Na 26 panelach umieszczono około 130 zdjęć - wiele z nich wcześniej nie publikowanych - oraz fotokopie dokumentów, fragmenty wspomnień i dokumentów + komentarze historyczne.
Wystawa przedstawia genezę podziemia niepodległościowego po II wojny światowej, wywodzącego się z Wileńszczyzny. Pokazuje początki okupacji na Wileńszczyźnie, losy Polaków tego rejonu i postawę oporu wobec dwóch totalitaryzmów. Punkt ciężkości położony jest na zrozumienie tych postaw, stąd stosunkowa duża liczba cytatów. Wystawa opowiada historię żołnierzy mjr. Zygmunta Szendzielarza “Łupaszki”, od początku ich walk na Wileńszczyźnie, aż do powojennej odysei na Podlasiu i Pomorzu. Autorzy nawiązują do konspiracji młodzieżowej okresu powojennego, widząc w niej kontynuację czynu niepodległościowego żołnierzy “wyklętych”.
Na zdjęciu: Fragment wystawy „Za świętą Sprawę” podczas jej prezentacji w sali obrad Rady Miejskiej Sopotu.
Na zdjęciu: Koncentracja szwadronów "Łupaszki" w Białostockiem, wrzesień 1945 r.
V Wileńska Brygada AK w marszu, pierwszy od lewej mjr "Łupaszko"
Oddziały konne były oczkiem w głowie majora (w 1938 major zwyciężył w zawodach hippicznych podczas Olimpiady Wojskowej), stąd nominalne plutony zostały nazwane szwadronami
Por. "Mścisław" i plut. "Zeus".
Przysięga partyzantów 5 Brygady Wileńskiej, przed szeregiem ks. Aleksander Grabowski "Ignac".
Mjr Zygmunt Szendzielarz "Łupaszka", wachm. Wacław Beynar "Orszak" i por. Jerzy Jezierski "Stefan".
Wachm. Wacław Beynar "Orszak" i mjr Zygmunt Szendzielarz "Łupaszka".
Danuta Siedzikówna "Inka", sanitariuszka i łączniczka 5 Brygady Wileńskiej.
NN, "Żelazny", "Lufa".
Wejście 1 szwadronu 5 Brygady Wileńskiej do Jabłonny Lackiej 15 sierpnia 1945 r.
Major "Łupaszko"
Instytut Pamięci Narodowej, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
