OBUiAD w Łodzi

Informacja o zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej
Oddział w Łodzi

---

Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w Łodzi zgromadziło akta wytworzone przez organy bezpieczeństwa państwa, więziennictwa, sądy i prokuratury z terenu dawnych województw: miejskiego łódzkiego, piotrkowskiego, kaliskiego, sieradzkiego i skierniewickiego w granicach sprzed podziału administracyjnego z 1999 r.

Istotną część zasobu stanowią materiały archiwalne po byłej Okręgowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, a jego cennym uzupełnieniem są dary od osób fizycznych, na które składają się dokumenty i przedmioty, stanowiące niekiedy bardzo osobiste pamiątki świadczące o zaangażowaniu darczyńców w działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Na uwagę zasługują zwłaszcza kolekcje druków ukazujących się w tzw. „drugim obiegu wydawniczym”.

Od 2001r. do zasobu archiwalnego OBUiAD w Łodzi przejęto ponad 4100 mb akt. Stan zasobu w metrach bieżących na dzień 31 lipca 2008 r. przedstawia poniższa tabela:
 

Instytucje przekazujące materiały archiwalne	Wielkość w mb
ABW (UOP)	373,83
Policja	430,69
Policja (materiały paszportowe)	2855,57
Więziennictwo	3,7
OKŚZpNP	167,4
Archiwa państwowe	20,65
Archiwa wojskowe	8,79
Organy administracji publicznej	96,21
Sądy i prokuratury powszechne	141,36
Sądy i prokuratury wojskowe	2,07
Dary i kolekcje prywatne	3,57
RAZEM	4103,84

Zasób kartoteczny

Istotnym elementem zasobu archiwalnego jest ewidencja kartoteczna wytworzona w okresie działalności organów bezpieczeństwa Polski Ludowej oraz kartoteka b. OKBZpNP w Łodzi. Na zasób kartoteczny o łącznej wielkości 219,07 mb składają się kartoteki operacyjne i pomocniczo-tematyczne z lat 1944–1990. Pod względem zawartości danych za najważniejsze uznaje się powstałe w Wydziałach „C” Wojewódzkich Urzędów Spraw Wewnętrznych w Łodzi, Piotrkowie Trybunalskim, Sieradzu i Skierniewicach:

•  kartotekę ogólnoinformacyjną (11,5 mb), zawierającą informacje dotyczące osób pozostających w zainteresowaniu operacyjnym UB/SB w układzie alfabetycznym
• „zniszczeniową” (13 mb) wytworzoną przez byłe Wydziały „C” WUSW w Łodzi, Piotrkowie Trybunalskim, Sieradzu i Skierniewicach.

Kartoteki pomocniczo-tematyczne (27,85 mb) zachowały się w formie szczątkowej. Są to m.in.: kartoteka członków Konspiracyjnego Wojska Polskiego, chronologiczna kartoteka wydarzeń z terenu byłego województwa łódzkiego, kartoteka członków PSL.

W ramach kartotek operacyjnych łódzka ewidencja posiada także kartotekę ogólnoinformacyjną z byłego Wydziału „C” WUSW w Kaliszu w ilości 1,8 mb (ze względu na właściwość terytorialną) oraz kartotekę „odtworzeniową” (1,4 mb) odnoszącą się do materiałów byłej Służby Bezpieczeństwa w Łodzi, Piotrkowie Trybunalskim, Sieradzu i Skierniewicach.

Bardzo ważnym materiałem ewidencyjnym są dzienniki archiwalne, rejestracyjne i inne, które często, obok zapisów kartotecznych stanowią jedyną pozostałość świadczącą o zainteresowaniu UB/SB osobami w czasach Polski Ludowej. Ciekawym zbiorem jest kartoteka funkcjonariuszy UB/SB z terenu byłego województwa łódzkiego, piotrkowskiego, sieradzkiego, skierniewickiego i kaliskiego, składająca się z kart ewidencyjnych funkcjonariuszy (51,69 mb).

Zasób archiwalny

Wykaz zasobu aktowego Oddziału IPN w Łodzi z uwzględnieniem aktotwórców, datami skrajnymi oraz krótką charakterystyką materiałów archiwalnych przedstawiają poniższe tabele:

I. Organy represji i administracji III Rzeszy Niemieckiej

sygn. IPN Ld 1/297

sygn. IPN Ld 2/18

Aktotwórca	Daty skrajne	Charakterystyka materiałów archiwalnych
1	2	3
Geheime Staatspolizei Staatspolizeistelle Litzmannstadt [Tajna Policja Państwowa. Oddział w Łodzi]	[1937] 1939–1945	Materiały administracyjne, dokumentacja dotycząca osób aresztowanych, akta osobowe pracowników i funkcjonariuszy Gestapo.
Staatsanwaltschaft beim Landgericht Litzmannstadt [Prokuratura przy Sądzie Krajowym w Łodzi]	[1938] 1939–1945	Akta prokuratorskie dotyczące spraw karnych oraz administracyjne, odpisy wyroków.
Landgericht Litzmannstadt [Sąd Krajowy w Łodzi]	1939–1945	Akta spraw karnych, administracyjne, odpisy wyroków.
Landgericht Leipzig [Sąd Krajowy w Lipsku]	1944	Odpis wyroku i wniosek notarialny.
Sondergericht beim Landgericht Litzmannstadt [Sąd Specjalny przy Sądzie Krajowym w Łodzi]	1939–1945	Akta spraw karnych, odpisy wyroków.
Sondergericht Danzig [Sąd Specjalny w Gdańsku]	1940–1941	Akta sprawy karnej.
Amtsgericht in Litzmannstadt [Sąd Obwodowy w Łodzi]	[1920] 1939–1945	Akta spraw karnych i cywilnych, administracyjne: zarządzenia, plany pracy, sprawozdania, korespondencja, osobowe pracowników sądu.
Amtsgericht in Löwenstadt [Sąd Obwodowy w Brzezinach]	1940–1943	Akta spraw cywilnych.
Amtsgericht in Darmstadt [Sąd Obwodowy w Darmstadt]	1930–1941	Akta osobowe pracownika sądu.
Amtsgericht in Hohensalza [Sąd Obwodowy w Inowrocławiu]	1939–1940	Akta osobowe pracownika sądu.
Amtsgericht in Gnesnen [Sąd Obwodowy w Gnieźnie]	[1934] 1939–1940	jw.
Amtsgericht in Konin [Sąd Obwodowy w Koninie]	[1926] 1939–1942	jw.
Amtsgericht in Lask [Sąd Obwodowy w Łasku]	1942–1943	Akta administracyjne.
Amtsgericht in Lentschütz [Sąd Obwodowy w Łęczycy]	[1937] 1940–1944	jw.
Amtsgericht in Ozorkow (Brunstadt) [Sąd Obwodowy w Ozorkowie]	[1927] 1941–1944	jw.
Amtsgericht in Pabianice [Sąd Obwodowy w Pabianicach]	1942–1944	jw.
Amtsgericht in Weruschau [Sąd Obwodowy w Wieruszowie]	1939–1940	Akta osobowe pracownika sądu.
Amtsgericht in Görnau [Sąd Obwodowy w Zgierzu]	1940–1944	Akta spraw cywilnych (majątkowych), administracyjne.
Amtsgericht in Tuschin [Sąd Obwodowy w Tuszynie]	1939–1944	Akta sprawy cywilnej.
Bezirksgericht Bendzin [Sąd Okręgowy w Będzinie]	b.d.	Wykaz spraw cywilnych.
Oberlandesgericht Posen [Wyższy Sąd Krajowy w Poznaniu]	1940–1942	Akta sprawy cywilnej.
Areszt Miejski w Radomsku	1939–1945	Księgi więźniów.

II. Cywilne organy bezpieczeństwa państwa

sygn. IPN Ld pf 10/503

sygn. IPN Ld 127/59

sygn. IPN Ld 020/7

sygn. IPN Ld 084/6

1	2	3
Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej/Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Kaliszu wraz z jednostkami podległymi	[1945] 1975–1990	Akta operacyjne, administracyjne, osobowe, paszportowe oraz pomoce ewidencyjne.
Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej/Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Łodzi wraz z jednostkami podległymi	[1940] 1945–1990	jw.
Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej/Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Piotrkowie Trybunalskim wraz z jednostkami podległymi	[1969] 1975–1990	jw.
Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej/ Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Sieradzu wraz z jednostkami podległymi	1975–1990	jw.
Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej/ Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Skierniewicach wraz z jednostkami podległymi	[1961] 1975–1990	jw.
Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego/Wojewódzki Urząd ds. Bezpieczeństwa Publicznego w Łodzi wraz z jednostkami podległymi	[1942] 1945–1956	jw.

III. Cywilne organy wymiaru sprawiedliwości

sygn. IPN Ld 25/3

1	2	3
Prokuratura Wojewódzka w Kaliszu z siedzibą w Ostrowie Wielkopolskim	1984–1993	Akta prokuratorskie dotyczące osób represjonowanych z motywów politycznych.
Prokuratura Wojewódzka w Łodzi	[1946] 1950–1993	jw.
Prokuratura Wojewódzka dla miasta Łodzi	1950–1967	jw.
Prokuratura Wojewódzka w Piotrkowie Trybunalskim	1979–1997	jw.
Prokuratura Powiatowa w Piotrkowie Trybunalskim	1951–1954	Repertorium.
Prokuratura Sądu Apelacyjnego w Łodzi	1949–1950	jw.
Prokuratura Specjalnego Sądu Karnego dla Okręgu Sądu Apelacyjnego w Warszawie z siedzibą w Łodzi	1945	jw.
Prokuratura Sądu Specjalnego Karnego w Łodzi	1946–1948	jw.
Prokuratura Sądu Okręgowego w Częstochowie	1949	jw.
Prokuratura Sądu Okręgowego w Łodzi	1945–1949	jw.
Prokuratura Rejonowa w Kaliszu	1992–1997	Akta prokuratorskie dotyczące zbrodni popełnionych przez funkcjonariuszy PUBP w Kaliszu.
Prokuratura Rejonowa w Kępnie	1992–1997	Akta prokuratorskie dotyczące zbrodni popełnionych przez funkcjonariuszy PUBP w Sycowie.
Prokuratura Rejonowa w Krotoszynie	1994–1998	Akta prokuratorskie dotyczące zbrodni popełnionych przez funkcjonariuszy PUBP w Krotoszynie.
Prokuratura Rejonowa w Łęczycy	1998	Akta prokuratorskie dotyczące zbrodni popełnionych przez funkcjonariuszy PUBP w Łęczycy.
Prokuratura Rejonowa w Łowiczu	1996	Akta prokuratorskie dotyczące zbrodni popełnionych przez funkcjonariuszy PUBP w Łowiczu.
Prokuratura Rejonowa Łódź-Bałuty	1982	Akta prokuratorskie dotyczące osób represjonowanych z motywów politycznych.
Prokuratura Rejonowa w Pabianicach	1992–1997	Akta prokuratorskie dotyczące zbrodni popełnionych przez funkcjonariuszy PUBP w Łasku z siedzibą w Pabianicach.
Prokuratura Rejonowa w Skierniewicach	1983	Akta prokuratorskie dotyczące osób represjonowanych z motywów politycznych.
Sąd Wojewódzki w Łodzi	[1942] 1950–1998 [2001]	jw.
Sąd Wojewódzki dla Miasta Łodzi	[1949] 1951–1969 [2001]	jw.
Sąd Wojewódzki w Piotrkowie Trybunalskim	1979–1998	jw.
Sąd Wojewódzki w Poznaniu. Ośrodek w Kaliszu	1956–1975 [1993]	jw.
Sąd Wojewódzki w Sieradzu	1982–1994	jw.
Sąd Powiatowy w Bełchatowie	1967–1971	jw.
Sąd Powiatowy w Brzezinach	1968–1971	jw.
Sąd Powiatowy w Brzezinach. Wydział Zamiejscowy w Tomaszowie Mazowieckim	1962–1963	jw.
Sąd Powiatowy w Kępnie	[1945] 1950–1969	Repertoria.
Sąd Powiatowy dla Dzielnicy Łódź-Południe w Łodzi	1950–1953 [1960]	Akta spraw karnych dotyczących osób represjonowanych z motywów politycznych.
Sąd Powiatowy dla Dzielnicy Łódź-Północ w Łodzi	1950–1953 [1965]	jw.
Sąd Powiatowy dla Dzielnicy Łódź-Śródmieście w Łodzi	[1946] 1950–1975 [2000]	jw.
Sąd Powiatowy dla miasta Łodzi w Łodzi	1956–1975 [1999]	jw.
Sąd Powiatowy w Łowiczu	1962–1972	jw.
Sąd Powiatowy w Ostrzeszowie	1961–1964	jw.
Sąd Powiatowy w Pabianicach	1967	jw.
Sąd Powiatowy w Piotrkowie Trybunalskim	1970–1971	jw.
Sąd Powiatowy w Radomsku	1969	jw.
Sąd Powiatowy w Sieradzu. Wydział Zamiejscowy w Zduńskiej Woli	1956	Akta sprawy o stwierdzenie zgonu.
Sąd Grodzki w Kępnie	[1939] 1946–1950 [1951]	Repertoria.
Sąd Grodzki w Łodzi	1945–1948	Akta spraw cywilnych i rehabilitacyjnych.
Sąd Grodzki w Zduńskiej Woli	1947–1948	Akta w sprawie uznania za zaginionego.
Sąd Okręgowy w Łodzi	[1939] 1945–1950 [1997]	Akta spraw karnych dotyczących osób represjonowanych z motywów politycznych oraz akta spraw rehabilitacyjnych osób wpisanych na niemiecką listę narodowościową.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim	1945–1950 [1956]	Akta spraw karnych dotyczących osób represjonowanych z motywów politycznych.
Sąd Okręgowy w Sieradzu	1948	jw.
Sąd Rejonowy w Kaliszu	1981–1993	jw.
Sąd Rejonowy w Kępnie	1982–1994	jw.
Sąd Rejonowy w Kutnie	1983–2000	jw.
Sąd Rejonowy w Łodzi	1976–2000	jw.
Sąd Rejonowy w Łowiczu	1983–1989	jw.
Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim	1985–1986	jw.
Sąd Rejonowy w Pabianicach	[1974] 1975–2000	jw.
Sąd Rejonowy w Sieradzu	1981–1994	jw.
Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim	[1962] 1975–1990	jw.
Sąd Rejonowy w Zgierzu	1982–1986	Akta spraw karnych dotyczących osób represjonowanych z motywów politycznych.
Sąd Apelacyjny w Łodzi	1949–1950 [1969]	jw.
Komisja Specjalna do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym. Delegatura Wojewódzka w Łodzi	1946–1954 [1957]	Akta spraw gospodarczych i karnych.
Kolegium do Spraw Wykroczeń Łódź-Bałuty	1988	Akta sprawy o wykroczenie.
Kolegium do Spraw Wykroczeń Łódź-Polesie	1985–1987	jw.
Kolegium do Spraw Wykroczeń Łódź-Śródmieście	1982–1990 [1994]	jw.
Kolegium do Spraw Wykroczeń Łódź-Widzew	1982–1990 [1992]	jw.

IV. Wojskowe organy wymiaru sprawiedliwości

1	2	3
Wojskowa Prokuratura Okręgowa w Łodzi	1945	Akta prokuratorskie dotyczące osób represjonowanych z motywów politycznych.
Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w Łodzi	1945–1998	Akta prokuratorskie dotyczące spraw oficerów i pracowników cywilnych administracji wojskowej.
Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Łodzi	1946–1955	Akta prokuratorskie, administracyjne, osobowe pracowników, repertoria, skorowidze.
Wojskowa Prokuratura Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Łodzi	1945–1949	Akta administracyjne.
Wojskowy Sąd Okręgowy w Łodzi	1946	jw.
Wojskowy Sąd Rejonowy w Łodzi	1946–1955 [1977]	Akta spraw karnych osób, administracyjne, osobowe pracowników cywilnych administracji wojskowej, repertoria.
Wojskowy Sąd Garnizonowy w Łodzi	1982-1993	Akta spraw karnych oficerów i żołnierzy, administracyjne,
Wojskowy Sąd Polskich Kolei Państwowych w Łodzi	1945–1949	Akta spraw karnych dotyczące pracowników kolei.

V. Więziennictwo

1	2	3
Areszt Śledczy w Łodzi	1945–1987	Akta penitencjarne osadzonych, wykazy skazanych.
Areszt Śledczy w Ostrowie Wielkopolskim	1981–1982	Akta penitencjarne internowanych, skorowidze, karty ewidencyjne.
Obóz Pracy Wychowawczej w Głazie	1945–1953	Akta administracyjne, księgi główne więźniów, skorowidze.
Ośrodek Pracy Więźniów Łódź-Sikawa	[1939] 1945–1956 [1971]	Księgi główne, księgi ewidencyjne oraz skorowidze więźniów, skorowidze VD, księga depozytów obozu-więzienia hitlerowskiego na Sikawie w Łodzi, wykazy zmarłych, skazanych, osadzonych.
Więzieniew Kaliszu	1946–1956	Księgi główne i skorowidze więźniów.
Więzienie w Kutnie	1945–1956	jw.
Więzienie w Łęczycy	1945–1956 [1973]	jw.
Więzienie przy ul. Gdańskiej w Łodzi	1945–1951	Skorowidze więźniów.
Więzienie przy ul. Kraszewskiego w Łodzi	1945–1956	jw.
Więzienie Nr 2 przy ul. Kopernika w Łodzi	1945–1956 [1977]	jw.
Więzienie przy ul. Sterlinga w Łodzi	1945–1956	jw.
Więzienie w Łowiczu	[1939] 1945–1948	Księgi główne więźniów.
Więzienie w Ostrowie Wielkopolskim	[1931] 1945–1956	jw.
Więzienie w Ostrzeszowie	1945–1951	jw.
Więzienie w Piotrkowie Trybunalskim	[1940] 1945–1956 [1970]	jw.
Więzienie w Pleszewie	1953–1955	Księga główna więźniów.
Więzienie w Płocku	1945–1956	Księgi główne i skorowidze więźniów.
Więzienie w Sieradzu	1945–1956	jw.
Więzienie w Wieluniu	1945–1955	jw.
Zakład Karny w Kaliszu	1981–1985	Akta penitencjarne osadzonych.
Zakład Karny w Łęczycy	1981–1982	Akta penitencjarne osadzonych, skorowidz internowanych.
Zakład Karny Nr 2 w Łodzi	1981–1983	Akta penitencjarne osadzonych.
Zakład Karny w Łowiczu	1981–1982	Akta penitencjarne internowanych, skorowidz internowanych.

VI. Komisja Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

1	2	3
Okręgowa Komisja Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu– Instytut Pamięci Narodowej w Łodzi wraz z delegaturami wojewódzkimi i terenowymi	[1939] 1965–1999 [2000]	Akta administracyjne, osobowe, zbiory (materiały ankietyzacji miejsc i faktów zbrodni hitlerowskich, fotokopie, kserokopie, inwentarze zespołów akt z archiwów państwowych, zbiór fotografii z okresu II wojny światowej).

VII. Inne organy administracji publicznej, urzędy i instytucje

1	2	3
Wojewódzki Komitet Obrony w Łodzi	1980–1990	Akta administracyjne.
Wydział do Spraw Wyznań w Łodzi	1962–1979	Informacje SB nadesłane do Wydziału do Spraw Wyznań.

VIII. Kolekcje prywatne

1	2	3
Dar Pana Lucjana Andrzejczaka	1999–2002	Wspomnienia z okresu II wojny światowej.
Dar Pani Ewy Sułkowskiej-Bierezin	1970–1986	Materiały dotyczące: represji wobec Ewy Sułkowskiej i Jacka Bierezina, działalności grupy „Protest” i zbierania funduszy na zakup maszyn poligraficznych.
Dar Pana Mariana Juraszczyka	1981	Nagranie na taśmie magnetofonowej dotyczące strajku okupacyjnego w ZTK „Teofilów” w Łodzi w 1981 r.
Dar Pana Jacka Łęskiego	1943	Materiały dotyczące Oddziału Leśnego AK „Zbigniew” dowodzonego przez Stanisława Sojczyńskiego.
Dar Pana Jerzego Matuszewskiego	1980–1981	Wydawnictwa niezależne, prasa bezdebitowa, materiały ulotne, wycinki prasowe.
Dar Pana Pawła Mierzyńskiego	1945	Wykazy pracowników narodowości niemieckiej skierowanych do pracy.
Dar Pana Jana Olczyka	1981	Filmy dotyczące strajku studenckiego w Łodzi w 1981 r.
Dar Pani Ewy Owczarek	1981–1984	Fotografie: pogrzeb ks. Jerzego Popiełuszki, proces zabójców ks. Jerzego Popiełuszki, zamieszki uliczne w okresie stanu wojennego.
Dar Pana Pawła Spodenkiewicza	1977–1981	Materiały dotyczące Niezależnego Klubu Dyskusyjnego, szykan stosowanych wobec Pawła Spodenkiewicza.
Dar Pana Krzysztofa Strausa	1981	Wspomnienia Krzysztofa Strausa (działacza NZS) dotyczące pierwszych dni stanu wojennego.
Dar Pana Zenona Szendo	1980–1993	Kalendarze, materiały ulotne, prasa bezdebitowa i wydawnictwa niezależne, fotografie, korespondencja, nagranie na taśmie magnetofonowej, obiekty niearchiwalne (proporczyki, znaczki organizacji opozycyjnych, znaczki pocztowe).