"Stan wojenny - spojrzenie po dwudziestu latach"

Uroczystego otwarcia w dniu 14 grudnia 2001 roku dokonał prezes Instytutu Pamięci Narodowej prof. Leon Kieres. Na wystawie prezentowana jest bogata dokumentacja fotograficzna, jak również materiały archiwalne, akta prokuratorskie, akta więzienne, ulotki, afisze, plakaty, prasa bezdebitowa oraz takie eksponaty jak wyposażenie podziemnej drukarni, pamiątki internowanych, świadectwa życia religijnego czy elementy rynsztunku milicji, ZOMO i ORMO. Ważne miejsce na wystawie zajmuje dokumentacja aktywności środowisk związanych z Kościołem, a w szczególności postacie ks. Mirosław Drzewieckiego, ks. Andrzeja Dziełaka, ks. Adama Wiktora, ks. Stanisława Orzechowskiego, ks. Krzysztofa Kowalskiego, działalność Duszpasterstwa Ludzi Pracy przy parafii św. Klemensa Dworzaka, Arcybiskupiego Komitetu Charytatywnego oraz wizyta Ojca Świętego w 1983 r.
Organizatorom zależało na tym, aby wiernie oddać klimat tamtych lat. Dlatego tez prezentujemy cały zestaw materiałów dotyczący różnych aspektów tamtych wydarzeń:
"Monitor Dolnośląski" - "pismo czasu stanu wojennego dla województw jeleniogórskiego, legnickiego, wałbrzyskiego i wrocławskiego", życie w ośrodkach internowania w Nysie, Grodkowie, Strzelinie, Głogowie, pacyfikacje zakładów pracy, ograniczenia stanu wojennego, sądy doraźne i inne formy represji. Jedną z najważniejszych form oporu wobec stanu wojennego stały się manifestacje uliczne, ich apogeum miało miejsce 31 sierpnia 1982 roku, w drugą rocznicę podpisania porozumień gdańskich. Tragiczny przebieg miała demonstracja w Lubinie, gdzie milicjanci bez wyraźnego powodu, użyli broni palnej zabijając trzy osoby (Michał Adamowicz, Mieczysłąw Poźniak, Andrzej Trajkowski). W starciach we Wrocławiu zginęła jedna osoba (Kazimierz Michalczyk). Najważniejszym przejawem istnienia opozycji stała się działalność wydawnicza. W 1982 roku ukazało się poza zasięgiem cenzury, co najmniej osiemset nielegalnych czasopism, wydano tez ponad trzysta broszur i książek. Jednym z najbardziej znanych było wrocławskie "Z dnia na dzień", pierwsze w Polsce pismo podziemne czasu stanu wojennego. Część eksponatów (niektóre dokumenty, zdjęcia) prezentowana jest po raz pierwszy.

Wystawa dotychczas była prezentowana we Wrocławiu w Muzeum Archidiecezjalnym, w kilku wrocławskich szkołach i placówkach kulturalno-oświatowych, w Legnicy w Muzeum Miedzi, w Brzegu Dolnym w Dolnobrzeskim Ośrodku, w Lwówku Śląskim w Ratuszu Miejskim.

Wojciech Trębacz