II edycja konkursu „Drogi do wolności”

Konkurs skierowany był do nauczycieli, a zadaniem konkursowym – opracowanie scenariuszy lekcji.
1. Decyzją Komisji Konkursowej przyznano następujące nagrody i wyróżnienia:

Laureatkami I miejsca zostały nauczycielki z Gimnazjum Nr 18 w Gdańsku-Zaspie: Anna Banasik, nauczyciel języka polskiego, Małgorzata Jurewicz, nauczyciel historii i Beata Wilda, nauczycielka języka polskiego.
Autorki opracowały wspólnie scenariusz dla klasy III gimnazjum, będący próbą korelacji treści przedmiotowych z języka polskiego, historii i WOS-u. Kolejne tematy zajęć to
„Postawy społeczeństwa polskiego wobec ideologii PRL-u”,
„Kropla drąży skałę – drogi do wolności Polaków w latach 80. XX w.”,
„Miejcie odwagę! Czy słowa Adama Asnyka są nadal aktualneω”,
„Co powiedziałbym strajkującym stoczniowcomω”
Konspekt spełnia wszystkie wymogi merytoryczne i formalne regulaminu. Punktem wyjścia do rozważań na temat postaw Polaków w latach 80. XX wieku w części literackiej stały się: tekst piosenki Leszka Wójtowicza „Opowieść o trawie” oraz wiersz Adama Asnyka „Miejcie nadzieję!” Są to utwory dostosowane do percepcji ucznia, prawidłowo kształtujące jego wrażliwość i wartości.
W części historycznej konspekt opiera się na dydaktycznej grze planszowej dotyczącej postaw moralnych i społecznych ludzi wobec ideologii PRL-u w stanie wojennym. Równie ciekawa jest kolejna część konspektu – „Co powiedziałbym strajkującym stoczniowcomω”, która uczy redagowania i wygłaszania przemówienia.
Scenariusz jest bardzo dobrą propozycją dydaktyczną.

Laureatką II miejsca została Grażyna Durajczyk, nauczyciel historii w Gimnazjum Nr 11 w Gdańsku.
Autorka zgłosiła do konkursu scenariusz lekcji dla klasy III gimnazjum zatytułowany „Ku narodzinom III Rzeczypospolitej: od zależności do suwerenności”.
Scenariusz lekcji jest bardzo ambitny, wymaga przygotowania ze strony uczniów. Warunkiem powodzenia lekcji jest wcześniejsza lektura fragmentów (wybranych przez autorkę) książki Antoniego Dudka „Reglamentowana rewolucja”. Ciekawe, dobrze rozplanowane formy pracy na lekcji, pytania i wymagania wobec uczniów są jasno sprecyzowane. Konspekt w tej wersji można na pewno wykorzystać w liceum. W gimnazjum, ze względu na stopień trudności, raczej powinien być realizowany na dwóch godzinach lekcyjnych. Również ten konspekt spełnia wszystkie wymogi merytoryczne i formalne regulaminu.

Laureatkami III miejsca ex aequo zostały:
Katarzyna Zapała, nauczyciel historii w Gimnazjum nr 25 w Gdańsku. Autorka przygotowała dwa scenariusze lekcji wiedzy o społeczeństwie i historii „Od powszechnej deklaracji praw człowieka do 21 postulatów” oraz „Pamięć świata o 21 postulatach”.
Praca oparta na ciekawym pomyśle, realizująca jednocześnie dwa ważne tematy; praw człowieka i zwycięskiej walki o te prawa w Sierpniu ‘80. Dzięki robotniczym postulatom okazało się, jak dalece „ludowe” państwo i władza „robotniczo-chłopska” łamią podstawowe prawa obywateli. Konspekty są starannie opracowane, dostosowane do możliwości percepcyjnych ucznia. Łączą nieodległą historię z wydarzeniami najnowszymi.

Marta Twardak, nauczycielka Szkoły Podstawowej w Harcie woj. podkarpackie. Autorka przygotowała scenariusz dla klasy VI pt. Okupacja niemiecka i sowiecka”
Jest to konspekt poprawny pod względem metodycznym i merytorycznym. Autorka wykorzystała w sposób prawidłowy ciekawe teksty źródłowe z kserokopii gazet z Września ‘39. Proponuje aktywne formy pracy z młodzieżą, połączone z elementami dramy i autoprezentacji. Nagrania, fotografie i relacje budują atmosferę oraz pamięć wrześniowych, dramatycznych dni.

Wyróżnienia przyznano:
Markowi Szuwarowskiemu, nauczycielowi historii w Gimnazjum Nr 1 w Kwidzynie,
Kazimierze Pobłockiej z Samorządowej Szkoły Podstawowej w Bolszewie.
Pan Marek Szuwarowski opracował temat dla kl. III gimnazjum pt. ”Wolni w walce – opuszczeni”.
Jest to konspekt poprawny pod względem metodycznym i merytorycznym. Autor wykorzystał w sposób prawidłowy ciekawe formy pracy. W sposób zwięzły systematyzuje wiedzę na temat zbrodni katyńskiej, totalitaryzmu oraz roli Armii Krajowej. Autor przygotował bardzo staranną prezentację multimedialną Koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Kwidzynie. Scenariusz i prezentacja są szczególnie wartościowe z punktu widzenia potrzeb historii regionalnej.

Pani Kazimiera Pobłocka przygotowała bardzo staranną pracę pt. „Życie mieszkańców Bolszewa w PRL-u na podstawie kroniki szkoły w Bolszewie”. Również ten scenariusz opiera się na ciekawym materiale źródłowym i jest bardzo interesujący jako przykład historii regionalnej

Komisja sformułowała wnioski wynikające z lektury prac konkursowych – na ogół nadsyłano konspekty skonstruowane tradycyjnie, często nie spełniające wszystkich wymogów formalnych i merytorycznych. Kilka prac stanowiło opis aktywności np. wystawy zorganizowanej na terenie szkoły lub happeningów związanych z historycznym wydarzeniem, wraz ze stosowną dokumentacją. Prace tego typu nie były zapisane w formie scenariusza, zatem nie spełniały podstawowych wymogów regulaminu.
W dyskusji podsumowującej Komisja postanowiła, ze względu na malejące zainteresowanie konkursem, zrezygnować z ogłoszenia kolejnej edycji.
Zdaniem Komisji konieczne jest jednak znalezienie innej płaszczyzny współpracy z nauczycielami, aby wspierać poszukiwanie ciekawych metod nauczania historii najnowszej w powiązaniu z obowiązującymi programami nauczania oraz dostępnymi środkami dydaktycznymi.