Tegoroczne obchody rocznicowe obławy augustowskiej odbyły się pod patronatem honorowym Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. Uroczystości rozpoczęło w sobotę 19 lipca w wypełnionej po brzegi sali hotelu „Warszawa” ponad dwugodzinne spotkanie zastępcy prezesa IPN dr. Franciszka Gryciuka z rodzinami ofiar obławy, kombatantami i mieszkańcami Ziemi Augustowskiej. Prokuratorzy Marek Sosnowski z Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz Zbigniew Kulikowski z OKŚZpNP w Białymstoku przedstawili aktualny stan śledztwa w sprawie obławy. Dotąd przesłuchano ponad pięciuset świadków i przeprowadzono kwerendy we wszystkich możliwych zasobach archiwalnych. Działania te, podobnie jak kilkakrotne prośby o pomoc prawną ze strony Rosji i Białorusi, nie przyniosły dotąd odpowiedzi na kluczowe pytania: jak, gdzie i kiedy zginęły ofiary obławy. W najbliższym czasie prowadzone będą kwerendy w archiwach litewskich, jednak bez otwarcia archiwów rosyjskich pełne wyjaśnienie tej sprawy nie będzie możliwe. Zebrani zadawali też mnóstwo innych pytań i przekazali nowe informacje na temat zbrodni komunistycznych, popełnionych po wojnie na Suwalszczyźnie. Po zakończeniu dyskusji odbył się pokaz filmów dokumentalnych na temat obławy, powstałych przy udziale IPN.
W niedzielę 20 lipca o godz. 12.00 uroczystą mszę św. w kościele pw. św. Anny w Gibach odprawił JE bp Romuald Kamiński, sufragan ełcki. W nabożeństwie udział wzięli m.in. marszałek Sejmu Bronisław Komorowski, wicemarszałek Krzysztof Putra, minister nauki i szkolnictwa wyższego Barbara Kudrycka, przedstawicielka Prezydenta RP minister Anna Gręziak, wojewoda podlaski Maciej Żywno oraz liczne grono parlamentarzystów. Władze Instytutu Pamięci Narodowej reprezentowali prok. Dariusz Gabrel, dyrektor Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz dyrektor generalny Jan Baster. Po nabożeństwie zebrani przeszli pod krzyż-pomnik ofiar obławy, gdzie zostali powitani przez dyrektora Oddziału IPN w Białymstoku prof. Cezarego Kuklę i wójta gminy Giby Jana Kramnicza. Po oficjalnych przemówieniach odczytano apel poległych, oddano salwę honorową, złożono wieńce i kwiaty.
W wyniku obławy przeprowadzonej na Suwalszczyźnie i Augustowszczyźnie w lipcu 1945 r. przez jednostki Armii Czerwonej oraz Wojsk Wewnętrznych NKWD ZSRS przy współpracy funkcjonariuszy UBP, MO i miejscowych konfidentów spośród kilku tysięcy zatrzymanych ostatecznie aresztowano około 600 osób i wywieziono w nieznanym kierunku. Mimo wieloletnich poszukiwań do dziś nie udało się ustalić ich dalszego losu oraz miejsca pochówku. Jest to największa zbrodnia dokonana na Polakach po zakończeniu II wojny światowej.
Ulotka informacyjna (PDF – 3,8 MB)
|
|