Środa, 19 listopada 2008, data aktualizacji serwisu: 19.11.2008
O IPN
Aktualności
Wydział prasowy
Publikacje
Wnioski
Kontakty
Ogłoszenia
Linki
Szukaj w serwisie
Biuletyn IPN
Twarze bezpieki
Katalogi

Oddziałowa Komisja w Rzeszowie

Śledztwo przejęte do dalszego prowadzenia w dniu 23 października 2001r. w sprawie zbrodni komunistycznej będącej jednocześnie zbrodnią przeciwko ludzkości (sygn. akt S 80/02/Zk).

Śledztwo przejęte do dalszego prowadzenia w dniu 23 października 2001r. w sprawie zbrodni komunistycznej będącej jednocześnie zbrodnią przeciwko ludzkości, polegającej na zabójstwie w dniu 9/10 października 1944r. w Rudzie Różanieckiej powiatu Lubaczów dawnego województwa rzeszowskiego obywateli polskich narodowości ukraińskiej, mieszkańców Lublińca Nowego, Starego i przyległych  przysiółków, a to: Stefana B. s. Konstantego, Grzegorza Sz., Piotra W.,  Eliasza Z., Jana Cz., Stefana K., Jana J., Andrzeja H., Jana K., Eliasza G., Eliasza W., Grzegorza D., Stefana F., Grzegorza P., Wasyla G., Andrzeja Z., Grzegorza B., Michała W., Jana D., Grzegorza B., Jana Z., Michała R., Stefana B., Aleksandra W., Teodora K., Michała G., Andrzeja G., Jana G., Michała R., Grzegorza Ch., Michała S., Grzegorza R., Jana S.

W zakresie stanu  faktycznego  ustalono, że w dniu 9 października 1944 roku w godzinach  rannych leśniczy wraz z trzema gajowymi udali się służbowo w rejon wsi Lubliniec Stary i Lubliniec Nowy, zamieszkiwanych w większości przez ludność narodowości ukraińskiej. W wyniku  zorganizowanej przez nieustalony oddział zasadzki – leśniczy i dwaj gajowi zostali uprowadzeni do lasu, gdzie następnie słychać było  strzały.

Z zasadzki  zdołał zbiec jeden z gajowych idący w oddaleniu od pozostałych. Wymieniony powiadomił o zajściu miejscową milicję. Połączone siły Posterunków Milicji Obywatelskiej z Rudy Różanieckiej i Cieszanowa zatrzymały w Lublińcu Nowym, Starym oraz przysiółkach zakładników, przewożąc ich do  Rudy Różanieckiej, do czasu wyjaśnienia losów uprowadzonych leśników. Żadna z zatrzymanych wówczas osób nie powróciła do miejsca zamieszkania, ani  też nie podjęła próby kontaktu z rodziną, zaś treść zeznań świadków i dokumentów archiwalnych skłania do przyjęcia pozbawienia ich życia.

Świadkowie z grona rodzin zatrzymanych  i  ówczesnych mieszkańców Lublińca, w tej liczbie zamieszkali poza granicami Polski relacjonowali własne spostrzeżenia dotyczące wyłącznie fazy zatrzymania  mieszkańców Lublińca oraz zasłyszane następne wersje odnoszące się do zabójstwa zatrzymanych. Świadkowie  rekrutujący  się spośród byłych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej zaprzeczyli swemu udziałowi w zatrzymaniu  32 osób narodowości ukraińskiej podkreślając, że źródłem ich wiedzy w zakresie przeprowadzonej  akcji były  zasłyszane relacje. Przesłuchani licznie mieszkańcy Rudy Różanieckiej i okolicznych miejscowości, w większości nie dysponowali wiedzą w przedmiocie śledztwa.

Przedsięwzięte czynności nie zezwoliły  na ustalenie bezpośrednich świadków, natomiast analiza akt osobowych byłych  funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej  oraz akt spraw karnych przeciwko nim prowadzonych nie ujawniły żadnych treści mających związek ze  zbrodnią w Rudzie Różanieckiej. Na ich podstawie ustalono  natomiast składy personalne Posterunku  Milicji Obywatelskiej w Rudzie Różanieckiej i  Cieszanowie. W poszukiwaniu kolejnych dowodów tokiem śledztwa zwracano  się do: Urzędu  Ochrony Państwa  w Rzeszowie, Urzędu  Ochrony Państwa w Lublinie, Komendy  Wojewódzkiej Policji  w Rzeszowie,  Komendy  Wojewódzkiej Policji  w Przemyślu, Archiwum Państwowego  w Przemyślu i Rzeszowie, Archiwum Państwowego  w Lublinie,  Wojskowego Instytutu  Historycznego, Archiwum Nadwiślańskich  Jednostek Wojskowych  MSW, Centralnego  Archiwum    MSWiA, Archiwum  Akt Nowych, IPN - Biura Udostępniania i  Archiwizacji  Dokumentów  w  Warszawie, Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w Rzeszowie. Korzystano również z pomocy Archiwum Ukraińskiego i Centralnego Archiwum Federalnej Służby Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej.

Oględziny spisów Parafian Cerkwi w Lublińcu Nowym i Starym, pochodzących z zasobów Archiwum Metropolitalnego Archidiecezji Przemysko - Warszawskiej z siedzibą w Przemyślu wykazały brak zapisów dotyczących śmierci osób w dniach 9 i 10 października 1944 r.  Ustaleń w zakresie miejsca pochowania zwłok nie można było  uczynić także w oparciu o  akta Starostwa Powiatowego  w Lubaczowie. W powyższej sytuacji jedynym źródłem wiedzy o ofiarach zbrodni pozostają dowody z zeznań świadków.
Ujawnione w toku śledztwa dowodowe materiały archiwalne zawierały znaczne rozbieżności w zakresie istotnych okoliczności. Stanowiły one fragmenty  postępowań, których akt nie odnaleziono, obrazując wycinek czynionych  wówczas ustaleń i niosąc  jedynie pewien walor poznawczy.

Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że czynności  wykonawcze przedsięwzięli bliżej nieustaleni funkcjonariusze Milicji  Obywatelskiej z Cieszanowa i Rudy Różanieckiej, lecz mimo podjętych czynności brak było wystarczających dowodów do egzemplifikacji winy określonym osobom, a także do ustalenia miejsca, w którym spoczywają zwłoki ofiar zbrodni, co skutkowało umorzeniem śledztwa w dniu 26 października 2006r., wobec niewykrycia sprawców.

Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korespondencji
Instytut Pamięci Narodowej, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
©2000-2008 Instytut Pamięci Narodowej. Wszelkie prawa zastrzeżone.