Plan likwidacji potencjalnych zagrożeń obchodów święta 22 lipca w województwie warszawskim (1956 r.)

 

Wydarzenia Czerwca 1956 r. w Poznaniu odbiły się szerokim echem w całej Polsce. W różnych miejscach kraju pojawiały się napisy i ulotki o treściach antypaństwowych, antysocjalistycznych, skierowanych przeciwko resortowi bezpieczeństwa. Rozpowszechniano różnego rodzaju plotki dotyczące tak samego przebiegu wydarzeń z 28 czerwca jak i zapowiedzi o mających dopiero nastąpić wystąpieniach. Jednym z często wymienianych terminów ogólnonarodowego protestu miało być oficjalne święto 22 lipca. Władze partyjne, a przede wszystkim bezpieczeństwa publicznego traktowały owe pogłoski bardzo poważnie, opracowując już na początku lipca szczegółowe plany operacyjne likwidacji potencjalnych zagrożeń. Prezentowany poniżej dokument stanowi część dokumentacji „Planu działania na wypadek prowokacyjnych wystąpień na terenie miasta stołecznego Warszawa” opracowany przez powołaną specjalnie w tym celu tzw. grupę koordynującą.

 

 

Warszawa, dnia 4 lipca 1956 r.

 

PLAN

Zabezpieczenia terenu województwa warszawskiego w związku z zarządzeniem AC-R-144/56 z dnia 3.VII.56 r. Przewodniczącego Komitetu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego

 

Dla kierowania i koordynowania całością akcji zabezpieczeniowej grupy  koordynująca w składzie:

• Przewodniczący – Kierownik Wojewódzkiego Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego – Nowakowski mjr
• Członkowie –        Komendant Wojewódzki MO – Aftyka mjr
                               Dowódca Brygady KBW Pliskin ppłk

 

Planuje:

1. Utrzymać stan pogotowia w jednostkach Bezpieczeństwa Publicznego, MO i KBW zgodnie z planem z dnia 28.VI.br. oraz wzmocnione dyżury w składzie: 1 Naczelnik Wydziału i 10 pracowników operacyjnych w Komendzie Wojewódzkiej MO, 1 Naczelnik Wydziału /lub z-ca/ i 5 oficerów operacyjnych w Wojewódzkim  Urzędzie do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie.
2. Utworzyć w Komendzie Wojewódzkiej MO grupę operacyjno-dochodzeniową w składzie: technik dochodzeniowy, pracownik operacyjny i oficer dochodzeniowy, która w każdym wypadku zaistnienia poważniejszego przestępstwa kryminalnego uda się na miejsce przestępstwa celem ustalenia sprawców.
3. Utworzyć grupę manewrową w KW MO w składzie 1 + 20 funkcjonariuszy MO, która pozostanie w rezerwie i będzie wykorzystana tylko w wypadku zaistnienia zorganizowanych wrogich wystąpień. Grupę tę wyposażyć w 1 RKM, karabiny – automaty, świece dymne i petardy. Do dyspozycji te grupy przydzielić jeden samochód osobowy i jeden ciężarowy.
4. Grupy manewrowe utworzone w Brygadzie KBW pozostają w koszarach w Górze Kalwarii i w razie potrzeby zostaną skierowane na miejsce zajść. Łączność z Dowództwem KBW będzie utrzymana za pomocą radiostacji. Wyposażenie grup manewrowych KBW zgodnie z planem opracowanym przez dowództwo brygady.
5. Obronę budynków Wojewódzkiego Urzędu i Komendy Wojewódzkiej MO zabezpieczyć własnymi siłami zgodnie z planami opracowanymi przez Komendantów Ochrony. Budynki Komitetu Wojewódzkiego PZPR i Wojewódzkiej Rady Narodowej znajdujące się na terenie miasta Warszawy zabezpieczy patrolami milicyjnymi Komenda MO miasta stołecznego Warszawy, a w razie potrzeby oddziały KBW.
6. Wzmocnić jednostki terenowe szczególnie zagrożone – przez pozostawienie oddelegowanych w dniu 28.VI. br. Odpowiedzialnych pracowników z Wojewódzkiego Urzędu i Komendy Wojewódzkiej, którzy wspólnie z kierownikami jednostek opracują plany i zorganizują zabezpieczenie podległego im terenu, a mianowicie:

·         w Pruszkowie 1 funkcjonariusz KW MO i 4 funkcjonariuszy Wojewódzkiego Urzędu,

·         w Żyrardowie 1 funkcjonariusz KW MO i 2 funkcjonariuszy Wojewódzkiego Urzędu,

·         w Siedlcach 1 funkcjonariusz KW MO i 2 funkcjonariuszy Wojewódzkiego Urzędu,

·         w Płocku 1 funkcjonariusz KW MO i 1 funkcjonariusz Wojewódzkiego Urzędu,

·         w Mińsku Mazowieckim 1 funkcjonariusz KW MO i 1 funkcjonariusz Wojewódzkiego Urzędu,

·         w Sochaczewie 1 funkcjonariusz KW MO i 1 funkcjonariusz Wojewódzkiego Urzędu,

·         w Grodzisku 1 funkcjonariusz KW MO i 1 funkcjonariusz Wojewódzkiego Urzędu,

·         w Wołominie 1 funkcjonariusz KW MO i 1 funkcjonariusz Wojewódzkiego Urzędu,

W pozostałych jednostkach, za wyjątkiem Łosic, Żuromina, Wyszkowa, Przasnysza, Makowa i Ryk po jednym funkcjonariuszu Wojewódzkiego Urzędu.

7. Wprowadzić wzmocnione dyżury w KP MO i KM MO i w tych Powiatowych Urzędach, w których dotychczas były całonocne dyżury, przez wyznaczenie dodatkowo po jednym oficerze operacyjno – dochodzeniowym w MO i jednym oficerze operacyjnym w Powiatowym Urzędzie. Wprowadzić dyżury 2-osobowe w tych Powiatowych Urzędach i Delegaturach, gdzie dotychczas nie było dyżurów z tym, że należy zorganizować spanie dla dyżurnych, by mogli po dyżurze normalnie pracować.
8. W KP MO, KM MO, Komisariatach i Posterunkach wprowadzić służbę na 2 zmiany, co umożliwi wzmożenie służby prewencyjnej /patrole, obchody/ i zwiększy możliwości obrony gmachów.
9. Opracować plany obrony budynków Powiatowych Urzędów, KP MO, KP PZPR i PRN, ze szczególnym uwzględnieniem zabezpieczenia dokumentów , magazynów broni i amunicji. /Wykonują Kierownicy Powiatowych Urzędów (Delegatur) i Komendanci Powiatowi MO/. W planach tych uwzględnić agenturalne i fizyczne zabezpieczenie działów produkcji zbrojeniowej na tych terenach, gdzie istnieją tego rodzaju zakłady.

10. Wzmóc pracę operacyjną przez jednostki operacyjne UB i MO, zapewniając sobie stały dopływ informacji o nastrojach ludności na podległym terenie. W tym celu należy:

    1. uczęstotliwić spotkania z posiadaną siecią agenturalną,
    2. poddać agenturalnej obserwacji środowiska byłych członków band i organizacji reakcyjnego podziemia, zwolnionych z więzień oraz środowisk przestępców kryminalnych,
    3. podjąć na kontakt agenturę wyeliminowaną z powodu braku możliwości, o ile w obecnej sytuacji może ona dostarczyć nam informacji o nastrojach,
    4. wykorzystać kontakty oficjalne i poufne /MO/ celem uzyskania informacji z interesujących nas środowisk,
    5. szczególna uwagę zwrócić na dopływ informacji z tereny ważniejszych zakładów przemysłowych, jak np. ZM Ursus, ZMP Błonie, Elektrownia Pruszków, ZNTK Pruszków, 1 Maja, Kabel Ożarów, Milanowskie Zakłady Jedwabiu Naturalnego, K-8, ZPG Piastów, Boryszew, Chodaków, FUD w Mińsku Mazowieckim, FM Żniwnych w Płocku, Zakłady Żyrardowskie, Radiostacje, zakłady i węzły kolejowe i inne,
    6. przez BDO uzyskać personalia studentów poznańskich mających przybyć na nasz teren na praktykę wakacyjną i zabezpieczyć sobie dopływ informacji z ich środowiska przy pomocy agentury i kontaktów oficjalnych.
11. Na wszelkie sygnały o wrogich wypowiedziach w związku z wypadkami w Poznaniu reagować natychmiast w porozumieniu z grupą koordynującą, a w wypadkach nie cierpiących zwłoki z sekretarzem KP i terenowym kierownictwem. W razie bezpośredniego nawoływania do wrogich wystąpień należy sprawcę zatrzymać, czyniąc to w sposób dyskretny, aby nie powodować zbiegowiska. Jeśli sytuacji nie pozwala na dyskretne zatrzymanie, należy odwołać się do obywateli, by udzielili pomocy w unieszkodliwieniu prowokatora.
12. Nasilić wzmocnionymi patrolami MO tereny wokół obiektów kolejowych, radiostacji i ważniejszych zakładów przemysłowych oraz innych obiektów, jak banki, urzędy telekomunikacyjne, pocztowe i inne. Do patroli i obchodów wykorzystać  ORMO bez oderwania ich od pracy /ORMO pełnić będzie służbę bez broni w patrolach mieszanych/. Służbą obchodową zabezpieczyć również wszelkie imprezy, targowiska i miejsca większych skupisk ludności.
13. Przy współudziale Komendantów Straży Pożarnych, Komendanci Powiatowi MO spowodują doprowadzenie sprzętu przeciwpożarowego w oddziałach Straży Pożarnej do stanu gotowości ogniowej. Ponadto sprawdzą stan urządzeń przeciwpożarowych w gmachach Komend Powiatowych MO i Powiatowych Urzędów dopilnują by sprzęt ten nadawał się do użytku.
14. W porozumieniu z Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony spowodować wzmożenie kontroli straży przemysłowej na obiektach. Patrolom milicyjnym zaś powierzyć wzmożenie straży, wart nocnych i straży przemysłowej podległej MO.
15. Zabezpieczyć drogi na terenie województwa, wprowadzając dorywcze patrolowanie i lotne kontrole pojazdów mechanicznych przez plutony kontroli ruchu drogowego.

16. W wypadku zaistnienia zajść lub demonstracji na terenie województwa należy:

    1. Zaalarmować grupę koordynacyjną, która wprowadzi do akcji grupy manewrowe MO, a w razie konieczności KBW,
    2. Pracownicy operacyjni nieznani na tym terenie winni starać się wpłynąć na zebranych i powstrzymywać ich od prowokacyjnych wystąpień, jednocześnie winni obserwować najbardziej aktywnych prowokatorów i podżegaczy, by w odpowiednim momencie zatrzymać ich,
    3. W razie zagrożenia KBW obejmie obronę następujących obiektów:

Na terenie Warszawy:

1.       KW PZPR,

2.       Prezydium WRN,

3.       Składy CPN.

Na terenie województwa:

1.       Radiostacje /wszystkie/,

2.       ZMP Błonie,

3.       Boryszew,

4.       Składnica nr 18 Siedlce,

5.       Więzienie /w zależności od miejsca wypadków/,

6.       Elektrownia Pruszków.

17. Stworzyć grupę kontrolną w składzie 1 oficera Wojewódzkiej Komendy MO i 1 oficera Wojewódzkiego Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego, których zadaniem będzie codzienne kontrolowanie przebiegu realizacji niniejszego planu w jednostkach terenowych.
18. Realizacja niniejszego planu rozpoczyna się z chwilą jego ogłoszenia i trwa aż do odwołania.

 

 

 

GRUPA KOORDYNUJĄCA

Przewodniczący Kierownik Wojewódzkiego Urzędu

                        /-/ J. Nowakowski mjr

Członkowie: Komendant Wojewódzki MO

                        /-/ Aftyka mjr

                        Dowódca Brygady KBW

                        /-/ Pliskin mjr