Piątek, 21 listopada 2008, data aktualizacji serwisu: 21.11.2008
O IPN
Aktualności
Wydział prasowy
Publikacje
Wnioski
Kontakty
Ogłoszenia
Linki
Szukaj w serwisie
Biuletyn IPN
Twarze bezpieki
Katalogi

Oddziałowa Komisja w Lublinie

Data publikacji: 17 października 2003

Śledztwo w sprawie zabójstwa żołnierza Armii Krajowej, Leonarda K., w dniu 10 kwietnia 1946 r., w Zamościu. sygn. akt S 4/01/Zk



W toku śledztwa ustalono m.in., iż postanowieniami z dnia 29 października 1945 r., oficer śledczy PUBP w Zamościu, Mieczysław W., wszczął postępowanie karne, m.in. przeciwko Leopardowi K., podejrzanemu z art. 4 i 9 dekretu o ochronie państwa. Wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Chełmie, na sesji wjazdowej w Zamościu, w dniu 22 stycznia 1946 r., Leonard K. skazany został na karę śmierci. Wyrok ten, po zaskarżeniu, został utrzymany w mocy przez Najwyższy Sąd Wojskowy. Prezydent KRN nie skorzystał z prawa łaski. Zarządzono wykonanie kary.
Pismem z dnia 23 lutego 1946 r., ławnicy Wojskowego Sądu Garnizonowego w Chełmie, kpr Czesław Kamiński i Eugeniusz Burak, skierowali na piśmie we własnym imieniu, prośbę do prezydenta Bolesława Bieruta, o ułaskawienie skazanego Leonarda K. W treści pisma wskazali, że nie znali swych uprawnień sędziowskich i nie zostali pouczeni przez przewodniczącego składu sądzącego o równorzędnych prawach i obowiązkach sędziów zawodowych i ławników. Nie brali więc czynnego udziału w rozprawie ani w naradzie nad wyrokiem skazującym Leonarda K. na karę śmierci. Wskazali, iż: „Gdybyśmy wiedzieli o swoich prawach sędziowskich, to wyroku śmierci nie podpisalibyśmy gdyż K. jako małoletni zasługiwał na łagodniejsza karę”.
W związku z powyższą prośbą ławników o ułaskawienie Leonarda K., prezydent Bolesław Bierut skierował w dniu 8 marca 1946 r. pismo do Najwyższego Sądu Wojskowego w Warszawie. W treści tego pisma oznajmił, iż nie korzysta z prawa łaski i zaproponował natychmiastowe pozbawienie obu ławników ich godności : „jako osób nie kierujących się własnym, samodzielnym sądem i nieodpowiednich dla sprawowania tego rodzaju odpowiedzialnych funkcji społecznych”.
Wyrok śmierci w stosunku do Leonarda K. został wykonany w dniu 10 kwietnia 1946 r. Dowódcą plutonu egzekucyjnego, który rozstrzelał Leonarda K., był wyżej wymieniony oficer śledczy PUBP, Mieczysław W., który wszczął wcześniej śledztwo przeciwko niemu.
Co prawda zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy , nie dostarczył podstaw do zarzucenia Mieczysławowi W. zbrodni zabójstwa Leonarda K. ( materiały w tym zakresie wyłączono z akt śledztwa do odrębnego załatwienia ) to jednakże w oparciu o zeznania przesłuchanych świadków oraz analizę zgromadzonych dokumentów ustalono, że Mieczysław W., w trakcie przesłuchań innych osób pozbawionych wolności przez UB, stosował niedozwolone metody śledcze, które miały zmusić przesłuchiwane osoby do przyznawania się do przypisywanych im czynów oraz do składania wyjaśnień o treści żądanej przez przesłuchującego.
W dniu 28 listopada 2001 r., skierowano do Sądu Rejonowego w Zamościu, akt oskarżenia przeciwko Mieczysławowi W. , b. oficerowi śledczemu PUBP w Zamościu, któremu postawiono 27 zarzutów popełnienia przestępstw polegających na tym, że w okresie od 1 sierpnia do 3 listopada 1946 r., w Zamościu, przekraczając swoje uprawnienia bezprawnie pozbawił wolności Edwarda K., Euzebiusza P, Ryszarda T., Aleksandra P., Bronisława P., Jana G., Zygmunta A., Zygmunta D., , Franciszka M., Wincentego B., Władysława K., Wacława J., Wacława W., Stanisława J., Antoniego D., Jana D., Franciszka P., Henryka B., Edwarda K., Czesława K., Jana D., Wacława K., Longina B., Feliksa K., Mieczysława M. i Gustawa J. , przy czym bezprawne pozbawienie wolności tych osób – żołnierzy Armii Krajowej i osób udzielających pomocy tej organizacji działającej na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - połączone było z ich szczególnym udręczeniem przez oskarżonego polegającym na fizycznym i psychicznym znęcaniu się nad pokrzywdzonymi przejawiającym się w szczególności na osadzaniu w nieludzkich i upokarzających warunkach bytowania, wielogodzinnym przesłuchiwaniem, często w porze nocnej, w celu wymuszenia żądanych wyjaśnień i przyznania się do niepopełnionych przestępstw, kierowaniem względem nich w trakcie tych czynności gróźb pozbawienia życia, w tym przy użyciu pistoletu „TT”, zadawaniem uderzeń po całym ciele rękami, drewnianą i drucianą pałką oraz kopaniem obutymi nogami – a ponadto – fizyczne znęcanie się przez oskarżonego we wskazanych warunkach i celu w stosunku do Edwarda K., Wacława W., Ryszarda T. i Aleksandra P. polegało na porażaniu ich prądem elektrycznym oraz wobec Aleksandra P. – również na wypaleniu mu paznokci u rąk, co spowodowało trwałe zniekształcenie palców obu rąk, natomiast w odniesieniu do Stanisława J., także na zadawaniu mu uderzeń kolbą karabinu po całym ciele. Mieczysława W. oskarżono również o to, że w dniu 31 lipca 1946 r., przekroczył uprawnienia oficera śledczego w celu skierowania przeciwko Edwardowi K. ścigania karnego na podstawie fałszywych dowodów, w ten sposób, że podstępem, poprzez obietnicę zwolnienia z więzienia, zmusił świadka Aleksandra C. do złożenia śledztwie niezgodnych z prawdą zeznań, które miały stanowić dowód w postępowaniu karnym.
Sąd Rejonowy w Lublinie, postanowieniem z dnia 29 czerwca 2001 r., zastosował w stosunku do Mieczysława W. tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy w Lublinie, uchylił wobec niego tymczasowe aresztowanie na mocy postanowienia z dnia 19 lipca 2001 r. oraz zastosował środki zapobiegawcze w postaci zakazu opuszczania kraju z zatrzymaniem paszportu i poręczenie majątkowe w kwocie 10.000 zł.
Mieczysław W., przesłuchany w toku śledztwa w charakterze podejrzanego, nie przyznał się zasadniczo do popełnienia zarzuconych mu czynów. Wyjaśnił m.in., iż przyznaje się jedynie do tego, że „pracował w UB, że przesłuchiwał zatrzymanych i były przypadki, że ręką uderzył przesłuchiwanego będąc zdenerwowany krętactwami”.
Po skierowaniu aktu oskarżenia, Sąd Rejonowy w Zamościu, wyznaczył termin rozprawy na 20 lutego 2002 r. jednakże wobec niestawiennictwa oskarżonego Mieczysława W., odroczył rozpoznanie sprawy do dnia 26 marca 2002 r.
Z powodu choroby obrońcy oskarżonego, rozprawa w dniu 26 marca 2002 r. została odwołana.
Na kolejny wyznaczony przez Sąd termin rozprawy w dniu 8 maja 2002 r., nie stawił się oskarżony. Jego obrońca przedłożył zaświadczenie lekarskie, z którego wynikało, iż w dniu tym u oskarżonego interweniowało Pogotowie Ratunkowe, w związku z czym nie mógł on stawić się na rozprawę. Sąd Rejonowy w Zamościu postanowił poddać oskarżonego badaniom lekarskim, celem stwierdzenia, czy oskarżony może brać udział w postępowaniu karnym w związku ze stanem jego zdrowia. Rozpoznanie sprawy odroczono bezterminowo.
W wydanym zaświadczeniu z dnia 5 czerwca 2002 r., dwaj lekarze specjaliści medycyny rodzinnej i chorób wewnętrznych – stwierdzili, że oskarżony Mieczysław W. ze względu na częste niedokrwienia mózgu, nie rokujące wyleczenia, na stałe nie może brać udziału w rozprawach przed sądem. Na tej podstawie, Sąd Rejonowy w Zamościu, postanowieniem z dnia 27 czerwca 2002 r., zawiesił postępowanie karne w tej sprawie.
Prokurator OKŚZpNP w Lublinie złożył w dniu 4 lipca 2002 r. zażalenie do Sądu Okręgowego w Zamościu na wyżej wymienione postanowienie Sądu I instancji o zawieszeniu postępowania karnego w stosunku do oskarżonego Mieczysława W.
Sąd Okręgowy w Zamościu, postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2002 r., zażalenie prokuratora uwzględnił i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Rejonowy w Zamościu, na posiedzeniu w dniu 10 września 2002 r., przesłuchał w charakterze biegłych wyżej wymienionych lekarzy. Prokurator powołując się na niejasność złożonej opinii w przedmiocie stanu zdrowia oskarżonego, złożył wniosek o powołanie komisji lekarskiej złożonej z lekarzy specjalistów z zakresu kardiologii, neurologii i psychiatrii, celem wydania kompleksowej opinii w przedmiocie stanu zdrowia oskarżonego i możliwości brania przez niego udziału w rozprawach przed sądem. Sąd uwzględnił wniosek prokuratora i wyznaczył termin kolejnego posiedzenia tej sprawie na 24 września 2002 r.
Na posiedzeniu w dniu 24 września 2002 r., Sąd Rejonowy w Zamościu ustalił skład komisji lekarskiej do zbadania stanu zdrowia oskarżonego Mieczysława W., powołując spośród biegłych sądowych, specjalistów z dziedzin wskazanych przez prokuratora na poprzednim posiedzeniu. Sąd odroczył rozpoznanie sprawy bez terminu, do czasu wydania opinii przez powołanych biegłych.
Kolejne posiedzenie w przedmiotowej sprawie, odbyło się przed Sądem Rejonowym w Zamościu, w dniu 20 stycznia 2003 r. Sędzia przewodniczący poinformował strony, iż oskarżony Mieczysław W. nie stawił się wyznaczony termin badań przez komisję lekarską , w dniu 22 listopada 2002 r. Rozpoznanie sprawy odroczono bez terminu.
Komisja lekarska stałych biegłych sądowych z listy biegłych sądowych Sądu Okręgowego w Zamościu, w skład której nie weszli lekarze specjaliści z zakresu psychiatrii, po przeprowadzeniu w dniu 28 stycznia 2003 r. badań stanu zdrowia oskarżonego Mieczysława W., stwierdziła w wydanej opinii sądowo – lekarskiej, iż określony w dniu badania stan zdrowia oskarżonego nie stanowi przeciwwskazania do stawiennictwa w sądzie i uczestniczenia w rozprawie sądowej. Biegli lekarze specjaliści z zakresu psychiatrii sądowej , po przeprowadzeniu badania ambulatoryjnego oskarżonego w dniu 31 stycznia 2003 r., stwierdzili w wydanej opinii, iż Mieczysław W. nie jest chory psychicznie i jest zdolny do uczestniczenia w postępowaniu karnym.
Na posiedzeniu w dniu 14 marca 2003 r., Sąd Rejonowy w Zamościu nie uwzględnił wniosku obrońcy oskarżonego o zawieszenie postępowania karnego. Przychylając się do stanowiska prokuratora, Sąd skierował przedmiotową sprawę na rozprawę.
W dniu 21 maja 2003 r. oskarżony Mieczysław W. nie stawił na wyznaczony termin rozprawy. Sędzia przewodniczący poinformował strony, iż oskarżony przebywa w szpitalu w Zamościu; zaświadczenie stwierdzające ten fakt ma zostać dopiero dostarczone do Sądu. Lekarze szpitala w Zamościu mają też wypowiedzieć się w przedmiocie dalszej hospitalizacji oskarżonego. Prokurator złożył wniosek o zarządzenie przerwy i doprowadzenia oskarżonego na rozprawę. Sąd poinformował strony, iż zmarli pokrzywdzeni - świadkowie powołani w akcie oskarżenia, a mianowicie Edward K., Wacław J. i Władysław P. Sąd Rejonowy w Zamościu zarządził przerwę w rozprawie do dnia 23 czerwca 2003 r.
Oskarżony Mieczysław W. nie stawił się również na rozprawę w dniu 23 czerwca 2003r. Zgodnie z oświadczeniem jego obrońcy, przyczyną niestawiennictwa był – tak jak poprzednio – pobyt oskarżonego w szpitalu. Również jak w dniu 21 maja 2003 r., zaświadczenie stwierdzające ten fakt ma zostać przedłożone Sądowi w terminie późniejszym. Przewodniczący poinformował strony, iż pobyt oskarżonego w szpitalu w dniu 21 maja 2003r. został udokumentowany jedynie pismem stwierdzającym, że oskarżony sam zgłosił się do szpitala. W związku z tym, prokurator złożył wniosek o komisyjne badanie lekarskie oskarżonego celem wydania opinii, czy oskarżony Mieczysław W. może przebywać w warunkach szpitalnych aresztu śledczego, przed ewentualnym formalnym złożeniem wniosku o jego tymczasowe aresztowanie. Sąd uwzględnił wniosek prokuratora i odroczył rozprawę do dnia 21 lipca 2003 r
Oskarżony Mieczysław W. nie stawił się na kolejne terminy rozpraw w dniach 21 lipca 2003 r. i 15 września 2003 r. Na ostatniej rozprawie przedłożono zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że właśnie w dniu tej rozprawy, tj. 15 września 2003 r. Mieczysław W. został hospitalizowany z rozpoznaniem przewlekłego zapalenia oskrzeli. Sąd Rejonowy w Zamościu wyznaczył kolejny termin rozprawy w dniu 20 października 2003 r. W wyniku komisyjnego badania lekarskiego stwierdzono, iż oskarżony Mieczysław W. może przebywać w szpitalnych warunkach aresztu śledczego.

Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korespondencji
Instytut Pamięci Narodowej, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
©2000-2008 Instytut Pamięci Narodowej. Wszelkie prawa zastrzeżone.