| O IPN | Aktualności | Wydział prasowy | KŚZpNP |
BEP | BUiAD | Publikacje | Biuro Lustracyjne | Wnioski |
| Kontakty | Ogłoszenia | Linki | Klub Grota | Nagroda Kustosz Pamięci Narodowej | Archiwalia |
Oddziałowa Komisja w Łodzi |
Oddziałowa Komisja w ŁodziŚledztwo w sprawie zbrodni dokonanych przez funkcjonariuszy policji hitlerowskiej, w okresie od lipca 1941 r. do lipca 1944 r., na więźniach więzień w LidzieŚledztwo w sprawie zbrodni dokonanych przez funkcjonariuszy policji hitlerowskiej, w okresie od lipca 1941 r. do lipca 1944 r., na więźniach więzień w Lidzie przy ul. Syrokomli i ul. 3-go Maja, w tym egzekucji przeprowadzonej w dniu 4 lipca 1944 r. w lesie za dzielnicą Piaski, w trakcie której zamordowano bliżej nieustaloną liczbę więźniów. W toku przeprowadzonego śledztwa ustalono, iż po agresji Niemiec hitlerowskich na ZSRR w czerwcu 1941 r. władze i wojska niemieckie po zajęciu Lidy - miasta położonego na terenie byłego województwa nowogródzkiego - przejęły pod swój zarząd więzienia usytuowane w Lidzie mieszczące się przy ul. Syrokomli i przy ul. 3-go Maja. W więzieniach tych funkcje nadzorcze sprawowali funkcjonariusze niemieckiej policji bezpieczeństwa – SD i żandarmerii niemieckiej, wspomagani przez członków niemieckiej policji pomocniczej, składającej się m. in. z Polaków, Białorusinów, Litwinów, Łotyszy i Rosjan, którzy wstąpili na służbę niemiecką i którzy na terenie więzień pełnili służby wartownicze. W więzieniach osadzano przede wszystkim osoby podejrzewane o udział lub współpracę z polską czy radziecką partyzantką, lub też członkostwo w antyfaszystowskich podziemnych organizacjach, jak również przedstawicieli inteligencji, kościoła, nauki, działaczy społeczno-politycznych. Jak wynika z zeznań przesłuchanych świadków - byłych mieszkańców Lidy, zamieszkujących w pobliżu więzienia, byłych więźniów osadzonych w więzieniu przy ul. Syrokomli, jak i polskich policjantów skierowanych do służby w oddziałach niemieckiej policji pomocniczej w Lidzie - osoby przebywające w tym więzieniu były stale rozstrzeliwane w trakcie egzekucji odbywających się zarówno na terenie więzienia (w podwórzu), jak i poza jego obrębem, w lesie, nieopodal koszar byłego 77 pułku piechoty Wojska Polskiego. W toku wykonywanych czynności procesowych dążono do ustalenia liczby i tożsamości więźniów, rozstrzeliwanych zarówno w więzieniu i następnie wywożonych platformami na teren cmentarza, jak też wywożonych z więzienia i rozstrzeliwanych w lesie, za koszarami wojskowymi, ustalenia świadków przedmiotowych zdarzeń, a przede wszystkim ustalenia tożsamości sprawców tych zbrodni. Działania te w ramach przedmiotowego postępowania były szczególnie utrudnione, gdyż zdarzenia będące przedmiotem śledztwa rozegrały się ponad 50 lat temu, na obszarze aktualnie znajdującym się na terytorium Białorusi. Z powodu rozbieżności w treści zeznań poszczególnych świadków, jak również z powodu braku jakichkolwiek dokumentów źródłowych i opracowań historycznych, dotyczących więzień w Lidzie przyjęto, że liczby zamordowanych nie da się oszacować. W toku postępowania zdołano ustalić tożsamość zaledwie 28 osób zamordowanych, co przy ogólnej, domniemanej ilości ofiar, stanowi znikomą liczbę. Przesłuchiwani świadkowie Po wyczerpaniu wszelkich dostępnych źródeł dowodowych, w dniu 29 grudnia 2006r. podjęta została decyzja o umorzeniu śledztwa – wobec niewykrycia sprawców zabójstw. |