Instytut Pamięci Narodowej - wersja tekstowa

Wykaz śledztw prowadzonych w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie - wersja graficzna tekstu

Zbrodnie komunistyczne

• Śledztwo przeciwko ppłk w stanie spoczynku Helenie W.–B., byłej prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej w Warszawie ( S 25/01/Zk ).
  Śledztwo to jest kontynuacją postępowania karnego w przedmiocie zbrodni popełnionych przez funkcjonariuszy MBP, prokuratorów i sędziów, polegających na bezprawnym pozbawieniu wolności legendarnego generała A.K. Augusta Emila Fieldorfa, fizycznym i moralnym znęcaniu się nad nim i nad przesłuchiwanymi w toku śledztwa świadkami, tworzeniu fałszywych dowodów, skierowaniu do sądu bezzasadnego aktu oskarżenia oraz wydaniu bezzasadnych wyroków skazujących go na karę śmierci, którą wykonano w dniu 24.02.1954 r. Podejrzanej w toku śledztwa zarzucono legalizowanie bezprawnych działań podejmowanych przez funkcjonariuszy byłego MBP i GZIWP wobec działaczy podziemia, przeciwników politycznych nowej władzy i osób choćby tylko podejrzewanych lub pomówionych o takie postawy, przez bezpodstawne stosowanie i udział w przedłużaniu okresu ich aresztowania. Aktualnie wydane w tej sprawie zarzuty obejmują łącznie 24- pokrzywdzonych, w tym m. in. A. E. Fieldorfa, ps. „Nil” twórcę i najgłośniejszego dowódcę słynnej formacji A.K. Kierownictwo Dywersji „Kedyw”, oficerów II Rzeczypospolitej oraz Zenona K., działacza komunistycznego i współpracownika Władysława Gomółki.
  Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie prowadzi przedmiotowe śledztwo od maja 2001 r., systematycznie uzupełniając zebrany dotychczas materiał dowodowy w odniesieniu do poszczególnych pokrzywdzonych. Weryfikowany jest również zebrany w 57 tomach materiał dowodowy celem potwierdzenia bądź wykluczenia podejrzeń popełnienia przestępstw w toku archiwalnych postępowań karnych przez pozostałych, ujawnionych w toku analizy akt archiwalnych funkcjonariuszy. Od czerwca 2001 r. za pośrednictwem Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie, Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Spraw Zagranicznych realizowano także czynności związane z wystąpieniem do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Północnej Irlandii o tymczasowe aresztowanie i ekstradycję ppłk w stanie spoczynku Heleny W.–B. Postępowanie to, po licznych uzupełnieniach i wyjaśnieniach strony polskiej, zakończono w czerwcu 2006 r. decyzją Sekretarza Stanu o odmowie wydania Upoważnienia do Postępowania (ATP) w tej sprawie z uwagi na wiek podejrzanej, jej obecny stan zdrowia, znaczny upływ czasu od popełnienia zarzuconych jej przestępstw i znaczne opóźnienia w załatwianiu jej sprawy po upadku komunizmu w Polsce ( po 1989 r. ). Orzeczenie to, przez wzgląd na jego treść i formę, uznano za niesłuszne i w dniu 29 października 2007 r. wystąpiono o wydanie europejskiego nakazu aresztowania podejrzanej. Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie podzielił w tej sprawie stanowisko OKŚZpNP w Warszawie i postanowieniem z dnia 20..11.2007 r. sygnatura akt Cs 33/07 wydał europejski nakaz aresztowania Heleny W.-B., a następnie skierował go do wykonania. Wykonanie ENA pomimo licznych monitów strony polskiej do chwili obecnej nie zostało jeszcze zakończone.
   
• Śledztwo przeciwko b. funkcjonariuszom GZI WP Zbigniewowi K., Jerzemu S., Ignacemu M. i Józefowi K. ( S 44/01/Zk ).
  Śledztwo przeciwko b. funkcjonariuszom GZI WP Zbigniewowi K., Jerzemu S., Ignacemu M. i Józefowi K. podejrzanym o stosownie niedozwolonych metod śledczych wobec oficerów tworzących tzw. „Grupę Kierownictwa Konspiracji Wojsk Lotniczych”, w sprawach odpryskowych tzw. „ spisku w Wojsku Polskim” - płk Józefa J., płk Szczepana Ś., płk Augusta M.
  Materiał dowodowy stanowiący podstawę do przedstawienia w/w zarzutów opiera się na zgromadzonych materiałach archiwalnych oraz protokołach przesłuchania świadków w sprawie przeciwko b. Szefowi Oddziału Śledczego GZI WP Władysławowi K. i innym ówczesnym funkcjonariuszom organów Informacji WP. Obecnie wykonywane są badania sądowo-medyczne jednego z podejrzanych celem ustalenia jego zdolności do uczestnictwa w postępowaniu karnym.
   
• Śledztwo w sprawie podrabiania w latach 1951 - 1989 w Polsce, przez funkcjonariuszy b. MBP i MSW, w celu użycia jako autentycznych, dokumentów dotyczących Dyrektora „Radia Wolna Europa" - Jana Nowaka - Jeziorańskiego, mających poniżyć wyżej wymienionego w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego dla rodzaju wykonywanej przezeń działalności (S 46/01/Zk).
  Śledztwo w sprawie podrabiania w latach 1951 - 1989 w Polsce, przez funkcjonariuszy b. MBP i MSW, w celu użycia jako autentycznych, dokumentów dotyczących Dyrektora „Radia Wolna Europa" - Jana Nowaka - Jeziorańskiego, mających poniżyć wyżej wymienionego w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego dla rodzaju wykonywanej przezeń działalności.
  Celem śledztwa wszczętego w dniu 30 sierpnia 2001 r. jest ustalenie czy funkcjonariusze MBP i MSW dokonywali fałszerstw polegających na podrabianiu dokumentów i innych materiałów, których publikacja miała zdyskredytować osobę Jana Nowaka - Jeziorańskiego, w jakim zakresie i czy tak sfałszowane materiały publikowali. Po wszczęciu śledztwa w niniejszej sprawie, z uwagi na złożenie przez zawiadamiającego listy zawierającej znane Janowi Nowakowi – Jeziorańskiemu fakty fałszerstw dokonanych przez wymienione organy w stosunku do szeregu innych osób, zakres prowadzonych czynności śledczych uległ znacznemu rozszerzeniu.
  Wobec tak szerokiego zakresu prowadzonego śledztwa, koniecznym stało się zapoznanie z bardzo bogatym materiałem archiwalnym, zgromadzonym m. in. w Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Biurze Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN, dotyczącym „Radia Wolna Europa”, osoby Jana Nowaka – Jeziorańskiego oraz kilkunastu innych wątków. Ta wielowątkowość śledztwa oraz obszerność ujawnionych archiwaliów powoduje, że na obecnym etapie postępowania karnego trwają nadal czynności zapoznawania się z udostępnionymi i ujawnianymi materiałami historycznymi. Oprócz tego weryfikowane są dokumenty wskazane przez pokrzywdzonego pod kątem wytworzenia przez funkcjonariuszy MBP i MSW. Prowadzone są także poszukiwania kolejnych materiałów archiwalnych związanych z przedmiotem śledztwa.
   
• Śledztwo przeciwko b. funkcjonariuszom GZI WP Józefowi K., Tadeuszowi J., Kazimierzowi T., Henrykowi P., Leonardowi K. i Władysławowi A. ( S 49/01/Zk ).
  Śledztwo przeciwko b. funkcjonariuszom GZI WP Józefowi K., Tadeuszowi J., Kazimierzowi T., Henrykowi P., Leonardowi K. i Władysławowi A. podejrzanym o stosowanie niedozwolonych metod śledczych w czasie postępowań prowadzonych w GZI WP przeciwko oficerom tworzącym tzw. „Grupę Konspiracji Marynarki Wojennej” - kmdr Stanisława M., kmdr Kazimierza K., kmdr Mariana W. oraz oficerów Sztabu Generalnego WP i tzw. Nowego Kierownictwa Konspiracji Wojskowej - ppłk Sergiusza P., mjr Tadeusza T., mjr Apoloniusza Z. w sprawach odpryskowych tzw. „ spisku w Wojsku Polskim”.
  Obecnie wykonywane są czynności zaznajomienia podejrzanych z materiałami śledztwa, po czym planuje się skierowanie przeciwko w/w funkcjonariuszom GZI WP aktu oskarżenia do Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie.
   
• Śledztwo przeciwko b. funkcjonariuszowi MBP Czesławowi Ś. oraz b. funkcjonariuszom GZI WP Leszkowi P. i Leopoldowi S. ( S 50/01/Zk ).
  Śledztwo przeciwko b. funkcjonariuszowi MBP Czesławowi Ś. oraz b. funkcjonariuszom GZI WP Leszkowi P. i Leopoldowi S. podejrzanym o stosowanie niedozwolonych metod śledczych wobec ppłk Ludwika G. i ppłk Aleksandra K. w sprawach odpryskowych tzw. „ spisku w Wojsku Polskim”.
  Materiał dowodowy stanowiący podstawę do przedstawienia w/w b. oficerom śledczym zarzutów podobnie jak w pozostałych w/w sprawach opiera się na zgromadzonych materiałach archiwalnych oraz protokołach przesłuchania świadków w sprawie przeciwko b. Szefowi Oddziału Śledczego GZI WP Władysławowi K. i innym. Obecnie wykonywane są badania sądowo-medyczne jednego z podejrzanych celem ustalenia jego zdolności do uczestnictwa w postępowaniu karnym.
   
• Śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień służbowych przez funkcjonariuszy MSW w sprawie śmierci Grzegorza P. (S 51/01/Zk).
  Śledztwo swym zakresem obejmuje:
  - przekroczenie uprawnień służbowych przez funkcjonariuszy resortu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych działających na szkodę wymiaru sprawiedliwości w latach 1983- 1984 w związku z prowadzonym przez Prokuraturę Wojewódzką w Warszawie śledztwem dotyczącym śmierci Grzegorza Przemyka
  - utrudnianie śledztwa Prokuratury Wojewódzkiej w Warszawie w sprawie śmierci Grzegorza Przemyka w latach 1983-1984 przez funkcjonariuszy resortu Spraw Wewnętrznych
  - kierowanie gróźb bezprawnych przez funkcjonariuszy resortu Spraw Wewnętrznych w celu wywarcia wpływu na czynności świadków występujących przez sądem w sprawie śmierci Grzegorza Przemyka.
  Dotychczasowe ustalenia śledztwa uprawdopodobniły, iż w toku i w związku z prowadzonym w latach 1983 - 1984 śledztwem przez Prokuraturę Wojewódzką w Warszawie w sprawie o śmiertelne pobicie Grzegorza Przemyka, funkcjonariusze różnych szczebli działających w strukturach ówczesnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych podejmowali przestępcze działania, których celem było spowodowanie uniknięcia odpowiedzialności karnej przez rzeczywistych sprawców tego czynu, jak wykazały późniejsze, już w latach 90 – tych przeprowadzone postępowania - funkcjonariuszy MO.
  Prowadzone postępowanie przygotowawcze miało na celu ustalenie kręgu osób odpowiedzialnych za wydawanie poleceń w tym zakresie jak i bezpośrednich wykonawców tych przestępczych działań.
  W ramach prowadzonego śledztwa w wyniku kwerend przeprowadzonych m.in. w Biurze Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN, Archiwum Akt Nowych w Warszawie oraz wielu archiwach policyjnych i wojskowych odnalezionych zostało szereg materiałów mających istotne znaczenie dla prowadzonego śledztwa.
  Dotychczas w toku niniejszego śledztwa przesłuchano łącznie ponad 100 osób w charakterze świadków. oraz przeprowadzono oględziny ponad 70 akt personalnych funkcjonariuszy i ponad 100 tomów innych dokumentów archiwalnych.
  W dniach 24.09.2007 r., 25.09.2007 r., 10.10.2007 r., 24.10.2007 r., 29.10.2007 r., 30.10.2007 r., 22.01.2008 r., 23.01.2008 r. i 28.01.2008 r. funkcjonariuszowi Komendy Głównej MO Zdzisławowi C., zastępcy szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych ds. Służby Bezpieczeństwa w Radomiu Stefanowi O., zastępcy naczelnika Wydziału III Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Radomiu Marianowi C., funkcjonariuszowi Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Radomiu Edwardowi C., naczelnikowi Wydziału IV Departamentu III MSW, Robertowi R. i funkcjonariuszowi Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Radomiu Janowi J. i Markowi S. funkcjonariuszowi Wydziału Kryminalnego Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Radomiu i Marianowi M. naczelnikowi Wydziału Kryminalnego Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Radomiu zostały przedstawione zarzuty popełnienia przestępstw polegających na przekroczeniu uprawnień służbowych poprzez podejmowanie czynności o charakterze operacyjnym utrudniających prawidłowy tok prowadzonego przez Prokuraturę śledztwa w sprawie śmiertelnego pobicia Grzegorza Przemyka, polegających na inwigilacji świadka Cezarego F. i członków jego rodziny, stosowanie podsłuchów, wdrażaniu tzw. kombinacji operacyjnych’ i innych technik operacyjnych w celu wywarcia wpływu na czynności świadka poprzez zmianę złożonych przez niego w prokuraturze zeznań i wykluczenie z kręgu sprawców śmiertelnego pobicia Grzegorza Przemyka funkcjonariuszy MO.
  Ww. przesłuchani w charakterze podejrzanych nie przyznali się do popełnienia zarzucanych im przestępstw.
  Aktualnie w śledztwie kontynuowane są dalsze zaplanowane czynności procesowe.
   
• Bezprawne pozbawienie wolności i deportacja ludności cywilnej, narodowości i obywatelstwa polskiego, z miejscowości Barcukinie, Żagajcze, Lipa Góra, Gołubiszki i innych miejscowości na terenie Litwy do obozów pracy w głąb byłego ZSRR w latach 1940 – 1956 przez funkcjonariuszy NKWD (S 25/02/Zk)
  Czynności śledztwa zmierzają do ustalenia jak największej ilości osób pokrzywdzonych, deportowanych do ZSRR, ich przesłuchania i ustalenia w oparciu o zeznania świadków i uzyskane dokumenty, okoliczności deportacji, podstawy prawnej deportacji i czy w jej wyniku doszło do przestępstw /a/ stanowiących /ego/ zbrodnię komunistyczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, a jeżeli tak, do identyfikacji sprawców przestępstw / a/ i ich osądzenia.
   
• Deportacje ludności polskiej w latach 1944-45 z północno – wschodnich terenów Polski, w szczególności z różnych miejscowości okolic Białegostoku, Ciechanowa, Działdowa, Krasnosielca, Ostrołęki, Przasnysza i Spychowa w głąb ZSRR (S 31/02/Zk)
  Śledztwo obejmuje deportacje ludności polskiej, głównie mężczyzn, z północno – wschodnich terenów Polski, w szczególności z różnych miejscowości okolic Białegostoku, Ciechanowa, Działdowa, Krasnosielca, Ostrołęki, Przasnysza i Spychowa w głąb ZSRR. Deportacje zapoczątkowane zostały w sierpniu 1944 r. i dokonywane były do połowy 1945 r., ale ich największa intensywność datuje się w styczniu 1945 r. W dotychczasowym toku śledztwa ustalono 240 pokrzywdzonych i liczba ta stale wzrasta. Ustalono personalia około 1/3 ogólnej liczby pokrzywdzonych. Pokrzywdzonymi najczęściej były osoby należące do konspiracyjnych organizacji o charakterze niepodległościowym. Sprawcami byli funkcjonariusze NKWD, z którymi współpracowali polscy sympatycy władzy komunistycznej, przede wszystkim funkcjonariusze służb bezpieczeństwa. Mechanizm działania funkcjonariuszu NKWD był następujący: zatrzymywali pokrzywdzonych w miejscach ich zamieszkania, głównie mieszkających na wsi, osadzali ich czasowo w najbliżej położonych aresztach, a następnie grupowali w Ciechanowa i Białymstoku. Stamtąd w bydlęcych wagonach byli transportowani do różnych obozów pracy w ZSRR, zwłaszcza do takich jak: Skopin, Borowice, Tuła Szczokino, Stalinogorsk, Charków, Odessa, Donbas, nie ustalone miejscowości na Uralu, i innych. Zarówno w transporcie, jak i w miejscu deportacji warunki były nieludzkie, a śmiertelność wśród deportowanych bardzo duża. Okresy deportacji były różne, najczęściej od około jednego roku do trzech lat. Rzadko dłużej. Materiały śledztwa zawierają dokumenty dotyczące rewizji pomieszczeń niektórych pokrzywdzonych, ich zatrzymania, ich przesłuchania i inne, w których figurują nazwiska i stopnie oraz stanowiska wojskowe osób wykonujących i zatwierdzających wykonanie podjętych czynności przeciwko pokrzywdzonym.
  Wykonywane czynności procesowe zmierzają do ustalenia ogólnej liczby pokrzywdzonych, przesłuchania ich jako świadków, a jeżeli pokrzywdzeni nie żyją, do ustalenia i przesłuchania osób wykonujących prawa pokrzywdzonych oraz do ustalenia personaliów funkcjonariuszy NKWD, a także osób z nimi współpracujących i pociągnięcia sprawców oraz osób współdziałających do odpowiedzialności karnej.
   
• Śledztwo w sprawie dot. zbrodni popełnionych przez funkcjonariuszy PUBP w Mławie (S 83/02/Zk)
  Śledztwo to do tutejszej Komisji zostało przekazane do dalszego prowadzenia w dniu 27.09.2001 r. przez Instytut Pamięci Narodowej Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Białymstoku – Delegatura w Olsztynie. W toku postępowania wyjaśniane są okoliczności zbrodni komunistycznych popełnionych przez funkcjonariuszy PUBP w Mławie, które polegały na dokonywaniu zabójstw, bezprawnym pozbawianiu wolności i stosowaniu niedozwolonych metod śledczych wobec kilkudziesięciu pokrzywdzonych - najczęściej osób związanych z działającymi w konspiracji organizacjami niepodległościowymi.
  Prowadzone w tym śledztwie czynności doprowadziły już do wyjaśnienia kilkudziesięciu zdarzeń oraz pozwoliły na skierowanie dwóch aktów oskarżenia wobec Mariana K- funkcjonariusza PUBP w Mławie i Kazimierza G. – podprokuratora Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Warszawie.
   
• Śledztwo w sprawie tzw. „procesu szesnastu” (S 13/03/Zk)
  Śledztwo w sprawie bezprawnego pozbawienia wolności w okresie od dnia 27 marca 1945 r. do dnia 13 marca 1953 r. Leopolda Okulickiego, Jana Stanisława Jankowskiego, Kazimierza Pużaka, Adama Bienia, Antoniego Pajdaka, Stanisława Jasiukiewicza, Aleksandra Zwierzyńskiego, Kazimierza Bagińskiego, Stanisława Mierzwy, Eugeniusza Czarnowskiego, Józefa Chacińskiego, Franciszka Urbańskiego, Stanisława Michałowskiego, Zbigniewa Stypułkowskiego, Kazimierza Kobylańskiego oraz Józefa Stemlera-Dąbskiego, będącego skutkiem bezpodstawnego ich zatrzymania w dniu 27 i 28 marca 1945 r. w Pruszkowie przez funkcjonariuszy Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych (NKWD), a następnie osadzenia w więzieniu w Moskwie i bezprawnego skazania na kary więzienia w dniu 21 czerwca i 14 listopada 1945 r. w Moskwie, z mocy wyroku Kolegium Wojskowego Sądu Najwyższego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.
  Pomimo znacznego zaawansowania śledztwa zachodzi konieczność dalszego gromadzenia oraz wnikliwej analizy dokumentów historycznych. Celem takich poszukiwań i analiz jest możliwie wierne odtworzenie przebiegu zdarzeń, które doprowadziły do aresztowania przez funkcjonariuszy NKWD polskich patriotów, przewiezienia ich do Moskwy i osądzenia w istocie za działalność podjętą na rzecz budowy niepodległego bytu Państwa Polskiego. Zweryfikowano w oparciu o dostępne dowody rekonstrukcję aresztowania „szesnastu”, sporządzoną przez Andrzeja Chmielarza. Poddano analizie opracowanie IPN-KŚZpNP pt. „Operacja-Sejm 194-1946”, z którego wynika, że na użytek procesu w sprawie przywódców Państwa Podziemnego przekazywano do Moskwy materiały procesowe, uzyskane przez placówkę NKWD we Lwowie. Zakreślono przebieg linii frontu według stanu z daty aresztowania, która przynajmniej formalnie w ramach porozumienia między PKWN a Rządem ZSRR określała strefy sprawowania jurysdykcji w stosunku do obywateli polskich przez polskie i sowieckie organy bezpieczeństwa.
  Uzyskano dostępne dane na temat członków Kolegium Wojskowego Sądu Najwyższego ZSRR, oskarżycieli i funkcjonariuszy śledczych NKWD prowadzących postępowanie.
  W toku dalszego śledztwa zachodzi konieczność gromadzenia materiałów archiwalnych i analizowania dostępnych opracowań naukowych.
   
• Śledztwo w sprawie gróźb karalnych pozbawienia życia kierowanych w okresie od początku kwietnia do połowy maja 1982r , w Warszawie wobec Stanisława B. Wiceprezesa zdelegalizowanego po wprowadzeniu stanu wojennego Związku Artystów Scen Polskich , przez funkcjonariuszy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (S 36/03/Zk)
  tj. o czyn z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej –Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi ( Dz. U. Nr. 69 poz. 377 z 1946 r. z poźn. zm.).
  Śledztwo w niniejszej sprawie zostało wszczęte w wyniku ujawnienia przez Biuro Edukacji Publicznej IPN materiałów dotyczących działań nękających w stosunku do osób reprezentujących postawy wrogie i opozycyjne. Obecnie lista osób pokrzywdzonych liczy 41 osób , zaś lista funkcjonariuszy MSW liczy 32 osoby . Obie listy są listami otwartymi i wyniku czynności wykonywanych w sprawie są na bieżąco aktualizowane o nowe nazwiska. Do chwili obecnej został zgromadzony obszerny materiał archiwalny , który jest weryfikowany pod kątem jego przydatności dla niniejszego śledztwa- co w konsekwencji pozwoli na podjęcie dalszych czynności , które powinny doprowadzić do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności tej sprawy.
   
• Bezprawne pozbawienie wolności ks. Biskupa Antoniego Baraniaka w okresie od 25 września 1953r do 29 grudnia 1955r w Warszawie, będące następstwem przekroczenia władzy przez urzędników państwowych PRL. Zatrzymanie ks. Bp. Antoniego Baraniaka nastąpiło w tym samym dniu i okolicznościach co zatrzymanie Prymasa Polski Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Bp Antoni Baraniak był dyrektorem Sekretariatu Prymasa Polski (S 53/03/Zk)
  Śledztwo w sprawie bezprawnego pozbawienia wolności ks. Biskupa Antoniego Baraniaka w okresie od 25 września 1953r do 29 grudnia 1955r w Warszawie, będącego następstwem przekroczenia władzy przez urzędników państwowych PRL. Zatrzymanie ks. Bp. Antoniego Baraniaka nastąpiło w tym samym dniu i okolicznościach co zatrzymanie Prymasa Polski Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Bp Antoni Baraniak był dyrektorem Sekretariatu Prymasa Polski Przeprowadzone czynności wskazują, że głównym celem, jaki organy bezpieczeństwa zamierzały osiągnąć aresztując i przetrzymując ks. Bp. A. Baraniaka przez okres ponad 2 lat było uzyskanie od Niego informacji lub materiałów, które pozwoliłyby zainicjować postępowanie karne wobec Prymasa Stefana Wyszyńskiego. Celu tego nie osiągnięto.
  Czynności śledztwa zmierzają do ustalenia czy zastosowanie i przedłużanie tymczasowego aresztowania wobec ks. Bp. Antoniego Baraniaka było zgodne z ówczesnymi regulacjami prawa oraz czy podczas pozbawienia wolności stosowano wobec Biskupa niedozwolone metody śledcze.
   
• Śledztwo w sprawie Zbrodni Katyńskiej (S 38/04/Zk),
  Śledztwo w sprawie Zbrodni Katyńskiej tj. stanowiących zbrodnię wojenną i zbrodnię przeciwko ludzkości zabójstw nie mniej niż 21 768 obywateli polskich dokonanych w okresie od dnia 5 marca do bliżej nieustalonego dnia 1940 r. na terytorium ZSRR przez funkcjo¬nariuszy tego państwa, działających w wykonaniu podjętej w Moskwie w dniu 05.03.1940 r. uchwały Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików).
  Celem powyższego śledztwa jest wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy, w tym m.in. imienne ustalenie wszystkich obywateli polskich - ofiar Zbrodni Katyńskiej, ustalenie nieznanych dotąd miejsc ich kaźni i pochówku, sporządzenie pełnej listy osób, którym w niniejszym postępowaniu przysługują prawa pokrzywdzonych, ustalenie wszystkich osób biorących udział zarówno w podjęciu, jak i w wykonaniu decyzji z dnia 05.03.1940 r. oraz określenie zakresu odpowiedzialności każdej z nich. Realizacja tych zamierzeń uwarunkowana jest w dużej mierze możliwością zebrania pełnego materiału dowodowego, co z kolei uzależnione jest od dostępu do źródeł dowodowych za granicą w tym zwłaszcza do całości akt nr 159 Naczelnej Prokuratury Wojskowej Federacji Rosyjskiej w sprawie Zbrodni Katyńskiej.
  Czynności przesłuchania świadków w niniejszym śledztwie są sukcesywnie prowadzone we wszystkich 11 Oddziałowych Komisjach. Dane o świadkach zawarte są w uprzednio przekazanych przez organizacje skupiające rodziny ofiar Zbrodni Katyńskiej, zbiorowych listach ich członków. Przydatne informacje w tym zakresie uzyskiwane są także w trakcie przyjmowania relacji od przesłuchiwanych świadków. Dużą grupę przesłuchanych osób stanowią ci świadkowie, którzy w odpowiedzi na apel Instytutu Pamięci Narodowej zamieszczony w mediach i na stronie internetowej Instytutu, indywidualnie zgłaszają się do poszczególnych Oddziałowych Komisji w Polsce.
  Do chwili obecnej przesłuchano łącznie 2374 świadków, głównie członków rodzin zamordowa¬nych. Wśród przesłuchanych są także bezpośredni świadkowie tamtych wydarzeń - jeniec obozu specjalnego w Starobielsku Józef Ł., zwolniony z obozu w listopadzie 1939 r., jeniec obozu kozielskiego Bogdan K., zwolniony z obozu na początku grudnia 1939 r., oraz uratowany jeniec obozu w Kozielsku ksiądz prałat Zdzisław P.
  W toku śledztwa poszukiwane są w kraju i poza jego granicami dokumenty i inne dowody mogące mieć istotne znaczenie dla przedmiotu postępowania. W tym celu prowadzone sa rozliczne kwerendy mające doprowadzić do odnalezienia archiwalnych dokumentów, fotografii i dokumentalnych materiałów filmowych dotyczących Zbrodni Katyńskiej.
   
• Śledztwo w sprawie bezprawnego pozbawienia wolności Krzysztofa Ł. - Przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” w Teatrze Wielkim (S 52/04/Zk)
  Śledztwo zostało wszczęte 23 grudnia 2004 r. i jego celem jest ustalenie m.in., czy skazanie Krzysztofa Ł., wyrokiem z dnia 20 stycznia 1983 r. przez Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, było działaniem bezprawnym i noszącym znamiona zbrodni komunistycznej. W toku śledztwa wyjaśniane są również okoliczności innych zdarzeń, które znalazły się w zawiadomieniu o przestępstwie, tj.
  - stosowania niedozwolonych metod śledczych wobec Krzysztofa Ł. oraz pozostałych osób z nim związanych i zaangażowanych w planowanie ucieczki Jana N.,
  - przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy SB i bezprawnego utrudniania Krzysztofowi Ł. podjęcia zatrudnienia, po zwolnieniu go z zakładu karnego,
  - postrzelenia Jana Narożniaka w kontekście ewentualnego przekroczenia uprawnień służbowych,
  - wydania i treść pisma Prokuratora Generalnego z dnia 30.10.1980 r., skierowanego do Prokuratorów Wojewódzkich w sprawie „dotychczasowych zasad ścigania uczestników nielegalnej działalności socjalistycznej”,
  - stosowania niedozwolonych metod śledczych wobec działaczy MRKS, którzy dokonali uwolnienia Jana N. oraz pozostałych członków wymienionej powyżej organizacji, którzy wszyscy razem byli sądzeni w jednym procesie,
  - stosowania niedozwolonych metod śledczych wobec pracowników służby zdrowia, z którymi wykonywano czynności procesowe po ucieczce Jana N. oraz bezprawnego pozbawienia ich wolności.
   
• Śledztwo S 7/05/Zk prowadzone jest w kierunku:
  1/ gróźb karalnych pozbawienia życia i zniszczenia poprzez podpalenia mienia, kierowanych wobec Jana C. w okresie 1980 – 1981 podczas przesłuchań w/w w WUSW w C. i Komisariacie Milicji Obywatelskiej w O., przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, które to groźby wzbudziły u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę, że będą spełnione,
  2/ przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy WUSW w C., którego następstwem było bezprawne pozbawienie wolności Jana C., w nieustalonym okresie, w grudniu 1981, po wprowadzeniu stanu wojennego na obszarze PRL.
  Jan C. był członkiem NSZZ „ Solidarność” Rolników Indywidualnych. Zeznając w sprawie stwierdził, że w okresie po roku 1980 był nękany wielokrotnymi rewizjami i przesłuchaniami przez funkcjonariuszy WUSW w C. i Posterunku MO w O., podczas których to czynności procesowych grożono mu i zastraszano pozbawieniem życia i spaleniem zabudowań. Po wprowadzeniu stanu wojennego, przez okres około 3 tygodni, jak dodał, był także bezprawnie pozbawiony wolności.
   
• Śledztwo w sprawie wyłudzenia w latach 80-tych przez funkcjonariuszy Oddziału Y Zarządu II Sztabu Generalnego Ludowego Wojska Polskiego środków finansowych pochodzących z zagranicznych mas spadkowych po obywatelach polskich (S 8/05/Zk).
  Śledztwo w sprawie wyłudzenia w latach 80-tych przez funkcjonariuszy Oddziału Y Zarządu II Sztabu Generalnego Ludowego Wojska Polskiego środków finansowych pochodzących z zagranicznych mas spadkowych po obywatelach polskich poprzez przedkładanie zagranicznym organom właściwym w sprawach spadkowych sfałszowanych dokumentów dających podstawę do uzyskania tych środków
  W toku wszczętego w dniu 12 grudnia 2006 r. śledztwa ujawniono materiały potwierdzające udział funkcjonariuszy Oddziału Y Zarządu II Sztabu Generalnego LWP w przejęciu części spadku za granicą po obywatelu polskiego pochodzenia. W związku z tym trwają czynności zmierzające do ustalenia podobnych przypadków oraz innych ewentualnych działań przestępczych, których dopuścili się funkcjonariusze Oddziału Y.
   
• Śledztwo w sprawie bezprawnego pozbawienia wolności w 1940r. przez funkcjonariuszy NKWD , na terenie Łotwy żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza , którzy następnie zaginęli w ZSRR (S 11/05/Zk)
  tj. o przestępstwo z art. 189§2 kk w zw. z art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 18 grudnia 1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu ;
  W toku śledztwa ustalono, iż wojska polskie , które we wrześniu 1939r. przekroczyły granicę z Łotwą , cofając się przed wojskami niemieckimi zostały internowane m. in. w obozach : Lilaste, Ulbroka, Kaluciema . Po wkroczeniu na Łotwę w połowie 1940r. wojsk sowieckich , internowani żołnierze polscy zostali bezprawnie „przejęci” przez NKWD , a następnie przetransportowani do obozów NKWD w głąb ZSRR , część z nich trafiła m. in. do obozu w Kozielsku. W maju –czerwcu 1941r. z obozu w Kozielsku część żołnierzy polskich został przetransportowana do specjalnie utworzonego przez NKWD obozu Ponoj na Półwyspie Kola, po czym w połowie lipca 1941r. zostali wywiezieni do obozów w : Juży i Suzdalu. Z tych obozów zostali przejęci przez wysłannika Dowódcy Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Część żołnierzy , która pozostali w Kozielsku i nie trafili do Armii Andersa była poddawana śledztwom i skazywana przez organy ZSRR na kary śmierci. Obecnie trwa weryfikacja uzyskanej z Ośrodka „Karta” listy osób internowanych w 1939r , które zostały następnie bezprawnie pozbawione wolności przez NKWD- lista liczy ponad 600 nazwisk. Czynności śledztwa , są przede wszystkim ukierunkowane na ustalenie, jak największe liczby osób pokrzywdzonych , bądź osób najbliższych dla pokrzywdzonych i udokumentowanie procesowe wiedzy , jaką dysponują w zakresie przedmiotowego śledztwa- co pozwoli , na wszechstronne wyjaśnienie okoliczności niniejszej sprawy.
   
• Śledztwo w sprawie naruszenia praw pracowniczych poprzez podjęcie decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy z dziennikarzami z przyczyn politycznych, w okresie styczeń – marzec 1982 r. (S 23/05/Zk).
  Śledztwo wszczęte w dniu 12 sierpnia 2005 r. w sprawie, stanowiącego zbrodnię komunistyczną, naruszenia przez osoby pełniące funkcje kierownicze w Wydawnictwie Prasowym Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „ Prasa – Książka – Ruch” oraz Komitecie d/s Radia i Telewizji „ Polskie Radio i Telewizja”, a także wchodzące w skład komisji weryfikacyjnych, praw pracowniczych poprzez podjęcie decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy z dziennikarzami z przyczyn politycznych, w okresie styczeń – marzec 1982 r.
  Śledztwo to zostało zainicjowane złożeniem zawiadomienia o przestępstwie przez Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich.
   
• Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznych popełnionych w okresie od maja 1946r. do lipca 1947r. w Warszawie, przez funkcjonariuszy b. MBP w Warszawie (S 24/05/Zk)
  Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznych popełnionych w okresie od maja 1946r. do lipca 1947r. w Warszawie, przez funkcjonariuszy b. MBP w Warszawie, w toku postępowania przygotowawczego przeciwko Mieczysławowi B. i innym, polegających na przekraczaniu uprawnień w zakresie form i metod przeprowadzania czynności procesowych przez fizyczne i psychiczne znęcanie się nad pokrzywdzonym poprzez znieważanie go, bicie gumową pałką po całym ciele i kilkakrotne umieszczanie w tzw. „karcerze”, w celu uzyskania określonych wyjaśnień w sprawie Sr 966/47 Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie wszczęto w dniu 25.07.2005r., w oparciu o materiały zawierające relację pokrzywdzonego na temat rzeczywistego przebiegu jego przesłuchania. Relacja ta pozwoliła ustalić, że w przebiegu czynności procesowych prowadzonych w postępowaniu karnym b.WSR w Warszawie, sygn. akt Sr 966/47, przesłuchujący pokrzywdzonego funkcjonariusz MBP, przemocą, polegającą na biciu gumową pałką po całym ciele i osadzaniem w tzw. „karcerze”, usiłował wymusić na nim określonej treści wyjaśnienia.. Odnaleziono też i zabezpieczono materiały procesowe i większość materiałów operacyjnych dotyczących rozpracowywania przez MBP struktury i działalności nielegalnej organizacji „Ośrodek Mobilizacyjny Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej” oraz ustalono pozostałych 13-u współoskarżonych w sprawie likwidacji komórek „Wywiadu Wschód” Armii Krajowej określanej jako tzw. „Proces Liceum” Ustalono również i przesłuchano w charakterze świadków trzech żyjących jeszcze pokrzywdzonych oraz ustalono i przesłuchano w charakterze świadków lub wykluczono możliwość ustalenia osób najbliższych dla 10 dalszych pokrzywdzonych. Aktualnie badane są możliwości dowodowe w zakresie pociągnięcia ustalonych sprawców stosowania niedozwolonych metod śledczych do odpowiedzialności karnej i ujawnienia innych przestępstw popełnionych w przebiegu tego postępowania / stosowanie niedozwolonych metod śledczych w stosunku do pozostałych pokrzywdzonych oraz kwestia ewentualnego niedopełniania obowiązków i przekraczaniu uprawnień w zakresie praworządnego stosowania środków zapobiegawczych/. Śledztwo trwa.
   
• Śledztwo w sprawie bezprawnego pozbawienia wolności na czas powyżej 7 dni działaczy opozycyjnych w grudniu 1981 r. na terenie Warszawy i b. województwa warszawskiego na podstawie decyzji o ich internowaniu tj. o przestępstwa z art. 189 § 2 kk w zb. z art. 231 § 1 w zw. z art. 11 § 2 kk i art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (S 28/05/Zk)
  W toku śledztwa ustalono, iż na terenie b. województwa warszawskiego w czasie trwania stanu wojennego internowanych zostało 813 osób. Obecnie prowadzone są czynności zmierzające do ustalenia aktualnych danych adresowych tych osób. Do chwili obecnej ustalono informacje w powyższym zakresie na temat 270 internowanych. Jednocześnie kontynuowane są oględziny akt archiwalnych dot. wymienionych pokrzywdzonych, a także prowadzone są przesłuchania w/w w charakterze świadków.
   
• Śledztwo w sprawie dotyczącej masowych zabójstw obywateli polskich – więźniów więzienia w Mińsku , dokonywanych przez funkcjonariuszy NKWD , w okresie od 17 września 1939r. do końca czerwca 1941r. (S 46/05/Zk)
  tj. o czyn z art. 118 § 1 kk z 1997r. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej –Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu ( Dz. U. z 1998r. Nr. 155 , poz. 1016 z późn. zm. ).
  Przedmiotowe śledztwo swym zakresem przedmiotowym obejmuje mordy dokonane przez funkcjonariuszy NKWD na ludności polskiej w okresie 17 września 1939r do końca czerwca 1941r( tj. ewakuacji więzienia w Mińsku) , nie tylko w samych więzieniach w Mińsku , ale i na trasie ewakuacji z Mińska do miejscowości Ihumień (tzw. „Marsz Śmierci”). W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono , że w Mińsku były dwa więzienia prowadzone przez NKWD : 1./ więzienie Centralne , które mieściło się w dawnym zamku Sapiehów , 2./ tzw. „Okrąglak” lub „Amerykanka” . Więzienia te były we wrześniu 1939r przepełnione- znajdowało się w nich 2 razy więcej więźniów niż było miejsc w celach. Likwidacja obu więzień rozpoczęła się w nocy z 22/23 czerwca 1941r. Nieustalona do chwili obecnej liczba więźniów została zamordowana przez NKWD na terenie więzień, część więźniów została wywieziona transportem kolejowym , zaś pozostałych więźniów podzielono na grupy i wyprowadzono z mińskich więzień , gnając ich w kierunku miejscowości Ihumień (Czerwień) .Grupy były prowadzone w pewnych odległościach . Marsz ten trwał kilka dnia . W czasie tego marszu NKWD mordowało więźniów , a ciała były pozostawiane przy drodze. Z wyprowadzonych z Mińska więźniów w ilości około kilku tysięcy do Czerwienia dotarła zaledwie grupa około 2 tys. więźniów. W Czerwieniu funkcjonariusze NKWD na grupie ocalałych z „Marszu Śmierci” więźniów, zaczęli ponownie dokonywać zabójstw. Mord w Czerwieniu przeżyło zaledwie kilkadziesiąt osób, a to dzięki temu , że enkawudziści uciekli przed niemieckim bombardowaniem. Obecnie trwają dalsze czynności mające na celu ustalenie liczby osób pomordowanych i ich tożsamości . Czynności , są także prowadzone w zakresie ustalenia obecnie żyjących pokrzywdzonych lub osób dla nich najbliższych celem zabezpieczenie materiału dowodowego. Nadto , są na bieżąco przesłuchani ustaleni pokrzywdzeni i prowadzona jest analiza materiałów archiwalnych. Celem tego śledztwa , jest także ustalenie sprawców ww. czynów oraz osób wydających , w tym zakresie rozkazy.
   
• Śledztwo w sprawie fizycznego i moralnego znęcania się nad Wiktorem Alterem i Henrykiem Erlichem (S 47/05/Zk)
  Śledztwo dotyczy znęcania się fizycznego i moralnego przez funkcjonariuszy NKWD ZSRR nad aresztowanymi działaczami polskiego „Bundu” Wiktorem Alterem i Henrykiem Erlichem, w toku prowadzonego przeciwko ww. pokrzywdzonym na terenie ZSRR w okresie od września - października 1939 r. do lipca 1941 r. postępowania karnego poprzez pozbawianie ich snu i pożywienia, stosowanie wobec nich ścisłej izolacji, wielogodzinne przesłuchiwanie ich w porze nocnej, kierowanie wobec nich gróźb karalnych.
  W jego toku, poszukując źródeł informacji o losach Wiktora Altera i Henryka Erlicha, dokonano w szeregu instytucjach stosownych kwerend. Zapoznano się także z treścią kilkunastu książek i opracowań historyczno – naukowych, odnoszących się do przedmiotu postępowania. Po wyczerpaniu wszystkich możliwości dotarcia do źródeł dowodowych na terenie kraju, wystąpiono do Federacji Rosyjskiej z wnioskiem o udzielenie w niniejszej sprawie międzynarodowej pomocy prawnej. Aktualnie do Oddziałowej Komisji wpłynęły materiały z wykonanej przez władze Federacji Rosyjskiej międzynarodowej pomocy prawnej.
  Po wyczerpaniu wszystkich możliwości dotarcia do źródeł dowodowych na terenie kraju, wystąpiono do Federacji Rosyjskiej z wnioskiem o udzielenie w niniejszej sprawie międzynarodowej pomocy prawnej. Po wpłynięciu w listopadzie 2007 r. do Oddziałowej Komisji materiałów stanowiących realizację przez władze Federacji Rosyjskiej wniosku o pomoc prawną, przekazano je do przełożenia biegłemu tłumaczowi. Po ich przetłumaczeniu przez biegłego tłumacza ustalono, że Prokuratura Generalna Federacji Rosyjskiej zwróciła wniosek Oddziałowej Komisji w Warszawie o udzielenie pomocy prawnej w śledztwie S 47/05/Zk, bez wykonania, gdyż „udzielenie pomocy prawnej wskazanej we wniosku jest sprzeczne z ustawodawstwem Federacji Rosyjskiej.”
  Z uwagi na powyższe stanowisko władz rosyjskich, a tym samym brak możliwości dotarcia do archiwalnego materiału dowodowego, znajdującego się poza granicami Polski, śledztwo S 47/05/Zk zostało w dniu 13 lutego 2008 r. umorzone.
   
• Śledztwo w sprawie bezprawnych aresztowań obywateli polskich na terenie Warszawy w latach 1944 - 1945 przez ppor. Józefa Światło oraz wywożenia ich do obozów na terenie b. Związku Radzieckiego (S 13/06/Zk)
  Śledztwo w sprawie bezprawnych aresztowań obywateli polskich na terenie Warszawy w latach 1944 - 1945 przez ppor. Józefa Światło oraz wywożenia ich do obozów na terenie b. Związku Radzieckiego tj. o czyny art. 248 § 2 kk z 1932r w zw z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998r o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu /Dz.U. nr 155 poz.1016 z późn. zm./.
  Śledztwo zostało wszczęte w dniu 29 czerwca 1991r przez Główną Komisję Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – Instytut Pamięci Narodowej. Następnie było kontynuowane przez Wojskową Prokuraturę Okręgową w Warszawie. W dniu 06.03.2007r przedmiotowe postępowanie zostało przejęte do dalszego prowadzenia przez tut. Komisję. Aktualnie trwa oczekiwanie na wynik kwerendy przeprowadzanej przez BUiAD IPN.
   
• Śledztwo w sprawie funkcjonowania w latach 1956 – 1989 w strukturach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie związku, który miał na celu dokonywanie przestępstw, a w szczególności zbrodni zabójstw osób – działaczy opozycji politycznej i duchowieństwa (S 17/06/Zk).
  Śledztwo w sprawie funkcjonowania w okresie od 28 listopada 1956 r. do 31 grudnia 1989 r. w strukturach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie związku, w skład którego wchodzili funkcjonariusze byłej Służby Bezpieczeństwa, kierowanego przez osoby zajmujące najwyższe stanowiska państwowe, który miał na celu dokonywanie przestępstw, a w szczególności zbrodni zabójstw osób – działaczy opozycji politycznej i duchowieństwa.
  W przebiegu tego postępowania, w oparciu o akta śledztw prowadzonych w latach 80 przez powszechne jednostki prokuratury, Raport Nadzwyczajnej Komisji Sejmowej do Zbadania Działalności MSW oraz ujawnione obecnie informacje i materiały, m. in. z Instytutu Pamięci Narodowej, ABW, byłej WSW, badane są zdarzenia dotyczące głównie zabójstw i nagłych zgonów księży i działaczy demokratycznej opozycji. Zebrany w tych sprawach materiał dowodowy uzasadnia podejrzenia, że sprawcami tych przestępstw mogą być funkcjonariusze SB. Ujawnione obecnie informacje i materiały stwarzają podstawy do prowadzenia nowych wątków śledztwa bądź podjęcia i kontynuowania postępowań prowadzonych w przeszłości, zazwyczaj umarzanych z powodu niewykrycia sprawców.
   
• Śledztwo w sprawie przekroczenia w dniu 16 lipca 1975 r. w Warszawie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego należącego do kierownictwa Dowództwa Wojsk Obrony Powietrznej Kraju polegającego na wydaniu wbrew obowiązującym w Polsce regulacjom prawnym, za pośrednictwem Centralnego Stanowiska Dowodzenia Obrony Powietrznej CSRS w Pradze, zgody na zestrzelenie przez pilota czeskiego myśliwca wojskowego L-29, polskiego samolotu cywilnego AN-2, pilotowanego przez Dionizego B., co nastąpiło pomiędzy miejscowościami Czary i Kuty powiat Senice , powodując zgon ww. (S 62/06/Zk)
  tj. o przestępstwo z art. 231§1 kk w zb. z art. 18 §1 kk w zw. z art. 148 §2 pkt 4 kk w zw. z art.11§2kk w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 roku o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 19 grudnia 1998 r.).
  Przedmiotem śledztwa jest wyjaśnienie okoliczności zestrzelenia w dniu 17 lipca 1975r. nad terytorium Czechosłowacji , na polecenie najwyższych władz polskich , polskiego samolotu cywilnego AN-2 , pilotowanego przez Dionizego B. Obecne czynności procesowe prowadzą do ustalenia procedur prawnych związanych z tego typu sytuacjami i ustalenia osób winnych tej zbrodni. Obecnie prowadzone są szerokie kwerendy – w celu odnalezienia materiałów archiwalnych i są przesłuchiwani świadkowie związanymi z tym zdarzeniem. Uzyskano referat Pana Tomasa Bursika z konferencji poświęcanej stosunkom polsko-czeskim w latach 1945-1989 , dot. zestrzelenia polskiego samolotu cywilnego nad terytorium Czechosłowacji w lipcu 1975r. Lektura tego referatu w znaczy sposób poszerza wiadomości na temat tego zdarzenia i wskazała dalsze kierunki poszukiwania materiałów archiwalnych- tj. Urząd Dokumentacji i Badania Zbrodni Komunizmu Policji Republiki Czeskiej .W celu zakończenia przedmiotowego śledztwa konieczne jest uzyskanie od strony Czeskiej posiadanych przez nią materiałów związanych z przedmiotowym zdarzeniem oraz odnalezienie w wojskowych zasobach archiwalnych materiałów źródłowych związanych z zakresem przedmiotowego śledztwa – co pozwoli na dokonanie gruntowej oceny tego zdarzenia , sformułowanie wniosków końcowych i doprowadzi w konsekwencji do ustalenia osób odpowiedzialnych za to przestępstwo.
   
• Śledztwo o sygnaturze (S 76/06/Zk) jest prowadzone w zakresie:
  I. w sprawie zbrodni komunistycznych popełnionych w okresie od styczni 1951r do września 1953r przez funkcjonariuszy byłego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie w toku śledztwa prowadzonego przeciwko biskupowi Czesławowi Kaczmarkowi i innym , polegających na fizycznym i psychicznym znęcaniu się przez ich bicie , głodzenie ,poniżanie , używanie przemocy , wielokrotne i długotrwałe nocne przesłuchania i poprzez używanie wobec nich gróźb karalnych i osadzanie w okresie zimowym w pomieszczeniach z otwartymi oknami , w celu wymuszenia przyznania się do postawionych zarzutów
  tj. o przestępstwo z art. 246 kodeksu karnego z 1932r. w zw. z art. 2 ust.1 Ustawy z dnia 18.12.1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej –Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu / Dz. U 1998.155.1016 z poźn. zm./
  II. w sprawie zbrodni komunistycznych popełnionych w okresie od stycznia 1951r. do września 1953r. przez funkcjonariuszy byłego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie , prokuratorów i sędziów w toku postępowania karnego przeciwko biskupowi Czesławowi Kaczmarkowi i innym oskarżonym o czyny z ar. 86 §1 i 2 KKWP i inne , w sprawie byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie , sygn. Sr. 664/53 , polegających na niedopełnieniu obowiązków w zakresie nadzoru nad stosowaniem środków zapobiegawczych , co skutkowało bezprawnym pozbawieniem ich wolności
  tj. o przestępstwo z art. 248§1 kk kodeksu karnego z 1932r. w zw. z art. 2 ust.1 Ustawy z dnia 18.12.1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej –Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu / Dz. U 1998.155.1016 z poźn. zm./
  Śledztwo zostało wszczęte w dniu 15 listopada 2007r.Trwają czynności mające na celu zapoznanie się i wyselekcjonowanie zgromadzonego do chwili obecnej obszernego materiału archiwalnego – co pozwoli w dalszym etapie na wytypowanie osób do przesłuchania w charakterze świadków oraz sprawców przedmiotowych przestępstw.
   
• Śledztwo w sprawie przeciwko Stefanowi M. (S 92/06/Zk).
  Śledztwo przeciwko Stefanowi M., podejrzanemu o niedopełnianie obowiązków w zakresie kontroli zasadności i terminowości czynności procesowych podejmowanych w przedmiocie przedłużania okresu stosowania tymczasowego aresztowania Józefa S., skutkujących bezprawnym pozbawianiem wolności pokrzywdzonego, prowadzone samodzielnie od 14.12.2006 r.
  Jest ono kontynuacją śledztwa w sprawie łamania praworządności i naruszania praw człowieka w toku postępowania karnego prowadzonego przez funkcjonariuszy byłego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, polegającego na moralnym znęcaniu się przez wielokrotne, długotrwałe przesłuchiwanie oraz używanie przemocy i gróźb bezprawnych w celu wywarcia wpływu na treść zeznań świadka ks. Jana Danielewicza, tworzeniu w ten sposób fałszywych dowodów kierujących postępowanie karne przeciwko Józefowi S. i bezprawnym pozbawianiu go wolności (S 30/01/Zk) w części dotyczącej jednego z ustalonych i żyjących jeszcze sprawców tych przestępstw. W przebiegu opisanego wyżej postępowania ujawniono bowiem, iż zobowiązany do zgodnego z ówcześnie obowiązującymi przepisami stosowania i przedłużania okresu tymczasowego aresztowania sędzia Stefan M., nie dopełniał obowiązków w zakresie kontroli zasadności i terminowości podejmowanych czynności procesowych, naruszając tym zasady ograniczania wolności osobistej obywateli, określone w Kodeksie Wojskowego Postępowania Karnego oraz art. 97 Ustawy z dnia 17.03.1921 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U.R.P. z dnia 1.06.1921 r. ) i później w art. 87 Ustawy z dnia 22.07.1952 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U. z dnia 21.021976 r.). W ten sposób uczestniczył on w prześladowaniu pokrzywdzonych z powodu odmiennej orientacji politycznej i ich wcześniejszej działalności w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego. Forma sprawstwa zarzuconych mu czynów – zaniechanie, legła u podstaw stworzonego wówczas totalitarnego systemu represji i wszechwładzy MBP. Oznaczało ono w rzeczywistości nie tylko zwykłe przestępstwo urzędnicze, ale praktycznie powszechne godzenie się na rażące naruszanie podstawowych praw i wolności obywatelskich.
  W przedmiotowej sprawie kontynuowana jest kwerenda archiwalna zmierzająca do potwierdzenia lub wykluczenia istnienia innych, pokrzywdzonych takimi czynami osób celem wyjaśnienia całokształtu działalności podejrzanego w tym zakresie. Przygotowywany jest też wniosek o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania Stefana M. celem poszukiwaniem możliwości rozpoznania niniejszej sprawy przez polskie organy wymiaru sprawiedliwości. Śledztwo trwa.
   
• Śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez żołnierzy zawodowych z Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie wobec Kazimierza K. (S 15/07/Zk).
  Śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez żołnierzy zawodowych z Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie wobec Kazimierza K. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej popełnionej w okresie od dnia
  1 września 1965 r. do dnia 31 października 1967 r. w Warszawie, a polegającej na przekroczeniu uprawnień przez żołnierzy zawodowych z Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie poprzez ograniczenia stosowane wobec Kazimierza K. w przysługujących mu prawach, w tym dalszego rozwoju w pracy naukowej i udziału w organizacji katolickiej w okresie pełnienia służby wojskowej w WAT ze względu na przynależność wyznaniową, która skutkowała negatywną opinią, co do przydatności do dalszej służby i zwolnieniem z jej pełnienia.
  W toku prowadzonego postępowania uzyskano dokumenty, w świetle których Kazimierz K. – oficer z Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie, m. in. ze względu na przynależność wyznaniową, uczestniczenie w praktykach religijnych i udział w organizacjach katolickich został negatywnie zaopiniowany, co skutkowało stwierdzeniem nieprzydatności do pracy naukowej w WAT i w konsekwencji zwolnieniem ze służby wojskowej.
  Śledztwo znajduje się w fazie gromadzenia dokumentacji źródłowej oraz ustalania danych personalnych oficerów, którzy uczestniczyli w procesie opiniowania Kazimierza K. W tym celu odtajniono wojskowe akta personalne pokrzywdzonego. Po ich procesowym zabezpieczeniu poprzez przeprowadzenie oględzin wystąpiono o uzyskanie akt personalnych oficerów LWP, którzy rozpatrywali odwołanie Kazimierza K. od dyskwalifikującej go opinii służbowej. Następnym krokiem będzie ustalenie aktualnych danych tych oficerów w celu przeprowadzenia czynności procesowych z ich udziałem.
  Jednocześnie zakończono kwerendę archiwalną w zakresie odszukania i przeanalizowania materiałów dotyczących Kazimierza K., wytworzonych przez jednostki podległe MSW.
   
• Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej popełnionej w okresie od marca 1968 r. do 1971 r. w Warszawie przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego sprawujących funkcje kierownicze w organach statutowych Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Radę Państwa PRL i Radę Ministrów PRL polegającej na nakłanianiu do stosowania przemocy oraz gróźb bezprawnych wobec grupy osób obywatelstwa polskiego pochodzenia żydowskiego z powodu ich przynależności narodowej, rasowej i wyznaniowej (S 29/07/Zk)
  tj. o przestępstwo z art. 18 paragraf 2 kk w zw. z art. 119 paragraf 1 kk w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o IPN-KŚZpNP.
  Dokonany w toku postępowania sprawdzającego przegląd części wyselekcjonowanych materiałów archiwalnych, analiza przemówienia pierwszego sekretarza KC PZPR Władysława Gomułki, wygłoszonego na spotkaniu z warszawskim aktywem partyjnym w dniu 19 marca 1968 r. i dostępnej literatury uzasadniała podejrzenie popełnienia zbrodni komunistycznej polegającej na nakłanianiu do stosowania przemocy oraz gróźb bezprawnych wobec grupy osób obywatelstwa polskiego pochodzenia żydowskiego z powodu ich przynależności narodowej, rasowej i wyznaniowej. W wyniku działań zainicjowanych przez osoby pełniące funkcje kierownicze w organach statutowych Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, stworzone przez Radę Państwa PRL i Radę Ministrów PRL instrumenty prawne doprowadziły do udzielenia, na przestrzeni lat od marca 1968 r. do 1971 r., zezwoleń na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo państwa Izrael dla około 13.000 osób pochodzenia żydowskiego, które opuszczały obszar PRL niejednokrotnie wbrew własnej woli, tracąc przymusowo obywatelstwo polskie z chwilą przekroczenia granicy państwowej PRL. W przypadku osób pochodzenia żydowskiego pozostających w stosunku służby wdrażano postępowania dyscyplinarne, zmierzające do usunięcia z zajmowanych stanowisk.
  Prowadzone śledztwo ma na celu wyjaśnienie okoliczności dotyczących przyczyn, które stanowiły motywację do zorganizowania przymusowej emigracji z PRL osób pochodzenia żydowskiego.
   
• Śledztwo w sprawie narażenia w 1984 r. lub 1985 r. w Warszawie Barbary Anieli W. /poprzednio M./ na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, polegającego na doprowadzeniu do spowodowania wypadku drogowego, co stanowiło przejaw represji z przyczyn politycznych (S 77/07/Zk)
  Śledztwo w sprawie narażenia w dacie bliżej nieustalonej lecz nie wcześniej niż w listopadzie 1984 r. i nie później niż w czerwcu 1985 r. w Warszawie Barbary Anieli W. /poprzednio M./ na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, polegającego na doprowadzeniu do spowodowania wypadku drogowego, w wyniku którego uczestniczący w ruchu lądowym pojazd uderzył w samochód od strony zajmowanej przez pokrzywdzoną, na skutek czego doznała ona urazu w postaci złamania kości skroniowej i ciemieniowej, które to działanie miało na celu zastraszenie przed dochodzeniem roszczeń za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie trwające przez 13 miesięcy, co stanowiło przejaw represji z przyczyn politycznych tj. o przestępstwo z art. 160 paragraf 1 kk w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o IPN-KŚZpNP.
  Celem postępowania jest procesowe wyjaśnienie okoliczności wskazujących na to, że wypadek drogowy, w wyniku którego obrażeń ciała w postaci złamania kości skroniowej i ciemieniowej doznała lekarz pogotowia ratunkowego Barbara W., /poprzednie nazwisko M./ podczas wyjazdu do zdarzenia, mógł nastąpić wskutek umyślnego naruszenia przepisów obowiązujących w ruchu lądowym, albowiem bezpośrednio po zdarzeniu okazało się, iż oznakowany pojazd ratownictwa medycznego nie należał do kolumny transportu sanitarnego, zaś kierowca pojazdu nie był pracownikiem pogotowia. Do zdarzenia tego doszło w trakcie toczącego się postępowania sądowego, w którym Barbara W. /poprzednio M./ dochodziła odszkodowania z tytułu niesłusznego tymczasowego aresztowania, stosowanego przez Prokuraturę Rejonową dla Dzielnicy Warszawa Śródmieście oraz Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie pod zarzutem dokonania rozboju, wspólnie z innymi pracownikami załogi karetki pogotowania, na osobie poszkodowanego wypadkiem drogowym. Zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie lekarza pogotowia ratunkowego Barbary W. miało miejsce w niedługim czasie po upublicznieniu okoliczności śmiertelnego pobicia Grzegorza Przemyka i w związku z tym mogło stanowić przejaw propagandowego wykorzystania tej sprawy, w celu pokazania opinii publicznej, iż pracownicy pogotowania charakteryzują się ogólnie niskimi walorami etycznymi i swą pracę wykorzystują dla celów przestępczych, bijąc i okradając oczekujących pomocy pacjentów.

Zbrodnie nazistowskie

• Śledztwo w sprawie zabójstw we wrześniu 1939 r. w Piasecznie i okolicach jeńców wojennych (S 9/02/Zn).
  Śledztwo w sprawie dokonania w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 17 stycznia 1945 r. w Piasecznie i sąsiadujących miejscowościach: m. in. Słomczynie, Opaczy, Mrokowie, Lesznowoli, Chylicach, Konstancinie Jeziornie, Mrokowie i Raszynie zabójstw jeńców wojennych - żołnierzy Wojska Polskiego oraz ludności cywilnej narodowości polskiej i żydowskiej przez niemieckie formacje policyjne i wojskowe.
  Śledztwo obejmuje kilkadziesiąt zdarzeń, w trakcie których zamordowano obywateli polskich, w tym jeńców wojennych; podczas każdej ze zbrodniczych akcji od 1-ej do kilkuset osób. Analiza dokumentacji archiwalnej skutkuje koniecznością przeprowadzania dowodów ze źródeł osobowych w celu ustalenia dokładnej liczny pokrzywdzonych, czasu i miejsca dokonania jednostkowych czynów zbrodniczych oraz personaliów osób pomordowanych.
  W toku śledztwa należało ustalić tożsamość i przesłuchać świadków zbrodni oraz osób wykonujących prawa pokrzywdzonych.
  W toku śledztwa uzyskano wyniki wywiadów policyjnych, zakończono przesłuchiwanie świadków i pokrzywdzonych. Zabezpieczono materiał dowodowy, umożliwiający merytoryczne zakończenie postępowania do końca maja br.
   
• Zabójstwa osób narodowości żydowskiej podczas likwidacji getta w Otwocku (S 49/03/Zn)
  Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2005 r. podjęto śledztwo w sprawie zabójstw osób narodowości żydowskiej podczas likwidacji getta w Otwocku w sierpniu 1942 r. przez funkcjonariuszy niemieckich władz okupacyjnych. . W toku śledztwa wykonywane są czynności zmierzające do ustalenia czynów będących przedmiotem postępowania, świadków tych czynów, pokrzywdzonych oraz żyjących osób najbliższych dla pokrzywdzonych.
   
• Śledztwo w sprawie zbrodni dokonanych w latach 1939-1945 na terenie byłego powiatu sochaczewskiego i błońskiego , przez okupanta hitlerowskiego na obywatelach polskich oraz żołnierzach sowieckich (S 45/04/Zn)
  tj. o czyn z art. 1 pkt. 1 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstwa i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz zdrajców Narodu Polskiego ( tekst jednolity Dz. U. z 1946r. nr.69 poz. 377 z poźn. zm.) w trybie art. 49 ustawy z dnia 18 grudnia 1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu ( Dz. U. nr. 155, poz. 1016 z późn. zm.).
  Śledztwo swym zakresem obejmuje szereg zdarzeń , w trakcie których mordowano obywateli polskich i jeńców wojennych . Przeprowadzona analiza zgromadzonego w śledztwie materiału dowodowego wykazała konieczność – w celu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy - poszukiwania osobowych źródeł dowodowych , co pozwoli w konsekwencji na ustalenie w miarę dokładnej liczby pokrzywdzonych , czasu i miejsca dokonania poszczególnych czynów zbrodniczych oraz personaliów osób pomordowanych. Obecnie w śledztwie trwające czynności mają na celu ustalenie danych personalnych osób najbliższych dla zamordowanych , a po ich ustaleniu osoby te są sukcesywnie przesłuchiwane w charakterze pokrzywdzonych.
   
• Śledztwo w sprawie egzekucji ulicznych w Warszawie oraz w ruinach byłego getta warszawskiego dokonanych przez hitlerowskich zbrodniarzy wojennych w latach 1939 – 1944 (S 50/04/Zn)
  Śledztwo to zostało podjęte w dniu 21 października 2004 r. i stanowi kontynuację śledztwa zawieszonego w dniu 30 grudnia 1998 r. przez Główną Komisję Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu– Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie.
  W toku śledztwa wyjaśniane są okoliczności zabójstw Polaków dokonanych w egzekucjach w miejscach publicznych i na terenie getta w Warszawie w okresie od września 1939 r. do 1 sierpnia 1944 r. i obejmuje kilkadziesiąt zdarzeń m.in. egzekucje na ulicach: Nowy Świat, Piękna, Towarowa oraz w Alejach Jerozolimskich. Prowadzone w miejscach publicznych, i na oczach przypadkowo zebranych w danym miejscu osób, rozstrzeliwania w zamierzeniach okupanta miały zastraszyć i złamać opór Polaków.
  Poprzez przesłuchania świadków i następców prawnych ofiar tych zbrodni ustalane są okoliczności opisanych powyżej tragicznych wydarzeń.
   
• Śledztwo w sprawie zabójstwa Prezydenta Miasta St. Warszawy Stefana Starzyńskiego (S 19/05/Zn)
  Śledztwo dotyczy zabójstwa Prezydenta Miasta St. Warszawy Stefana Starzyńskiego, dokonanego w dotychczas nieustalonym miejscu i czasie w okresie od grudnia 1939 r. do maja 1945 r.
  W jego toku ustalono, że Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy Stefan Starzyński został aresztowany przez funkcjonariuszy gestapo w Warszawie w dniu 27 października 1939 r. i umieszczony w siedzibie gestapo w Alei Szucha. Następnie przewieziono go do więzienia przy ulicy Daniłowiczowskiej w Warszawie, a w późniejszym czasie do więzienia na Pawiaku. W więzieniu na Pawiaku Prezydent Stefan Starzyński przebywał do dnia 22 lub 23 grudnia 1939 roku, kiedy to wywieziono go w nieznanym kierunku.
  Istnieje szereg /sprzecznych ze sobą/ hipotez odnośnie dalszych losów Prezydenta Stefana Starzyńskiego i okoliczności jego śmierci, w tym:
  1. Stefan Starzyński był więziony w Dachau i tam został rozstrzelany 17 sierpnia lub października 1943 roku,
  2. Stefan Starzyński był więźniem obozu koncentracyjnego Dora, skąd w drugiej połowie 1944 roku przewieziono go do pracy w fabryce w miejscowości Wittenberge nad Łabą /podobóz KZ Neuengamme/, tam został w końcu marca lub w początkach kwietnia 1945 roku rozstrzelany w grupie kilkunastu więźniów, po wyprowadzeniu ich na cementowe nadbrzeże Łaby,
  3. Stefan Starzyński został zamęczony w obozie w Baalberge powiat Bernburg wiosną 1944 roku,
  4. Stefan Starzyński był więziony na przełomie 1942/1943 roku w Berlinie, w Spandau, gdzie mógł zostać zamordowany lub skąd przewieziono go do innego więzienia,
  5. Stefan Starzyński przebywał w więzieniu Moabit w Berlinie i tam został zamordowany pod koniec 1943 roku,
  6. Stefan Starzyński był w 1944 roku więźniem obozu we Flossenburgu i tam został zamordowany na kilka dni przed wyzwoleniem obozu przez wojska amerykańskie, w kwietniu 1945 roku /miał jakoby numer więzienny między 17 021 a 17 201 i przebywał tam pod przybranym nazwiskiem i imieniem/,
  7. Stefan Starzyński był więźniem obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen lub Oranienburgu i w jednym z nich mógł zostać zgładzony.
  Opisane powyżej hipotezy są w śledztwie S 19/05/Zn poddawane procesowej weryfikacji.
  W toku śledztwa poszukiwane są w Polsce i poza jej granicami nowe źródła mogące wnieść w niniejszej sprawie istotne informacje, przesłuchiwani są świadkowie oraz prowadzone są w szeregu instytucjach kwerendy archiwalne.
   
• Śledztwo w sprawie zbrodni ludobójstwa, polegającej na zamordowaniu w dniu 8 sierpnia 1944 r. w ruinach Teatru Wielkiego w Warszawie około 350 osób należących do polskiej ludności cywilnej (S 1/06/Zn).
  Śledztwo w niniejszej sprawie wszczęto w dniu 18 grudnia 2000 r.
  Na podstawie zebranego dotychczas materiału ustalono, że w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego żołnierze niemieccy wypędzili ludność cywilną z budynków mieszkalnych znajdujących się w pobliżu Teatru Wielkiego tj. z rejonu ulic Trębackiej, Focha, Krakowskiego Przedmieścia, Wierzbowej, Senatorskiej, Fredry i Alberta, a następnie ludzi tych umieścili w ruinach opery. Tam podzielono ich na dwie grupy. W jednej znajdowały się kobiety z małymi dziećmi, w drugiej zaś mężczyźni oraz chłopcy w wieku kilkunastu lat. Następnie kobiety wraz z dziećmi zostały przez hitlerowców pod eskortą wyprowadzone z Warszawy do obozu przejściowego w Pruszkowie. Natomiast zatrzymani w ruinach Teatru Wielkiego mężczyźni w liczbie około 350 osób zostali przez żołnierzy niemieckich w dniach 8 i 9 sierpnia 1944 r. zastrzeleni, a zwłoki ich spalono. W toku śledztwa, pomimo podjęcia szeroko zakrojonych działań, ustalono nazwiska jedynie 33 ofiar tej zbrodni.
  W przedmiotowej sprawie przesłuchano szereg świadków tamtych wydarzeń oraz osoby wykonujące prawa zmarłych pokrzywdzonych. Aktualnie oczekujemy na wykonanie wniosków o międzynarodową pomoc prawną skierowanych do Prokuratur w Republice Federalnej Niemiec w Koblencji - w przedmiocie ustaleń w archiwach niemieckich, danych pomocnych do wykrycia sprawców opisanej powyżej zbrodni oraz w Monachium o uzyskanie z Niemieckiego Czerwonego Krzyża Oddziału w Monachium kartoteki niemieckich żołnierzy z brygady Oskara Dirlewangera, biorących udział w Powstaniu Warszawskim w dniach 08 i 09 sierpnia 1944r, zweryfikowania danych personalnych w/wym. osób pod kątem ustalenia osób żyjących oraz nadesłania uwierzytelnionych dokumentów potwierdzających zgony osób nie żyjących. Nadto oczekujemy również na realizację wniosku skierowanego o pomoc prawną do Królestwa Belgii, którego przedmiotem jest przesłuchanie Mathiasa S. - żołnierza Wehrmachtu, uczestniczącego w tłumieniu Powstania Warszawskiego.
   
• Śledztwo o sygn. S 15/06/Zn w sprawie zabójstw osób narodowości żydowskiej przebywających w getcie w Gostyninie
  W dniu 11 grudnia 2006 r. wszczęto śledztwo w sprawie zabójstw w okresie od 1940 r. do sierpnia 1942 r. osób narodowości żydowskiej przebywających w getcie w Gostyninie przez funkcjonariuszy niemieckich władz okupacyjnych. W toku śledztwa wykonywane są czynności zmierzające do ustalenia czynów będących przedmiotem postępowania, świadków tych czynów, pokrzywdzonych oraz żyjących osób najbliższych dla pokrzywdzonych.
  Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2008 r. prokurator umorzył śledztwo wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia – art. 17 § 1 pkt 1 kpk.
   
• Śledztwie w sprawie zbrodni popełnionych przez funkcjonariuszy państwa niemieckiego w latach 1940-1944 na przedstawicielach społeczeństwa polskiego w masowych egzekucjach w miejscowościach położonych w pobliżu Warszawy (S 24/06/Zn)
  Śledztwie prowadzone w sprawie zbrodni popełnionych przez funkcjonariuszy państwa niemieckiego w latach 1940-1944 na przedstawicielach społeczeństwa polskiego w masowych egzekucjach w miejscowościach położonych w pobliżu Warszawy : Palmirach ,Magdalence, Lasach Kabackich, Lasach Chojnowskich, Lasach Sękocińskich, Stefanowie i Kurabce –tj. o przestępstwo z art. 1 pkt. 1 Dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 roku o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego /Dz.U. z 1946 r Nr 469 poz. 377 z póżn. zm/.
  Śledztwo zostało wszczęte w dniu 28 listopada 1967 r przez Okręgową Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie , zostało zawieszone w dniu 31 grudnia 1996r. Śledztwo zostało podjęte pod sygn. S 24 /06/Zn w dniu 25 maja 2006r.
  Obecnie przeprowadzane są czynności procesowe w postaci oględzin zabezpieczonych jednostek archiwalnych , dołączane są materiały dokumentujące fakty dokonanych na w/w terenach zbrodni, trwają ustalenia osób pokrzywdzonych.
   
• Śledztwo w sprawie zabójstwa we wrześniu 1939 r. w okolicach Rakowa kilku harcerzy (S 33/06/Zn)
  Śledztwo dotyczy zabójstwa ośmiu harcerzy dokonanego w okresie między 8 a 13 września 1939 r. w okolicach Rakowa gm. Wyszogród przez funkcjonariuszy państwa niemieckiego.
  Z poczynionych w toku śledztwa ustaleń wynika, iż pochodzący z terenu Poznańskiego Ludomir W. oraz jego koledzy Henryk W., Marian K., Stefan M., Kazimierz F., Adam N., Józef K. i Jan D. zostali zastrzeleni pomiędzy 8 a 13 września 1939 r. w okolicach wsi Rakowo gm. Wyszogród pow. Płock przez żołnierzy Wehrmachtu. Do zbrodni tej doszło prawdopodobnie na skutek denuncjacji jednego z mieszkańców wsi, w której wymienieni zatrzymali się na nocleg. Przybyli w rejon Rakowa żołnierze niemieccy udali się w pogoń za Henrykiem W. i jego kolegami. Podczas akcji żołnierze niemieccy zastrzelili osiem osób. Zwłoki zamordowanych pogrzebane zostały na polu pod Rakowem należącym do jednego z miejscowych rolników. W 1941 r. ich szczątki zostały ekshumowane i przeniesione na cmentarz parafialny w Zakrzewie gm. Miszewo Murowane.
  W toku śledztwa podjęto czynności zmierzające do ustalenia żyjących mieszkańców wsi Rakowo, Podgórze, Zakrzewo, Miszewo Murowane lub innych okolicznych miejscowości, mogących posiadać wiedzę odnośnie okoliczności zamordowania harcerzy, danych uczestników przeprowadzonej w 1941 r. ekshumacji, personaliów członków rodzin ofiar i danych o sprawcach tej zbrodni. Po przesłuchaniu ustalonych świadków i zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego podjęto w dniu 14 lipca 2008 r. decyzję o umorzeniu śledztwa S 33/06/Zn z powodu niewykrycia sprawców mordu.
   
• Zbrodnie nazistowskie popełnione w okresie 1939 – 1945, na terenie powiatu sierpeckiego przez okupanta hitlerowskiego (S 40/06/Zn)
  Śledztwem objęto kilkanaście zdarzeń, w tym:
  1. zabójstwo 3 osób w maju 1944r. w miejscowości Borki / Borkowo / Kościelne,
  2. zabójstwo 2 kobiet – Henryki K. i Jadwigi P. w 1940r w miejscowości Kocięcina i Królewiec,
  3. zabójstwo Józefa K. w dniu 5 maja 1942r. w miejscowości Stara Wieś
  4. zabójstwo n/n Żydówki w Sierpcu w październiku 1939r. na ulicy 22 lipca
  5. zabójstwo n/n mężczyzny w Sierpcu przy ulicy Dzierżyńskiego w dniu 19 lutego 1942r.
  6. zabójstwo Aleksandra M. – mieszkańca wsi Ossowa w dniu 3 stycznia 1945r w Sierpcu
  7. zabójstwo Noech P. w styczniu 1941r w Sierpcu
  8. zabójstwo Makarego M. w dniu 9 września 1939r w więzieniu w Sierpcu
  9. zabójstwo Jana M. w maju 1943r w Schabajewie
  10. zabójstwo Tadeusza D. w czerwcu 1940r w Sierpcu
  11. zabójstwo Ryszarda B. w lipcu 1942r
  Czynności śledztwa zmierzają do odtworzenia okoliczności przebiegu poszczególnych zdarzeń, ustalenia świadków zbrodni i ich przesłuchania, ustalenia sprawców zabójstw wymienionych osób i ich osądzenia.
  Postanowieniem z dnia 10 marca 2008 r. prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie umorzył śledztwo.
   
• Śledztwo w sprawie zbrodni popełnionych w 1944 roku w Warszawie przez funkcjonariuszy Gestapo wobec 10.000 obywateli polskich w gmachu siedziby Gestapo w Al. Szucha oraz w budynku b. Głównego Inspektoratu Sił Zbrojnych w Al. Ujazdowskich (S 1/07/Zn)
  Śledztwo prowadzone w sprawie zbrodni popełnionych w okresie od 05 sierpnia 1944 roku do grudnia 1944 roku w Warszawie przez funkcjonariuszy Gestapo wobec 10.000 obywateli polskich, głównie mężczyzn, rozstrzeliwanych i spalonych w gmachu siedziby Gestapo w Al. Szucha oraz w budynku b. Głównego Inspektoratu Sił Zbrojnych w Al. Ujazdowskich – tj. o przestępstwo z art. 1 pkt.1 Dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 roku o wymiarze kar dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego.
  Śledztwo zostało wszczęte w dniu 05 września 1975 r przez Okręgową Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie , zostało zawieszone w dniu 30 marca 1984r. Śledztwo zostało podjęte pod sygn. S 1 /07/Zn w dniu 04 stycznia 2007r.
  Według poczynionych ustaleń sprawcami zbrodni byli bliżej nieustaleni funkcjonariusze Gestapo w Warszawie, którzy dopuścili się zbrodni wobec 10.000 obywateli polskich spośród ludności cywilnej podczas Powstania Warszawskiego w okresie od 01.08.1944 roku aż do grudnia 1944 roku.
  W chwili obecnej trwają czynności w kierunku ustalenia osób pokrzywdzonych i ich przesłuchania.
   
• Śledztwo w sprawie zabójstw popełnionych na ludności polskiej i żydowskiej przez funkcjonariuszy Werhmachtu , Eisantzgruppen i Gestapo w latach 1939-1944 na terenie b. powiatu Błonie (S 3/07/Zn)
  tj. o przestępstwo z art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944r. o wymiarze kary dla faszystowsko- hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz zdrajców Narodu Polskiego ( Dz. U. Nr. 69 poz. 377 z 1946 r. z poźn. zm.).
  Śledztwo swym zakresem obejmuje szereg zdarzeń ,które miały miejsce w latach 1939-1944 w trakcie, których mordowano obywateli polskich, ludność pochodzenia żydowskiego oraz jeńców wojennych . Analiza zgromadzonego w śledztwie materiału dowodowego wykazała dalszą konieczność poszukiwania pokrzywdzonych oraz materiałów archiwalnych, co pozwoli w konsekwencji na ustalenie liczby zamordowanych, czasu i miejsca dokonania poszczególnych czynów zbrodniczych oraz personaliów osób pomordowanych, a także danych personalnych zbrodniarzy niemieckich , którzy dopuścili się tych czynów . Obecnie trwające czynności mają na celu ustalenie danych personalnych osób najbliższych dla zamordowanych , po czym osoby te zostaną przesłuchane na okoliczności związane z przedmiotem śledztwa.
   
• Wysiedlanie polskiej ludności cywilnej w latach 1939-1941 z okupowanych terenów północnego Mazowsza / Rejencji Ciechanowskiej / i przesiedlanie jej na terytorium Generalnej Guberni oraz zmuszanie do nieodpłatnego świadczenia pracy na rzecz okupanta niemieckiego (S 49/07/Zn)
  Śledztwo w sprawie zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości polegających na wysiedlaniu polskiej ludności cywilnej w latach 1939-1941 z okupowanych terenów północnego Mazowsza / Rejencji Ciechanowskiej / i przesiedlaniu jej na terytorium Generalnej Guberni lub na inne administracyjnie wskazane tereny oraz zmuszaniu do nieodpłatnego świadczenia pracy na rzecz okupanta niemieckiego wszczęto w dniu 9.04.2008r., w oparciu o materiały nadsyłane przez Stowarzyszenie Ofiar Wojny Zarząd Główny w Bielsku – Białej i relacje licznych pokrzywdzonych, mieszkańców północnego Mazowsza oraz członków ich rodzin. Powyższe oraz analiza aktualnego stanu wiedzy historycznej pozwoliło ujawnić, iż okupant hitlerowski, realizując pierwszą część tzw. „Generalnego Planu Wschodniego” zmierzającego do umocnienia niemczyzny na pobitych terenach Europy Wschodniej przez zasiedlenie ich jednolitą pod względem rasowym ludnością niemiecką, już od listopada 1939r. rozpoczął wysiedlanie polskiej ludności cywilnej m.in. z terenów Północnego Mazowsza i przesiedlanie ich głównie na terytorium Generalnej Guberni. Wysiedlenia realizowały oddziały Policji i Policji Bezpieczeństwa III Rzeszy zmuszając mieszkańców tych ziem do spakowania podręcznego bagażu i opuszczenia domów i gospodarstw w ciągu 30 minut. Przesiedlanych transportowano na terytorium GG lub przejściowo umieszczano w obozach / m. in. w okolicy Królewca, obozie karnym w Działdowie itp./ Na rozmiary powyższych, systemowych działań administracji niemieckiej, nałożyły się też działania Wehrmachtu obsadzającego granice terenów wcielonych do Rzeszy oraz tworzącego na tym terytorium, po wybuchu wojny z Rosją, liczne poligony /największy na styku powiatów ciechanowskiego, mławskiego i przasnyskiego/. Dokładne dane dotyczące rzeczywistych rozmiarów tych działań nie są znane. Liczbę ofiar szacuje się na około 30 tysięcy.
  Takie zachowanie niemieckich władz okupacyjnych stanowiło jeden z elementów prześladowania polskiej ludności cywilnej ze względów narodowościowych i stało w jawnej sprzeczności z postanowieniami art. 52 IV Konwencji Haskiej dotyczącej praw i zwyczajów wojny lądowej. Było zatem rażącym pogwałceniem praw wojny. W czasie toczącego się po zakończeniu II wojny światowej przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze procesu zbrodniarzy hitlerowskich, czyny polegające na przesiedlaniu i wykorzystywaniu niewolniczej pracy ludności cywilnej z okupowanych przez III Rzeszę Niemiecką terytoriów uznane zostały za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości /vide: art. VI pkt b) i c) Porozumienia międzynarodowego w przedmiocie ścigania i karania głównych przestępców wojennych Osi Europejskiej, podpisanego w Londynie w dniu 8 sierpnia 1945r. – Dz.U.1947.63.367 /.
  Prowadzone w tym zakresie śledztwo zmierza do ujawnienia danych pokrzywdzonych przesiedleniami i zweryfikowania informacji o sposobach realizacji, przebiegu i rozmiarach tej zbrodni oraz do określenia odpowiedzialności realizatorów i ewentualnego ustalenia sprawców. Dotychczas przesłuchano już 120 świadków i ustalono dane 180 pokrzywdzonych i członków ich rodzin. Śledztwo trwa.
   
• Śledztwo w sprawie zbrodni ludobójstwa dokonanych w latach 1943-1944, w obozie koncentracyjnym w Warszawie (KL Warschau) , przez funkcjonariuszy SS (S 70/07/Zn)
  tj.o przestępstwo z art. 1 pkt. 1 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilna i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego.
  Przedmiotowe śledztwo jest kontynuacją śledztwa prowadzonego w Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. Obecnie jest prowadzone w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie pod sygnaturą S.70/07/Zn. Celem przedmiotowego śledztwa jest wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy , w tym m. in. imienne ustalenie wszystkich ofiar zamordowanych przez funkcjonariuszy SS w KL Warschau i sporządzenie możliwie jak najpełniejszej ich listy , ustalenie pełnej listy zbrodniarzy hitlerowskich oraz określenie ich odpowiedzialności za tę zbrodnię. Nadto jednym z celów tego śledztwa jest ustalenie zasięgu terytorialnego KL Warschau , a co z tym idzie obszaru właściwego funkcjonowania obozu KL Warschau oraz liczby jego podobozów i ich umiejscowienia na terenie Warszawy. Obecnie w toku śledztwa są przesłuchiwani nowi świadkowie mający pomóc w wyjaśnieniu w/w kwestii, ponadto prowadzone są dalsze poszukiwania materiałów archiwalnych związanych z przedmiotem śledztwa.

Zawartość działu

| Oddziałowa Komisja w Białymstoku |

| Oddziałowa Komisja w Gdańsku |

| Oddziałowa Komisja w Katowicach |

| Oddziałowa Komisja w Krakowie |

| Oddziałowa Komisja w Lublinie |

| Oddziałowa Komisja w Łodzi |

| Oddziałowa Komisja w Poznaniu |

| Oddziałowa Komisja w Rzeszowie |

| Oddziałowa Komisja w Szczecinie |

| Oddziałowa Komisja w Warszawie |

| Oddziałowa Komisja we Wrocławiu |