Niedziela, 12 października 2008, data aktualizacji serwisu: 12.10.2008
O IPN
Aktualności
Wydział prasowy
Publikacje
Wnioski
Kontakty
Ogłoszenia
Linki
Szukaj w serwisie
Katalogi
Twarze bezpieki

Rok 2004

Zespół redakcyjny edycji „Zrzeszenie »Wolność i Niezawisłość« w dokumentach”

Edycja Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach obejmuje VI tomów w 8 woluminach. Stanowi monumentalne dzieło o ogromnej wartości dla najnowszej historii Polski – źródło wiedzy o działalności tej największej niepodległościowej organizacji, bezpośrednio kontynuującej tradycje AK, pomijanej lub fałszywie przedstawianej przez propagandę komunistyczna PRL.

Dzieło to, stworzone wyłącznie siłami społecznymi i w trudnych warunkach technicznych dostarczyło społeczeństwu i historykom źródłowych danych o celach i charakterze działalności WiN jako poakowskiej organizacji niepodległościowej, co w rezultacie pozwoliło w znacznej mierze usunąć białe plamy i odkłamać negatywne oceny reżimowych dziennikarzy i historyków PRL. Między innymi na podstawie zawartych w tym opracowaniu informacji Sejm Rzeczypospolitej przyjął 14 marca 2001 r. uchwałę stwierdzającą, że „organizacja »Wolność i Niezawisłość«, kontynuatorka tradycji walki Armii Krajowej – dobrze zasłużyła się Ojczyźnie”. Ten wielotomowy zbiór dokumentów Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” powstał dzięki ofiarności i niezłomnej wierze w słuszność sprawy ciągle czynnych społecznie działaczy tej organizacji.
Głównym pomysłodawcą opublikowania zbioru dokumentów był Mieczysław Huchla – wieloletni prezes Zarządu Głównego Organizacji Społeczno-Kombatanckiej Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość”, odrodzonego w 1990 roku. Wydanie tomów w dużej mierze było możliwe dzięki Fundacji „Niezawisłość”, założonej przez Mieczysława Huchlę.
Przed przystąpieniem do opracowania i wydania serii Mieczysław Huchla osobiście prowadził poszukiwania, a także sporządził kserokopie materiałów dotyczących WiN-u, znajdujących się w archiwach w kraju i w Londynie. Komplet kserokopii, po wykorzystaniu w omawianym wydawnictwie, przekazał redakcji „Zeszytów Historycznych WiN-u” w Krakowie. W pracach redakcyjnych wraz z Mieczysławem Huchlą uczestniczyli także Romuald Lazarowicz – redaktor techniczny, Józefa Huchlowa i Zdzisław Wierzbicki.

Mieczysław Huchla – urodzony w 1920 r. w Tyczynie. Magister praw oraz doktor ekonomii. W czasie okupacji niemieckiej żołnierz ZWZ-AK. Od września 1945 r. do kwietnia 1948 r. działał w szeregach WiN. Aresztowany 9 kwietnia 1948 r., skazany na 7 lat więzienia za działalność w AK, a następnie na 5 lat za próbę ucieczki. Zwolniony pod koniec maja 1955 r. z więzienia we Wronkach. Był wykładowcą prawa gospodarczego i konstytucyjnego. Aktywnie działał społecznie. Jest członkiem Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz członkiem Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Od 1996 r. jest honorowym prezesem WiN.
Romuald Lazarowicz – urodzony w 1952 r. we Wrocławiu, wnuk majora Adama Lazarowicza, Prezesa Zarządu Obszaru Zachodniego Zrzeszenia WiN i Zastępcy Prezesa Zarządu Głównego Zrzeszenia WiN, skazanego na śmierć i straconego wraz z sześcioma członkami ZG WiN 1 marca 1951 r. w więzieniu na Mokotowie. Ukończył studia bibliotekoznawcze na Uniwersytecie Wrocławskim. Zasłużony działacz „Solidarności” Regionu Wrocławskiego, w stanie wojennym obsługiwał tajne radiostacje i przygotowywał teksty komunikatów. Obecnie jest redaktorem naczelnym trzech miesięczników o orientacji postsolidarnościowej, m.in. „Opcja na Prawo”.
Józefa Huchlowa – urodzona w 1924 r., od 1946 mieszka we Wrocławiu. Absolwentka studiów historycznych Uniwersytetu Wrocławskiego, emerytowana nauczycielka historii IX Liceum Ogólnokształcącego we Wrocławiu z tytułem Profesora Szkoły Średniej. Odznaczona Medalem Komisji Edukacji Narodowej.
Zdzisław Wierzbicki – urodzony w 1945 r. w więzieniu we Lwowie, syn Marii i Augustyna Wierzbickich, skazanych w procesie Delegatury Lwowskiej Rządu na długoletnie więzienie i łagry. Szczęśliwie nie oddany do domu dziecka, w 1955 r. przyjechał do Wrocławia z matką, zwolnioną po latach z łagru. Ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Wrocławskim, pracuje na stanowisku kustosza w Bibliotece Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.

Zawartość poszczególnych tomów:

Tom I
Wydawnictwo otwiera przedmowa pióra Prezydenta RP na Uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego.
W nocie redakcyjno-historycznej otwierającej tom I Mieczysław Huchla nakreślił planowaną zawartość poszczególnych tomów oraz wskazał źródła ich finansowania: Fundację Polonia Aid Foundation Trust w Londynie, Fundację „Niezawisłość” i Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz osoby prywatne – Danutę Sochę-Jakubczyk z Kanady i Irenę Cieślińską-Skrzypcową.
Tom ten zawiera dokumenty na temat:
a) sytuacji Polski w latach 1939–1945,
b) sytuacji w Polsce od momentu wkroczenia wojsk sowieckich w 1944 r. na ziemie polskie do chwili rozwiązania, najpierw AK w styczniu 1945, a następnie Delegatury Sił Zbrojnych w sierpniu 1945.
c) powołania do życia Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” i jego działalności pod kierownictwem I i II Zarządu Głównego.

Tom II
W tym tomie znalazły się dokumenty dotyczące okresu pomiędzy referendum 30 czerwca 1946 r. a wyborami do Sejmu w lutym 1947 r.

Tom III
Tu zamieszczone zostały dokumenty związane z funkcjonowaniem IV Zarządu Głównego WiN, czyli z ostatni okresem działalności tej organizacji.

Tom IV
Zawiera nieznane dotychczas dokumenty dotyczące działalności Delegatury Zagranicznej Zrzeszenia WiN oraz dokumenty prowokacyjnego tzw. V Zarządu Głównego WiN, zorganizowanego przez komunistyczne służby UB.

Tom V
W tym tomie znalazły się dokumenty mówiące o walce zbrojnej toczonej przez oddziały poakowskie, które weszły w skład WiN-u. Walki prowadzone były na terenie Obszaru Centralnego WiN, tj. głównie na terenach Okręgów Kieleckiego, Lubelskiego i Białostockiego WiN. Zgromadzono tu też dokumenty omawiające działalność i gotowość do wystąpienia zbrojnego Lwowskiego Eksterytorialnego Okręgu WiN.

Tom VI
Ten ostatni tom, opracowany przez Andrzeja Zagórskiego, składa się z trzech części. W pierwszej znalazły się dokumenty sądowe czterech Zarządów Głównych WiN, zaś druga i trzecia część to biogramy ważniejszych osób wymienionych we wszystkich sześciu tomach dokumentów.
Całość zawiera 600 dokumentów oraz obszerny zbiór szczegółowych biogramów.

Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korespondencji
Instytut Pamięci Narodowej, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
©2000-2008 Instytut Pamięci Narodowej. Wszelkie prawa zastrzeżone.