| O IPN | Aktualności | Wydział prasowy | KŚZpNP |
BEP | BUiAD | Publikacje | Biuro Lustracyjne | Wnioski |
| Kontakty | Ogłoszenia | Linki | Klub Grota | Nagroda Kustosz Pamięci Narodowej | Archiwalia |
Oddziałowa Komisja w Łodzi |
Oddziałowa Komisja w ŁodziŚledztwo w sprawie zbrodni popełnionych w latach 1942-1944 przez funkcjonariuszy policji niemieckiej i białoruskiej - członków załogi obozu w Kołdyczewie na więźniach tegoż obozu.Obóz w Kołdyczewie koło Baranowicz, gmina Horodyszcze, powiat Baranowicze, województwo nowogródzkie funkcjonował w latach 1942 - 1944. Podlegał on placówce SD w Baranowiczach, której szefem był Waldemar Amelung. Bezpośredni nadzór nad obozem sprawował niemiecki komendant Fritz Jörn, natomiast załogę obozu stanowili funkcjonariusze 13 - tego Batalionu Białoruskiego SS w liczbie 250-300 osób. Komendantem straży obozowej był do 1943 r. Białorusin Sergiej Bobko, a po nim Mikołaj Kalko. Praktycznie od początku Kołdyczew stał się ośrodkiem zagłady. Transportowano tam więźniów, głównie z powiatów baranowickiego i stołpeckiego. Wśród nich byli Polacy, Białorusini, Żydzi, ale także partyzanci sowieccy. Niektórych osadzonych wykorzystywano do prac poza obozem, inni przez cały czas pobytu w obozie przebywali w zamkniętych pomieszczeniach. Więźniowie byli zmuszani do pracy przy wydobyciu torfu na urobisku wokół pobliskiego jeziora, część pracowała w pracowni szewskiej, krawieckiej, stolarskiej. Podczas przesłuchań więźniów torturowano, co często kończyło się śmiercią ofiar. Funkcjonariusze załogi rozstrzeliwali w obrębie obozu pojedyncze osoby między innymi za próbę ucieczki. Co pewien czas samochodami ciężarowymi wywożono do pobliskiego lasu grupy więźniów, gdzie ich rozstrzeliwano, zagazowywano bądź zabijano pałkami. W toku postępowania ustalono, iż egzekucje miały miejsce między innymi:
W dniach 27-28 czerwca 1944 r. obóz zlikwidowano. Przebywających tam więźniów (ok. 1000 osób) wywieziono do lasu i rozstrzelano, zabudowania obozu spalono bądź zburzono, a cały teren zrównano z ziemią. Łącznie w obozie zabito co najmniej 22 tysiące więźniów. W trakcie likwidacji obozu zniszczono dokumentację, w tym również wykazy więźniów. Głównym celem śledztwa jest ustalenie, chociażby szczątkowej, listy ofiar. W toku śledztwa przesłuchiwani są kolejni świadkowie. Czynności procesowe koncentrują się jednak przede wszystkim na dokonywaniu oględzin obszernych wielotomowych akt spraw karnych przeciwko strażnikom obozu oraz funkcjonariuszom SD z Baranowicz, skazanym za popełnione zbrodnie w powojennych procesach. Na podstawie oględzin tych akt ustalane są nazwiska ofiar jak i nazwiska strażników z Kołdyczewa wymieniane w toku składania wyjaśnień przez oskarżonych |