Janusza Kurtykę osobiście poznałem prawie dziesięć lat temu, ale już wcześniej musieliśmy zetknąć się ze sobą w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, w którym obaj pracowaliśmy. Od lat byliśmy ze sobą po imieniu, lecz na pewno nie mógłbym się uważać za Jego bliskiego współpracownika. Gdy został Prezesem – w czasie naszej pierwszej w tej nowej sytuacji rozmowy – zadeklarowałem Mu pełną lojalność z mojej strony, nawet wtedy gdy nie do końca będę się z Nim zgadzał. Podziwiałem, a nawet spoglądałem z pewną zazdrością na Jego menedżerskie zdolności. Był bowiem człowiekiem energicznym, decyzyjnym, sprawnie zarządzającym wielką instytucją, jaką jest Instytut Pamięci Narodowej.
Nie widywaliśmy się często – najwyżej dziesięć razy w roku. Nie częściej też rozmawialiśmy ze sobą przez telefon. I właśnie naszą ostatnią rozmowę telefoniczną zapamiętam na zawsze. Oczywiście, nie wiedziałem, że to jest ostatnia rozmowa, ale z perspektywy tego, co zdarzyło się 10 kwietnia pod Smoleńskiem, nabrała ona dla mnie szczególnego znaczenia. Ostatni raz widzieliśmy się 31 marca (w środę w Wielkim Tygodniu) w trakcie spotkania kadry kierowniczej IPN. Udało mi się jeszcze załatwić z Januszem jedną sprawę i złożyliśmy sobie świąteczne życzenia. W Wielki Czwartek i w Wielki Piątek byłem na urlopie – pomagałem w domu w ostatnich przygotowaniach do Świąt. Nagle w piątek, ok. 14.30, zadzwonił telefon. W słuchawce usłyszałem głos Janusza: – Cześć. Dzwoniłeś do mnie. – Cześć. Ja, nie skąd… nie telefonowałem do Ciebie. – Ale w telefonie wyświetlił mi się twój numer. – Ale ja nie dzwoniłem! – Nie dzwoniłeś?” – zapytał jakby z niedowierzaniem i dodał, śmiejąc się: „Widać chłopaki od podsłuchu zupełnie już wariują”. Złożyłem Mu jeszcze raz życzenia i rozłączyliśmy się. Takim Janusza na zawsze zapamiętam: ironicznego, sceptycznego i – jak powiedziałem wcześniej – sprawnego menedżera.
