Adam Rapacki (1909–1970)

Ekonomista, aktywista i funkcjonariusz partyjny i państwowy PRL, m.in. minister szkolnictwa wyższego w okresie stalinizmu i spraw zagranicznych w czasach Gomułki.

Urodził się w 1909 roku. W okresie międzywojennym pracownik Spółdzielczego Instytutu Naukowego i działacz Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego. Wojnę spędził w niewoli niemieckiej. Powrócił do kraju w 1945 roku. Dopiero wówczas zaangażował się w działalność prokomunistycznej PPS Osóbki-Morawskiego, w której już w 1946 roku został funkcyjnym aktywistą – członkiem Rady Naczelnej i sekretarzem Centralnego Komitetu Wykonawczego. Jako publicysta uczestniczył w kampaniach propagandowych komunistów, wymierzonych w działalność Stanisława Mikołajczyka i obozu niepodległościowego w Polsce. Po sfałszowanych wyborach 1947 roku jemu także przypadł mandat poselski, odnawiany przy okazji kolejnych ceremoniałów wyborczych PRL przez kolejne 22 lata.

W 1947 roku został ministrem żeglugi. W okresie dojrzałego stalinizmu był działaczem centralnych struktur PZPR od jej powstania w grudniu 1948 roku: od 1948 roku był członkiem KC PZPR, a w latach 1948–1954 członkiem Biura Politycznego KC PZPR. Za Bieruta kontynuował karierę rządową. W latach 1950–1956 był ministrem szkolnictwa wyższego.

Od czerwca 1956 roku przez kolejnych 12 lat był ministrem spraw zagranicznych PRL. W latach 1956–1969 ponownie był członkiem Biura Politycznego KC PZPR. Po fali komunistycznych czystek antysemickich w 1968 roku ustąpił ze stanowisk w partii i w państwie (zgłosił rezygnację) – w 1969 roku. Wkrótce potem zmarł (1970).

W PRL był wykreowany na jednego z ważnych twórców polityki międzynarodowej. W 1957 roku wystąpił z planem utworzenia strefy bezatomowej w Europie Środkowej, co zostało propagandowo nagłośnione jako jeden z elementów tworzenia „pokojowej” polityki obozu sowieckiego w Europie. W rzeczywistości zmierzało do osłabienia sytuacji strategicznej NATO w stosunku do bloku sowieckiego.