Wielkopolska w dokumentach aparatu represji - prezentacja materiałów archiwalnych zgromadzonych w Oddziałowym Biurze Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w Poznaniu

W dniu 20 kwietnia 2005 r. w siedzibie poznańskiego Oddziału IPN odbyła się konferencja naukowa pt. "Wielkopolska w dokumentach aparatu represji - prezentacja materiałów archiwalnych zgromadzonych w Oddziałowym Biurze Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w Poznaniu".


Inspiracją do zorganizowania konferencji i towarzyszącej jej wystawy była chęć spopularyzowania zasobu archiwalnego. Prelegenci - pracownicy OBUiAD przedstawili referaty omawiające zasób archiwalny Oddziału IPN w Poznaniu. Zaprezentowane wystąpienia dotyczyły: dokumentacji Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Poznaniu, akt wojskowego wymiaru sprawiedliwości (głównie materiałów Wojskowego Sądu Rejonowego w Poznaniu), zespołów archiwalnych byłych Okręgowych Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Poznaniu, Szczecinie i Zielonej Górze, kartoteki zagadnieniowej KW MO w Poznaniu, jak również akt sądownictwa powszechnego. Omówiono także przykładową sprawę obiektową prowadzoną przez poznańską Służbę Bezpieczeństwa na środowisko Uniwersytetu im. A. Mickiewicza o kryptonimie "Collegium". Uzupełnieniem prezentacji były wystąpienia charakteryzujące pracę Referatu Ewidencji i Informacji, działalność poznańskiej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz wykorzystanie zasobu archiwalnego w pracach edukacyjnych i naukowych Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej.
Konferencję oraz towarzyszącą jej wystawę przygotowali pracownicy Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w Poznaniu. Na wystawie zaprezentowano najciekawsze dokumenty z lat 1939-1989 dotyczące Wielkopolski. Były wśród nich materiały "warsztatu pracy UB/SB" w tym m.in. dokumentację normatywną, okładki teczek spraw operacyjnych oraz karty ewidencyjne. Przedstawiono również fotografie i dokumenty z "Wydarzeń Czerwca 1956 r." oraz działalności opozycji politycznej w latach 80-tych. Wśród zaprezentowanych materiałów archiwalnych znalazła się także dokumentacja z przygotowań SB w ramach "zabezpieczenia operacyjnego" wizyt Ojca Świętego Jana Pawła II w Gnieźnie w 1979 r. oraz w Poznaniu w 1983 r. Operacje "bezpieki" nosiły kryptonim "Lato-79" oraz "Zorza".
Konferencja spotkała się z bardzo dużym zainteresowaniem. Wśród przybyłych gości byli m.in. pracownicy naukowi poznańskich uczelni, archiwów państwowych, środowisk kombatanckich, mediów oraz liczne grono studentów. Na konferencję przyjechali również przedstawiciele Oddziałów IPN z Białegostoku, Lublina, Katowic, Wrocławia, Bydgoszczy, Gdańska, Łodzi i Warszawy, wśród nich wicedyrektor pionu archiwalnego IPN dyr. Leszek Postołowicz.

Zaprezentowane referaty:

1. Elżbieta Wojcieszyk „Charakterystyka pracy Referatu Ewidencji i Informacji w Oddziałowym Biurze Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamieci Narodowej w Poznaniu”,
2. Rafał Leśkiewicz „Dokumentacja wojskowego wymiaru sprawiedliwości jako źródło do badań nad historia aparatu represji”,
3. Rafał Kościański „Dokumentacja archiwalna WUBP w Poznaniu na przykładzie wybranych serii akt”,
4. Magdalena Sierocińska „Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Poznaniu - zarys działalności i jej zadania”,
5. Bartosz Kuświk „Stan zasobu przejętego z b. Okręgowych Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Poznaniu, Szczecinie i Zielnonej Górze”,
6. Paweł Drzymała „Kartoteka zagadnieniowa Wydziału "C" KWMO w Poznaniu”,
7. Teresa Kania, Ludmiła Sobania, Piotr Orzechowski „Kierunki badań naukowych na podstawie kwerend tematycznych OBUiAD IPN w Poznaniu”,
8. Marzena Szczepaniak-Nawrot, Wojciech Chałupka „"Collegium". Przykład sprawy obiektowej prowadzonej przez KWMO w Poznaniu”.