Sobota, 11 lutego 2012, data aktualizacji serwisu: 11.02.2012
Szukaj w serwisie

Rok 2010

Prof. Jan Łopuski

Profesor prawa, wybitny znawca prawa morskiego, nauczyciel akademicki. Żołnierz i kronikarz Armii Krajowej na Rzeszowszczyźnie, popularyzator niezakłamanej wiedzy o Polskim Państwie Podziemnym.

Urodził się 3 stycznia 1917 r. w Strzegocicach, pow. Pilzno. W 1939 r. ukończył prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Żołnierz Września ’39, uczestnik konspiracji, oficer broni Obwodu AK Dębica, od maja 1944 r. oficer broni Inspektoratu AK Rzeszów. Aresztowany i w 1945 r. wywieziony do ZSRR, gdzie przez kilka miesięcy był więziony w łagrach. Po zwolnieniu i powrocie do Polski wyjechał nielegalnie na Zachód. Służył w 3 Dywizji Strzelców Karpackich we Włoszech. W 1947 r. powrócił do kraju. Pracował w Gdyni, a następnie w Toruniu, na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, gdzie był m.in. dziekanem prawa. Jest profesorem zwyczajnym, wybitnym specjalistą w dziedzinie prawa morskiego. Autor ponad 200 publikacji z zakresu prawa oraz licznych opracowań historycznych. Jest znany w środowisku naukowym jako wielki patriota, gorący orędownik historii Polski i inicjator działań na rzecz przywracania pamięci o martyrologii Narodu Polskiego.

Jest jednym z pierwszych, którzy publicznie upomnieli się o przywrócenie pamięci i należną cześć dla płk. Łukasza Cieplińskigo, w czasie wojny Inspektora ZWZ-AK Rzeszów, a po wojnie prezesa IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „WiN”, na którym 1 marca 1951 r. dokonano sądowego morderstwa na podstawie wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie.

W swoich wystąpieniach na sesjach naukowych i w wykładach otwartych prof. Łopuski podejmował temat Polskiego Państwa Podziemnego oraz powojennego podziemia antykomunistycznego, zarówno w aspekcie historii i dokumentacji, jak i funkcjonowania tego zakresu dziejów w świadomości społecznej, poddanej w PRL ideologicznej obróbce.

Najważniejszym wkładem profesora w odkłamywanie historii najnowszej jest pozycja „Losy Armii Krajowej na Rzeszowszczyźnie (sierpień – grudzień 1944). Wspomnienia i dokumenty” (Warszawa 1990). W książce połączona została forma osobistych wspomnień z publikacją oryginalnych tekstów rozkazów i meldunków akowskich, jak też analizą pierwszych „umów” PKWN z ZSRS, czy „aktów prawnych” przez ten Komitet wydanych.

Rezultatem namysłu prof. Łopuskiego nad postawami społeczeństwa polskiego w okresie Polski Ludowej, własnych bogatych doświadczeń oraz wykorzystania m.in. dokumentacji zgromadzonej przez IPN na swój temat był tom wspomnień „Pozostać sobą w Polsce Ludowej. Życie w cieniu podejrzeń” (Rzeszów 2007). Książka ta daje świadectwo o życiu prawnika, uczonego i nauczyciela akademickiego w warunkach realnego socjalizmu.

Na uwagę zasługuje jeszcze inny przejaw działalności profesora – jego spotkania z uczniami szkół podstawowych i średnich oraz młodzieżą akademicką Rzeszowa. W latach 80. i 90. ubiegłego wieku wielokrotnie korzystał z zaproszeń nauczycieli, by przekazać młodym Polakom swe przeżycia i przemyślenia dotyczące wydarzeń sprzed półwiecza. Podtrzymuje również kontakty ze środowiskami kombatanckimi, współpracuje z Instytutem Pamięci Narodowej.
Od 2000 r. jest Honorowym Obywatelem Rzeszowa. Za czyny bojowe w czasie wojny odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Krzyżem Walecznych. W 2006 r. za wybitne zasługi w działalności na rzecz niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej prezydent Lech Kaczyński nadał mu Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
 


Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korespondencji
Instytut Pamięci Narodowej, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
©2000-2012 Instytut Pamięci Narodowej. Wszelkie prawa zastrzeżone.