Konferencja naukowa „Polskie oddziały wartownicze przy armii amerykańskiej w latach 1945–1989” – Szczecin, 14–15 stycznia 2010

14–15 stycznia 2010 r. w sali konferencyjnej Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie przy ul. Piotra Skargi 14 miało miejsce spotkanie poświęcone jednemu z najmniej znanych problemów funkcjonowania polskiej emigracji, a dotyczących „Polskich Oddziałów Wartowniczych przy armii amerykańskiej w latach 1945–1989”. Konferencja została zorganizowana przez pracowników Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego, Katedrę Badań nad Konfliktami i Pokojem Uniwersytetu Szczecińskiego oraz Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie, przy współudziale Urzędu Marszałkowskiego w Szczecinie. W trakcie powitania uczestników spotkania głos zabrali: prof. dr hab. Janusz Faryś (IHiSM US), dr Marcin Stefaniak (dyrektor IPN Oddział w Szczecinie) oraz prof. US dr hab. Adam Makowski (dyrektor IHiSM US). Następnie red. Monika Mazanek-Wilczyńska zaprezentowała zgromadzonym film dokumentalny swojego autorstwa, pt. „Wierzyli, ze wrócą”, poświęcony tragicznym losom żołnierzy kompanii wartowniczych. W trakcie konferencji uczestnicy zaprezentowali 12 referatów poświęconych wyżej wymienionemu zagadnieniu. Towarzyszyła im ożywiona dyskusja. Jeszcze w tym roku planowane jest opublikowanie wyników zaprezentowanych badań w tomie pokonferencyjnym.

14 stycznia 2010 r. (czwartek)

Panel I

• Andrzej Dalkowski
  Wspomnienia weterana służby w polskich oddziałach wartowniczych 
• Dr Janusz Wróbel (IPN Oddział w Łodzi)
  Polacy na Zachodzie w latach 1945-1949. Problem repatriacji i koncepcje trwania na emigracji 
• Dr Dariusz Węgrzyn (IPN Oddział w Katowicach)
  „Tam i z powrotem”. Skoczkowie spadochronowi Brygady Świętokrzyskiej NSZ i ich zrzut na ziemie polskie w początkach 1945 roku 
• Dr hab. Henryk Walczak (Uniwersytet Szczeciński)
  Kilka epizodów z czasów służby wojskowej w armii Drugiej Rzeczypospolitej płk Franciszka Sobolty – dowódcy polskich oddziałów wartowniczych przy armii amerykańskiej

Panel II 

• Prof. Czesław Brzoza (Uniwersytet Jagielloński)
  Geneza polskich jednostek wartowniczych i ich funkcjonowanie w latach1945-1947 
• Dr Stefan Artymowski (Muzeum Niepodległości w Warszawie)
  Oddziały Wartownicze jako jedna z alternatyw dla repatriacji żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych w latach 1945-1948 
• Monika Mazanek-Wilczyńska (TVP Szczecin)
  Działalność i funkcjonowanie polskich oddziałów wojskowych przy US Army w latach 1947-1989 
• Ks. Stanisław Budyn (rektor Polskiej Misji Katolickiej w Niemczech)
  Co kryje archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Hanowerze - największy zbiór dokumentów o Polakach, którzy po II wojnie światowej pozostali w Niemczech

 

15 stycznia 2010 r. (piątek)

Panel I

• Dr hab. prof. UZ Wiesław Hładkiewicz (Uniwersytet Zielonogórski)
  Polskie oddziały wartownicze po 1945 r. 
• Uldis Neiburgs (Latvijas Okupācijas Muzejs)
  Latvian Auxiliary Units in the Armies of the Western Allies in Postwar Germany 
• Krzysztof Rosiak (Uniwersytet Szczeciński)
  Polskie oddziały wartownicze przy USAAF w latach 1945-1947 
• Dr Roman Smolorz (Osteuropa-Institut Regensburg)
  Polskie oddziały wartownicze w Bawarii w latach 1945-1949 na przykładzie miasta Regensburg – wartownicy a polskie społeczeństwo dipisowskie

Panel II

• Dr Jerzy Radomski (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
  Polskie oddziały wartownicze przy armii amerykańskiej w latach 1945-1989 w historiografii polskiej 
• Dr Paweł Skubisz (IPN Odział w Szczecinie)
  Aparat represji wobec żołnierzy polskich jednostek wojskowych przy US Army po II wojnie światowej

Zdjęcia: dr Paweł Skubisz