Czwartek, 4 grudnia 2008, data aktualizacji serwisu: 04.12.2008
O IPN
Aktualności
Wydział prasowy
Publikacje
Wnioski
Kontakty
Ogłoszenia
Linki
Szukaj w serwisie
Biuletyn IPN
Twarze bezpieki
Katalogi

Rok 2007

Halina Martinowa (1911–2007)

Pseudonimy: „Dorota”, „Maja”, „Zakos”. Halina Martinowa z d. Duma de Vajda Hunyad, urodziła się 20 sierpnia 1911 r. w Warszawie. Po ukończeniu w 1928 r. gimnazjum studiowała, jako jedyna kobieta, na Wydziale Mechanicznym (Sekcja Lotnicza) Politechniki Warszawskiej. W 1934 r. przeniosła się na studia ogrodnicze w SGGW, które ukończyła w 1938 roku. W 1935 r. wyszła za mąż za wybitnego ekonomistę Wiktora Martina.
Po zajęciu Zaolzia przeniosła się wraz z rodziną do pasa przygranicznego – na zlecenie polskich władz organizowała tam punkty sanitarne, wspomagała uciekinierów z Czechosłowacji, współpracowała z wywiadem. Po wybuchu wojny wróciła do majątku rodziców – Pawłowice, pow. Grójec. W konspiracji organizowała magazynowanie broni pozostawionej przez polskie oddziały, jej dom służył ukrywającym się i bezdomnym. W 1940 r. zaprzysiężona do ZWZ, współpracowała z Biurem Informacji i Propagandy, pisywała do Biuletynu Informacyjnego. Po zarekwirowaniu w 1942 r. Pawłowic mieszkała w Warszawie i okolicy, współdziałając z oddziałem bojowym Kedywu Z. Zajdlera-Rybickiego „Żbika”. W 1943 r. została przydzielona do zadań specjalnych przy Komendzie Obszaru Warszawskiego (propaganda antykomunistyczna). W czasie Powstania Warszawskiego prowadziła nasłuchy radiowe w trzech językach dla KG AK. Była łączniczką i sanitariuszką. Została ranna.
W listopadzie 1946 r. przedostała się do Anglii. W grudniu 1947 r. wypełniła misję kurierską do Polski. W latach 50. ukończyła Szkołę Sztuk Pięknych w Londynie. Od początku pobytu na emigracji brała wraz z mężem czynny udział w życiu emigracji. Jest jedną z założycielek i wieloletnią przewodniczącą Funduszu Inwalidów AK i Pomocy na Kraj, przez długi czas była wiceprzewodniczącą Zarządu Głównego Koła AK w Londynie i redaktorką jego organu – Biuletynu Informacyjnego. Ma w dorobku liczne publikacje w prasie emigracyjnej i cenną działalność archiwalno-wydawniczą, dokumentującą powstanie warszawskie i działalność AK. Pod jej redakcją ukazały się: Szare Szeregi. ZHP w czasie II wojny światowej. Ocalałe dokumenty, Londyn 1982 oraz Łączność, sabotaż, dywersja. Kobiety w Armii Krajowej, Londyn 1985. W czasie Solidarności i stanu wojennego prowadziła akcję propagandową i charytatywną, wygłaszając prelekcje po całej Wielkiej Brytanii. Zorganizowała sieć punktów odbioru pomocy charytatywnej.
Została uhonorowana wieloma odznaczeniami, m.in. Krzyżem AK, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Medalem Wojska – czterokrotnie, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Halina Martinowa zmarła 26 listopada 2007 r. w Londynie. 
[na podst. tekstu Izabeli Kuczyńskiej]

Halina Martinowa (kadr z prezentowanego podczas wręczania nagród filmu o tegorocznych laureatach w reż. Dariusza Walusiaka)
Halina Martinowa (kadr z prezentowanego podczas wręczania nagród filmu o tegorocznych laureatach w reż. Dariusza Walusiaka)
Zofia Koter – chrześnica Haliny Martinowej – odbiera nagrodę w imieniu laureatki z rąk Janusza Kurtyki – Prezesa IPN
Zofia Koter – chrześnica Haliny Martinowej – odbiera nagrodę w imieniu laureatki z rąk Janusza Kurtyki – Prezesa IPN
Zofia Koter – chrześnica Haliny Martinowej, Janusz Kurtyka – Prezes IPN, przewodniczący Kapituły Nagrody „Kustosz Pamięć Narodowej”
Zofia Koter – chrześnica Haliny Martinowej, Janusz Kurtyka – Prezes IPN, przewodniczący Kapituły Nagrody „Kustosz Pamięć Narodowej”
Ks. prałat Wacław Karłowicz, Zofia Koter, Janusz Kurtyka
Ks. prałat Wacław Karłowicz, Zofia Koter, Janusz Kurtyka
Zofia Koter, Janusz Kurtyka
Zofia Koter, Janusz Kurtyka
Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korespondencji
Instytut Pamięci Narodowej, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
©2000-2008 Instytut Pamięci Narodowej. Wszelkie prawa zastrzeżone.