Piątek, 21 listopada 2008, data aktualizacji serwisu: 21.11.2008
O IPN
Aktualności
Wydział prasowy
Publikacje
Wnioski
Kontakty
Ogłoszenia
Linki
Szukaj w serwisie
Biuletyn IPN
Twarze bezpieki
Katalogi

Oddziałowa Komisja w Lublinie

Data publikacji: 17 października 2003

Śledztwo w sprawie zabójstw bliżej nieokreślonej liczby polskich żołnierzy wchodzących w skład formacji Straż Graniczna, przez nieustalone osoby narodowości ukraińskiej we wrześniu 1939 r., w miejscowości Kosyń, woj. lubelskiego. sygn.akt S 80/01/Zi


Z materiału dowodowego zgromadzonego w powyższej sprawie wynika, iż w końcu września 1939 r., rejon wsi Kosyń, gm. Wola Uhruska, był miejscem działań zbrojnych prowadzonych przez Samodzielną Grupę Operacyjną „Polesie”. W okolicach Kosynia przemieszczały się w tym czasie grupy żołnierzy różnych formacji wojskowych. Żołnierze ci, wycofując się, szukali schronienia w napotykanych domostwach. W tamtym okresie, zamieszkały w Kosyniu gospodarz narodowości ukraińskiej, Iwan B., był widziany przez swoich sąsiadów, jak przyjmował w gościnę polskich żołnierzy, po których następnie ginął wszelki ślad. Iwana B. widywano później w ubraniu złożonym z elementów polskiego umundurowania wojskowego. Iwan B. został pozbawiony życia przez Niemców w 1944 r., w nieustalonych okolicznościach. W latach pięćdziesiątych, w trakcie remontu stodoły w tym gospodarstwie, ujawniono kości. Nie zdołano jednakże ustalić, czy były to kości ludzkie, czy zwierzęce – po przybyciu funkcjonariuszy MO na miejsce zdarzenia, kości były już uprzątnięte i nigdy ich nie odnaleziono. Jak twierdziły, żona Iwana B., Maria B. oraz jego córki, Nadzieja i Zofia, w miejscu ujawnienia kości, przed laty, zakopano zwierzę domowe. Inną wersję podawali robotnicy, którzy remontowali stodołę. Według nich, w trakcie prac natknęli się na kości ludzkie. Z informacji zasięgniętej w Archiwum Państwowym w Lublinie wynika, że w aktach dotyczących żołnierzy poległych w 1939 r. i grobownictwa wojennego, nie odnaleziono informacji na temat mordu dokonanego na żołnierzach Korpusu Ochrony Pogranicza, we wsi Kosyń.
Przesłuchany w charakterze świadka Henryk D. zeznał m.in., iż we wrześniu 1939 r., widział w młodych Ukraińców, którzy eskortowali polskich oficerów. Oficerów tych umieszczono w sklepie w Kosyniu a następnego dnia rozstrzelano w lesie. Z Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża uzyskano protokół nr. 104 ekshumacji dokonanej w dniu 5 grudnia 1949 r. w Kosyniu. Z jego treści wynika, że po rozkopaniu znajdującej się w lesie mogiły, wydobyto zwłoki czterech żołnierzy polskich, zamordowanych w 1939 r. przez bandy ukraińskie. Trzech ofiar nie zdołano zidentyfikować natomiast w odniesieniu do czwartej z nich ustalono w niepełnym brzmieniu nazwisko, rozpoczynające się od liter „Klim…”. Było to możliwe do stwierdzenia na podstawie odnalezionej przy zwłokach, legitymacji Krzyża Walecznych Nr. 1577, nadanego rozkazem 3 dywizji Legionów.
W toku śledztwa ustalono ponadto, iż w latach 70 – tych ub. wieku, w trakcie prac ziemnych w Macoszynie Dużym, ujawniono ludzkie szczątki. Świadek Bogumiła K. zeznała, że zwłoki w stanie zeszkieletowania znajdowały się w mundurach i w obuwiu wojskowym, tzw. oficerkach. Inni świadkowie podawali o odnalezieniu we wskazanym miejscu szczątków jednej osoby, przy czym jeden z nich relacjonował, iż szczątki ubrane były w mundur wojskowy, drugi ze świadków tego nie potwierdził. Żadnych innych okoliczności tego zdarzenia, nie zdołano ustalić.
Przesłuchani świadkowie podali w zeznaniach informacje, związane z zasłyszanymi przez nich, innymi zdarzeniami, dotyczącymi: - spalenia domu należącego do małżeństwa M. w Kosyniu oraz zastrzelenia w tym czasie dwojga osób: - zabójstwa dwojga starszych osób o nieustalonych personaliach, w Macoszynie Dużym, - ujawnienia podczas prac remontowych stodoły w Petryłowie, szczątków dwóch polskich żołnierzy „powiązanych drutem kolczastym” i – pozbawienia życia czterech nieustalonych osób narodowości żydowskiej, rozstrzelanych w lesie, w okolicy Kosynia. Świadkowie nie podali żadnych bliższych danych w przedmiocie wskazanych zbrodni. Nie zdołano w tym względzie uzyskać żadnych innych dowodów.
W tym stanie rzeczy, śledztwo w sprawie powyższej umorzono, przyjmując jako podstawę niewykrycie sprawców zbrodni, natomiast w odniesieniu do dwóch zdarzeń, z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Umorzone postępowanie przygotowawcze w niniejszej sprawie może zostać podjęte w każdym czasie. Prokurator apeluje do świadków o zgłaszanie nowych danych w zakresie zbrodni dokonanych w okolicach wsi Kosyń na polskich oficerach i żołnierzach oraz o wskazanie miejsc, w których mogą zalegać ich szczątki.

Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korespondencji
Instytut Pamięci Narodowej, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
©2000-2008 Instytut Pamięci Narodowej. Wszelkie prawa zastrzeżone.