Twarze szczecińskiej bezpieki. Obsada stanowisk kierowniczych Urzędu Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa województwa szczecińskiego, red. P. Knap, M. Ozga, M. Stefaniak, Szczecin 2008, 218 s., cena 30,00 zł

W informatorze personalnym zaprezentowana została organizacja i struktura policji politycznej działającej na terenie województwa szczecińskiego w latach 1945–1990. Pierwsza z dwóch zasadniczych części książki, zawiera zestawienie tabelaryczne obsady stanowisk kierowniczych UB i SB, z podziałem na trzy etapy w latach 1945–1956, 1956–1975 i 1975–1990, oraz rozgraniczeniem na struktury wojewódzkie i lokalne (powiatowe i rejonowe). Druga część informatora przedstawia ponad 200 biogramów funkcjonariuszy, którzy w czasie swojej służby pełnili funkcje kierownicze. Były to stanowiska, które miały faktyczny wpływ na wyznaczanie zadań i ich realizację: szefa Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego/Wojewódzkiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego i jego zastępców, komendantów wojewódzkich Milicji Obywatelskiej i ich zastępców ds. Służby Bezpieczeństwa, naczelników poszczególnych wydziałów UB i SB, kierowników samodzielnych sekcji SB oraz struktur powiatowych i rejonowych aparatu bezpieczeństwa. Nie udało się jednak przedstawić sylwetek wszystkich osób wymienionych w zestawieniu tabelarycznym, na co wpływ miał przede wszystkim stan zachowania dokumentacji aktowej.

W notatkach biograficznych funkcjonariuszy uwzględniono takie informacje, jak data urodzenia, imię ojca, okres służby w UB/SB (daty rozkazów ujęto w nawiasy kwadratowe) oraz informacje przedstawiające drogę kariery zawodowej i ścieżkę awansów. Notatki personalne uzupełniono, w miarę możliwości, zdjęciami z akt osobowych i ich sygnaturą. W przypadku niektórych biogramów ich zawartość jest daleka od przyjętych założeń. Największy problem stanowią nieścisłości w zapisach dokonywanych w kartach przebiegu służby, kartach ewidencyjnych czy rozkazach personalnych, szczególnie w pierwszych latach powojennych (rozbieżności w datacji objęcia lub zdjęcia ze stanowiska). Zdarzało się bowiem, że funkcjonariusz obejmował powierzone mu stanowisko służbowe jako pełniący obowiązki na mocy rozkazu właściwego przełożonego, a dopiero z czasem był zatwierdzany przez przełożonego wyższego szczebla (analogicznie odbywało się odwołanie ze stanowiska).

Fragment wstępu

Publikację można zakupić:

Instytut Pamięci Narodowej w Szczecinie
ul. Janickiego 30, 71-240 Szczecin
pon.-pt. w godz. 8.15-16.15
u Pawła Szulca tel. 091 48 49 826
pawel.szulc@ipn.gov.pl

Gospodarstwo Pomocnicze IPN
ul. Towarowa 28
00-839 Warszawa.
tel. (0-22) 581-88-72
fax (0-22) 581-88-32

Księgarnia ATUT, ul. Bogusława 13, 70-242 Szczecin
Księgarnia Akademicka, al. Jana Pawła II 31, 70-444 Szczecin
Księgarnia Matras, al. Wyzwolenia 6, 80-871 Szczecin