|
|
Kresowa księga sprawiedliwych 1939–1945. O Ukraińcach ratujących Polaków poddanych eksterminacji przez OUN i UPA, opracował Romuald Niedzielko, Warszawa 2007, 223 s. (seria: „Studia i materiały”, t. 12)
Nacjonaliści ukraińscy dokonali eksterminacji ludności polskiej zamieszkującej Kresy Wschodnie Rzeczypospolitej, które znalazły się pod okupacją sowiecką i niemiecką. Do pojedynczych napadów oraz rzezi na masową skalę doszło w kilku tysiącach miejscowości. Zginęło tam, według różnych szacunków, od 100 tys. do 200 tys. osób.
Korzystając z zachowanych relacji świadków, w książce odnotowano wydarzenia w 500 miejscowościach (na terenie województw: wołyńskiego, poleskiego, tarnopolskiego, lwowskiego, stanisławowskiego, rzeszowskiego i lubelskiego), w których z rąk OUN-UPA poniosło śmierć blisko 20 tysięcy Polaków. Część skazanych na zagładę polskich mieszkańców otrzymała pomoc humanitarną ze strony ukraińskich sąsiadów, zazwyczaj członków rodzin mieszanych, krewnych lub przyjaciół, czasem nieznajomych, kierujących się chrześcijańską miłością bliźniego, w sporadycznych przypadkach – także ze strony katów.
Zachowani we wdzięcznej pamięci ocalonych Ukraińcy – główni bohaterowie tej książki (ponad 1300 osób, niestety częstokroć anonimowych) zasłużyli na zaszczytne miano „sprawiedliwych” i na publiczne uhonorowanie, ponieważ z narażeniem życia, indywidualnie, a nawet całymi rodzinami, przeciwstawili się czynnie ludobójstwu. Ostrzegali przed napadem, udzielali schronienia, wskazywali drogi ucieczki, zaopatrywali w żywność i ubranie, przewozili w bezpieczne miejsce, do lekarza czy szpitala, przyjmowali pod opiekę, a nierzadko na długoletnie wychowanie sieroty po zamordowanych, odmawiali wykonania rozkazu zabicia członka własnej rodziny – np. żony lub męża – narodowości polskiej. Dzięki aktom solidarności i miłosierdzia ocalały zarówno pojedyncze osoby, jak i całe wsie (łącznie ponad 2,5 tysiąca osób). Kilkuset Ukraińców wykonawcy „akcji antypolskiej” ukarali śmiercią, uważając udzielanie pomocy „Lachom” za zdradę ukraińskich ideałów narodowych.
Autor prosi czytelników o nadsyłanie uwag i uzupełnień pod adresem:
Romuald Niedzielko
Instytut Pamięci Narodowej
00-839 Warszawa, ul. Towarowa 28
Kontakt telefoniczny: 0-22 431-83-73
e-mail: romuald.niedzielko@ipn.gov.pl
Publikacje wydane przez Instytut Pamięci Narodowej można kupić:
Informacje na temat zakupu publikacji IPN wydanych w Oddziałach IPN można uzyskać:
-
BIAŁYSTOK
Punkt sprzedaży publikacji IPN w Białymstoku, ul. Warsztatowa 1A
pon.–pt. 7:30–15:30
Kontakt: Magdalena Klimiuk, tel. (85) 66-457-36 Magdalena.Klimiuk@ipn.gov.pl
-
BYDGOSZCZ
Punkt sprzedaży publikacji IPN w Bydgoszczy, ul. Grudziądzka 9-15, 85-130 Bydgoszcz
pon.–pt. 8:00–16:00
Kontakt: tel. (52) 325-95-28 anna.nornicka@ipn.gov.pl
-
GDYNIA
Punkt sprzedaży publikacji IPN w Gdyni, ul. Witomińska 19, 81-311 Gdynia
pon.–pt. 8:00–16:00
Kontakt: tel. (58) 660 67 03 pawel.sprusik@ipn.gov.pl
-
KATOWICE
Punkt sprzedaży publikacji IPN w Katowicach, ul. Kilińskiego 9, 40-061 Katowice
pon.–pt. 8:00–16.00
Kontakt: Tomasz Gonet, tel. 32 609 98 20 e-mail: tomasz.gonet@ipn.gov.pl
Prowadzimy również sprzedaż wysyłkową (zamówienia telefonicznie oraz drogą elektroniczną).
-
KRAKÓW
Dystrybucję książek Oddziału IPN w Krakowie prowadzi:
Wydawnictwo AVALON T. Janowski Sp.j.
ul. Fiołkowa 4/13
31-457 Kraków
fax 12 412 55 99
tel. + 48 606 750 749
zamowienia@wydawnictwoAVALON.pl
www.wydawnictwoAVALON.pl
-
LUBLIN
Punkt sprzedaży publikacji IPN w Lublinie, ul. Staszica 22A
pon. 10:00–14:00
Kontakt: Mariusz Sawa, tel. (81) 53 63 480
-
ŁÓDŹ
Punkt sprzedaży publikacji w Łodzi, ul. E. Orzeszkowej 31/35, 91-479 Łódź
pn.-pt. 10:00–14:00
Kontakt: Paulina Szymaniak,
tel. 42/ 616-27-45 (sekretariat Oddziału) fax 42/ 616-27-48
paulina.szymaniak@ipn.gov.pl
-
POZNAŃ
Punkt sprzedaży publikacji IPN w Poznaniu, ul. Rolna 45a
pon.–pt. 8:30–14:30
Kontakt: Referat Prawno-Organizacyjny Justyna Watral-Balant,
tel. (61) 835 69 02, justyna.watral-balant@ipn.gov.pl
-
RZESZÓW
Punkt sprzedaży publikacji IPN w Rzeszowie, ul. Słowackiego 18
pon.–pt. 7:30–15:00
Kontakt: Roman Michalczak, tel. (17) 86 06 022
-
SZCZECIN
• Punkt sprzedaży publikacji IPN w Szczecinie, ul Janickiego 30, 71-470 Szczecin
pon.–pt. 10:00–14:00
Kontakt: Referat Prawno-Organizacyjny
Mirella Grudzińska tel. 91 48 49 806;
Monika Fiedorczuk tel. 48 49 852
• Siedziba IPN przy ul. Piotra Skargi 14
pon.–pt. 10.00-14.00
Kontakt: Sekretariat OBEP, Lidia Złota, tel. 91 312 94 00
-
WARSZAWA
Punkt sprzedaży publikacji IPN w Oddziale IPN w Warszawie, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa (Intraco 10 p.)
pon.–pt. 9:00–16:00
Kontakt: Tomasz Czopowicz, tel. (22) 860 70 23, tomasz.czopowicz@ipn.gov.pl
-
WROCŁAW
Punkt sprzedaży publikacji IPN we Wrocławiu, ul. Sołtysowicka 21a, 51-168 Wrocław
pon.–pt. 8:00–15:00
Kontakt: Agnieszka Szymczak, tel. (71) 326 76 65
|
