Łódzki oddział Instytutu Pamięci Narodowej wraz z oddziałami IPN w Krakowie i Lublinie przygotował rajd i konkurs wiedzy historycznej „»Hubalczycy« – ostatni żołnierze września 1939 r.”
Oddziałowi Wydzielonemu WP mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala” poświęcono w polskiej historiografii, w wydawnictwach wspomnieniowych, artykułach publicystycznych, a nawet w kinematografii minionych lat wiele miejsca. Dla uczestników rajdu postacie majora i jego podkomendnych, niewątpliwie ważne, są jednak tylko punktem wyjścia do zgłębienia mniej znanych epizodów z początkowego okresu II wojny światowej, do opisania postaw wielu oficerów i żołnierzy WP, którzy pomimo klęski armii polskiej i rozbicia macierzystych oddziałów, podobnie jak mjr „Hubal”, nie zdejmując munduru podjęli walkę przeciwko wojskom niemieckiego i sowieckiego agresora. O żołnierzach tych nie znajdziemy prawdopodobnie wielu informacji w podręcznikach do historii. Z tego powodu właśnie ich pamięci chcieliśmy poświęcić tegoroczny rajd edukacyjny oraz konkurs wiedzy historycznej.
W ramach rajdu przemierzyliśmy razem urokliwe zakątki Gór Świętokrzyskich oraz lasów koneckich, opoczyńskich i spalskich, gdzie mogliśmy napotkać ślady walk wrześniowych. Chcieliśmy także odnieść się do mało znanej szerszej opinii tematyki dotyczącej powstania i działalności pierwszych organizacji konspiracyjnych oraz oddziałów określanych mianem „partyzantki wrześniowej” na terenach Polski, zajętych w 1939 roku przez Niemcy i ZSRR. Żywimy nadzieję, że udało nam się przybliżyć tę tematykę uczestnikom rajdu i w ten sposób uczcić pamięć żołnierzy i konspiratorów polskich, którzy, podejmując opór wobec dwóch systemów totalitarnych, złożyli w obronie Ojczyzny ogromną daninę krwi.
Organizatorami rajdu są Oddziałowe Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie, Lublinie i Łodzi. Celem rajdu jest rozwijanie zainteresowań uczniów najnowszą historią Polski, ze szczególnym uwzględnieniem historii regionalnej. W rajdzie uczestniczy młodzież ze szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, reprezentująca różnorodne organizacje oraz placówki oświatowe i edukacyjne, funkcjonujące na obszarze działania trzech w/w oddziałów IPN. Zgłosiło się 96 uczestników, którzy wystartowali w dwunastu ośmioosobowych drużynach, każda drużyna w składzie 7 uczniów oraz nauczyciel (opiekun). Cztery drużyny przyjechały z Łodzi i Ozorkowa, cztery – z Lublina oraz cztery z Krakowa i Kielc. Zadaniem uczestników rajdu było odnalezienie w terenie miejsc upamiętniających działalność pierwszych organizacji konspiracyjnych i oddziałów partyzanckich z okresu II wojny światowej oraz bezpośrednich świadków tamtych wydarzeń, mogących je opisać w oparciu o własne przeżycia. Lekcja historii w terenie miała jednocześnie służyć poznaniu walorówi turystyczno-krajoznawczych Gór Świętokrzyskich, lasów koneckich, opoczyńskich i spalskich. Ponadto w trakcie marszobiegu zespoły musiały wykazać się podstawową wiedzą na temat działalności pierwszych organizacji konspiracyjnych i oddziałów „partyzantki wrześniowej” z uwzględnieniem ich lokalnego charakteru, czyli regionu, z którego wywodzą się poszczególne drużyny biorące udział w rajdzie.
Przebieg rajdu
Pierwszego dnia (4 czerwca 2007 r.) młodzież wyrusza na wyznaczoną trasę (ok. 20 km) w okolicach jeziora Sielpia. Uczestnicy wykonują zadania na trasie i zbierają relacje na temat wojny obronnej 1939 roku. Po powrocie – spotkanie z byłym pracownikiem Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce oraz doskonalenie umiejętności pracy z dokumentami historycznymi. Na zakończenie dnia – wieczór filmowy oraz ognisko i nieodzowna w takich okolicznościach kiełbaska.
Drugiego dnia (5 czerwca 2007 r.) wyjazd autokarami z Sielpi w okolice wsi Szałas. Następnie marszobiegi na trasie: Szałas – Rogowy Słup – Cisownik – Hucisko (ok. 25 km). Celem rekonesansu jest dotarcie do wyznaczonych miejsc i zebranie relacji od okolicznej ludności na temat działalności oddziału mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”. W godzinach wieczornych każdy z zespołów przedstawia wybraną i opracowaną relację z września 1939 r. oraz działalności żołnierzy Wydzielonego Oddziału WP. Później – panel dyskusyjny „Mit mjr. »Hubala«” i pokaz filmu dokumentalnego. Naszą dyskusję podgrzewa ognisko, a każdy z uczestników może skosztować kiełbaski.
W trakcie marszobiegu każda grupa przechodzi test z wiedzy historycznej (wojna obronna 1939 r., dzieje partyzantki wrześniowej i powrześniowej oraz geneza Polskiego Państwa Podziemnego).
Trzeciego dnia (6 czerwca 2007 r.) wyjazd autokarów ze stanicy ZHP w Sielpi. Celem wycieczki jest Inowłódz, następnie przejazd do Spały, wreszcie Anielin, gdzie następuje ogłoszenie wyników rywalizacji, a najlepsze grupy otrzymują nagrody i wyróżnienia.
Zwycięzcy rajdu edukacyjnego
- I miejsce: Gimnazjum Społeczne w Zamościu (kryptonim: II Pułk Stzrelców Konnych) – 38 pkt.
- II miejsce: Gimnazjum w Wysokiem (kryptonim: 9 Bateria 3 Dywizjonu 3 Pułku Artylerii Lekkiej) – 33 pkt.
- III miejsce: Gimnazjum nr 34 z Łodzi (kryptonim: Zagłoba) – 31 pkt.
Zwycięskie dużyny otrzymały sprzęt turystyczny oraz książki. Gratulujemy!
