decydujący udział polskich kryptologów i matematyków w historii Enigmy. W wymiarze intelektualnym przygoda z szyframi jest równie fascynująca jak w warstwie historycznej czy sensacyjnej. Książka łączy trzy wątki, stanowiąc najbardziej wszechstronne podsumowanie historii złamania szyfrów Enigmy, jakie dotąd oddano w ręce polskiego czytelnika.
Więcej informacji: www.ksiazkahistorycznaroku.pl
REGULAMIN KONKURSU
FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY