Krótki kurs przeszukiwania (czyli rewizja zwyczajna)
Konrad Rokicki
Prezentowany album jest ciekawy z dwóch powodów. Po pierwsze – materiał w nim zebrany miał charakter szkoleniowy. Zamieszczone zdjęcia miały uczulić pracowników II Departamentu (kontrwywiad) Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego na rozmaite sposoby ukrycia przez szpiegów kompromitujących materiałów. Warto tu zauważyć, że oprócz instrukcji szpiegowskich czy dokumentów, pojawiają się też ukryte dolary czy złoto, traktowane niemal jako dowód winy.
Po drugie – przedstawione sposoby tłumaczą w pewien sposób charakter rewizji w wykonaniu pracowników MBP. To, co mogłoby się wydawać zwykłym wandalizmem – np. rozpruwanie ubrań i obuwia, czy rozbicie kuchni kaflowej – było zwykła praktyką „przeszukiwań”. Po obejrzeniu albumu staje się jasne, że szczególnie podejrzane było… wszystko, nawet orzechy włoskie czy puszka z czekoladą (w końcu przecież zagraniczną!). Zresztą we wstępie do albumu pouczano funkcjonariuszy, że album nie pokazuje wszystkich możliwych sposobów przechowywania materiałów szpiegowskich. Ostrzegano też, że obce wywiady ciągle udoskonalają formy działania.
Należy mieć na uwadze specyfikę działania II Departamentu MBP. Trudno powiedzieć, w jakim zakresie metody rewizji stosowane przez pracowników kontrwywiadu były praktykowane w innych pionach ministerstwa.
Album powstał w 1953 roku lecz był używany do szkolenia również po zlikwidowaniu MBP, na co wskazuje karta tytułowa.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
Instytut Pamięci Narodowej, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa