W poczet przedmiotowego śledztwa włączono materiały dotyczące rozstrzelania w 1944 r., w Trzebieszowie, na terenie lasu o nazwie „Kania”, około 200 żołnierzy Wojska Polskiego, w wykonaniu kar śmierci orzekanej wobec nich za dezercję przez Sąd Wojskowy II Armii Wojska Polskiego oraz materiały w zakresie postępowania prowadzonego na przełomie lat 1944 – 1945 przeciwko Janowi Nesslerowi, rozstrzelanemu w 1945 r. w wykonaniu wyroku śmierci orzeczonej przez Sąd Wojskowy II Armii Wojska Polskiego.
W toku dotychczasowego śledztwa ustalono następujący stan faktyczny. We wrześniu 1944 r., na mocy rozkazu Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego, gen. broni Michała Roli – Żymierskiego, rozpoczęto na terenie województwa lubelskiego, formowanie oddziałów II Armii Wojska Polskiego. Dowództwo tej akcji sprawował w okresie od 30 września 1944 r. do 28 grudnia 1944 r. gen. Stanisław Popławski, a w dalszym okresie, gen. Karol Świerczewski. Do tworzonych formacji II Armii Wojska Polskiego, wcielano m.in. zdemobilizowanych żołnierzy Armii Krajowej.
W okresie odpowiadającym tworzeniu formacji bojowych II Armii Wojska Polskiego na Lubelszczyźnie, w miejscowości Kozłówka k. Lubartowa, uformowano Sąd Wojskowy II Armii Wojska Polskiego. Jego prezesem został ppłk Stefan P., b. oficer Armii Czerwonej, wiceprezesem mjr Aleksander T. a następnie por. Stefan Ch. Funkcje sędziów sprawowali ppor. Władysław S., ppor. Aleksander Z., ppor. Michał F. i ppor. Michał D. Na początku października 1944 r., sztab II Armii Wojska Polskiego wraz z jednostkami zabezpieczenia, Sądem, Prokuraturą i oddziałem Informacji Wojskowej, przeniósł się do miejscowości Kąkolewnica. Dla potrzeb tych formacji przejęto budynek szkoły oraz część budynków mieszkalnych po dokonaniu wysiedleń. Prokuratorami wojskowymi II Armii WP, byli wówczas : mjr Jakub P., kpt. Gabriel H., kpt. Wacław K., kpt. Jan R., kpt. Oskar K., podchor. Marian N. i płk Antoni S.
W okresie formowania oddziałów II Armii Wojska Polskiego, ich zaopatrzenie było niedostateczne. Brakowało mundurów, obuwia, wydawane racje żywnościowe były bardzo skromne. Bliskość miejsc zamieszkania żołnierzy rekrutowanych z tego terenu sprawiała, iż częstymi były fakty „samowolnych oddaleń z miejsc zakwaterowania” kwalifikowanych jako dezercja. Liczne dezercje wynikały również z braku akceptacji wśród żołnierzy dla obsadzania wyższych stanowisk oficerskich przez oficerów sowieckich. Z tego powodu doszło m.in. do dezercji 31 Pułku Piechoty, który wchodził w skład 7 Dywizji Piechoty.
Przeciwdziałanie wskazanej sytuacji ze strony władz wojskowych, inspirowane rozkazami dowódców sowieckich, polegało na prowadzonych na szeroką skalę prześladowaniach, podejmowanych w szczególności w stosunku do b. żołnierzy Armii Krajowej, którzy po zdemobilizowaniu, zostali wcieleni do oddziałów II Armii WP. Represjami objęto żołnierzy AK pozostających poza strukturami Wojska Polskiego. Byli oni zatrzymywani przez
Informację Wojskową i NKWD a następnie osadzani bez żadnych podstaw prawnych, w tworzonych miejscach odosobnienia takich jak ziemianki czy też w adoptowanych w tym celu pomieszczeniach zarekwirowanych dla potrzeb wojska. Wymienione osoby przetrzymywano w upokarzających warunkach, poddając je śledztwu, połączonemu z różnymi formami fizycznego i psychicznego znęcania się.
W stosunku do tych osób kierowano następnie akty oskarżenia do Sądu Wojskowego II Armii Wojska Polskiego. Procesy w większości kończyły się wydaniem wyroków śmierci, przy czym łączna liczba żołnierzy pozbawionych w ten sposób życia jest wciąż przedmiotem ustaleń postępowania.
W toku dotychczasowego śledztwa przesłuchano 110 świadków. Z zeznań mieszkańców Kąkolewnicy – wynika, iż w czasie stacjonowania w tej miejscowości sztabu II Armii WP, okoliczny las był strzeżony przez uzbrojonych żołnierzy. Osoby cywilne miały zakaz wstępu na ten teren. Egzekucji skazanych dokonywano na terenie leśnym określanym jako „Baran”. Nocami świadkowie słyszeli dochodzące z tego miejsca odgłosy strzałów. Skazanych dowożono w to miejsce ciężarówkami po zapadnięciu zmroku.
Po zmianie miejsca postoju sztabu II Armii WP, właściciele działek leśnych natrafiali na ślady wskazujące na przekopywanie gruntu. Stwierdzono, iż po zakopaniu zwłok osób rozstrzelanych, teren ten wyrównywano a następnie maskowano miejsca zbrodni dokonując nasadzeń mchu i sadzonek drzew. W protokołach wykonania wyroków śmierci nie oznaczano miejsc egzekucji. Okoliczność ta utrudniała w toku śledztwa lokalizację na terenie leśnym, miejsc zalegania szczątków ludzkich – ofiar tych zbrodni. W 1981 r. okoliczni mieszkańcy ustawili krzyż i ogrodzili teren leśny, na którym znajdowano na powierzchni kości ludzkie. W związku z tym, po wszczęciu śledztwa w niniejszej sprawie i zgromadzeniu niezbędnych dowodów, w obrębie tej symbolicznej mogiły dokonano prac ekshumacyjnych a następnie dokonano oględzin sądowo – lekarskich ekshumowanych szczątków ludzkich. W wydanej opinii w tym zakresie stwierdzono, iż szczątki te należały do 12 osób płci męskiej w wieku od 20 do 60 lat. W eksplorowanym terenie o rozmiarach około 10m x 10m odkryto cztery oddzielne jamy grobowe – mogiły. Były to dwie mogiły zbiorowe kryjące w jednym przypadku 7 kompletnych ludzkich szkieletów a w drugim niepełne szczątki trzech osób. Ujawniono również na terenie poddanym ekshumacji, dwie pojedyncze mogiły. Ofiarom wiązano przed egzekucją ręce i nogi, stosując do tego kabel i drut . Zwłoki mordowanych zakopywano na głębokości od 50 cm do 120 cm. Stwierdzono, iż w chwili zgonu niektóre z tych osób miały połamane kości ramion, żeber i podudzi. Na ekshumowanych czaszkach stwierdzono obrażenia postrzałowe, przy czym otwory wlotowe pocisków znajdowały się w ich części tylnej lub bocznej. Część ekshumowanych czaszek posiadała ślady urazów mechanicznych zadanych z dużą siłą narzędziami tępymi i twardymi. W jednym przypadku na ekshumowanych kościach czaszki nie stwierdzono obrażeń postrzałowych, były one natomiast rozfragmentowane na skutek zadanych z dużą siłą urazów. Stwierdzono, iż jeden z zamordowanych mężczyzn w wieku około 40 lat, został zastrzelony w chwili, kiedy znajdował się już na dnie wykopanego dołu. Leżąc w tym momencie na prawym boku, ręce miał skrępowane w okolicy nadgarstków na plecach. Otwór wlotowy pocisku zlokalizowany był w okolicy ciemieniowej lewej. Pod czaszką tego denata, na dnie dołu, odnaleziono dowodowy pocisk. W oparciu o wydobyte w toku ekshumacji dowody o charakterze materialnym można kategorycznie stwierdzić, iż ofiarami tego mordu byli żołnierze Armii Krajowej.
W miejscu ekshumacji znaleziono dużą ilość łusek, z których 36 poddanych badaniom, pochodziło od naboi pistoletowych kal. 7,62 mm wzór „Mosin”. Jedynie na 16 łuskach można było odczytać oznaczenia ich producenta i roku produkcji : tj. ZSRR, 1944 r. Inne odnalezione łuski nie kwalifikowały się do badań z uwagi na korozję, natomiast wszystkie zostały odstrzelone z pistoletu maszynowego wz. 1941 r., kal. 7,62 mm .
W toku postępowania przygotowawczego, ponad wszelką wątpliwość ustalono, iż na terenie leśnym „ Baran” znajdują się inne miejsca zalegania szczątków ludzkich – ofiar zbrodni sądowych popełnionych przez Sąd Wojskowy II Armii WP - nie objęte dotychczas ekshumacją. W związku z tym, w oparciu o zeznania świadków: Romana G., Kazimierza C., Adolfa M. i Wacława K. wytypowano pięć nowych miejsc na tym terenie, gdzie mogą znajdować się zakopane szczątki ludzkie. W opinii z dnia 6 maja 2003 r., poprzedzonej przeprowadzeniem badań specjalistycznych w wytypowanych miejscach, powołany biegły specjalista - antropolog, stwierdził, że w dwóch miejscach, spośród pięciu wskazywanych przez świadków, na głębokości około 1 m, znajdują się pojedyncze szczątki kostne, co świadczy o tym, iż mogą się tam znajdować zwłoki ludzkie w stadium późnej przemiany pośmiertnej ( zeszkieletowania ). W tym stanie rzeczy planowane są dalsze czynności śledcze ukierunkowane na dokonanie ekshumacji i oględzin sądowo – lekarskich szczątków kolejnych ofiar zbrodni dokonanych przez Sąd Wojskowy II Armii Wojska Polskiego a ponadto – na ustalenie innych okoliczności przedmiotowych zdarzeń. Przeprowadzenie wskazanych czynności zaplanowano w październiku 2003 r.