strona główna | pełna wersja | newsletter | mapa serwisu | wybierz serwis: PL | EN

Instytut Pamięci Narodowej


wersja POCKET PC

Oddziałowa Komisja w Łodzi

Śledztwo w sprawie funkcjonariuszy państwa komunistycznego naruszających prawa pracownicze 35 dziennikarzy

Śledztwo w sprawie dokonanego w okresie od stycznia do marca 1982 r. w Łodzi i regionie łódzkim przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego, w stosunku do co najmniej 35 dziennikarzy, złośliwego naruszenia praw pracowniczych, przez podjęcie z przyczyn politycznych decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy, oraz pomocnictwa do tego czynu przez członków wojewódzkich komisji weryfikacyjnych, jak też przekroczenia swoich uprawnień przez osoby pełniące funkcje kierownicze w Łódzkim Ośrodku Telewizyjnym i Rozgłośni Polskiego Radia w Łodzi.

Postępowanie w tej sprawie wszczęto w dniu 09 maja 2005 r. Zawiadomienia w tej sprawie złożone zostały przez: Zarząd Główny SDP oraz zwolnionych w okresie stanu wojennego z pracy dziennikarzy z Łodzi, Warszawy i Gdańska. Przeprowadzono w tej sprawie wszechstronne czynności sprawdzające mające na celu ustalenie, czy i jakiego przestępstwa dopuścili się zarówno członkowie komisji weryfikacyjnych, jak i ówcześni pracodawcy. W efekcie przeprowadzonych czynności wszczęto śledztwo dot. weryfikacji dziennikarzy w regionie łódzkim. Pozostały zgromadzony materiał dowodowy przekazano według właściwości innym Oddziałowym Komisjom. Jak ustalono, od dnia 13.12.1981 r. działalność Wydziału Prasy, Radia i Telewizji KC PZPR została podporządkowana Centralnemu Sztabowi Propagandy i Informacji KC PZPR. Podjął on decyzję o weryfikacji dziennikarzy prasy, radia i telewizji. Jako cel weryfikacji określono: „dokonanie oceny linii redakcyjnej poszczególnych zespołów, a także twórczości dziennikarskiej, aktywności i postawy poszczególnych dziennikarzy w okresie od sierpnia 1980 r. oraz określenie stosunku do decyzji z 13.12.1981 r.”. Weryfikację przeprowadzać miały w Warszawie zespoły powołane przez Centralny Sztab Propagandy i Informacji KC PZPR, a w terenie, przez Wojewódzkie Sztaby Propagandy i Informacji KW PZPR. W styczniu i lutym 1982 r. odbyły się posiedzenia wojewódzkich komisji weryfikacyjnych, działających przy Komitetach: Łódzkim, Piotrkowskim i Skierniewickim PZPR. Obradami komisji kierował pełnomocnik KC PZPR do Spraw Propagandy i Informacji, a w jej składach byli m.in. przedstawiciele KW PZPR, SB, WP, MO. Komisje wydały, z przyczyn politycznych, negatywne opinie co do możliwości dalszej pracy w miejscu dotychczasowego zatrudnienia wobec co najmniej 35 osób. Orzeczenia komisji w stosunku do konkretnych dziennikarzy, były w różny sposób opisane, np.: „wydalić z szeregów PZPR, uniemożliwić pracę w instytucjach frontu ideologicznego i propagandowego kierowanych przez PZPR i państwo”, „nie zatrudniać w zawodzie dziennikarskim”, „nie zatrudniać w prasie RSW, PR i TV”. Konsekwencją negatywnych opinii wydanych przez wojewódzkie komisje weryfikacyjne w Łodzi, Piotrkowie Tryb. i Skierniewicach, było rozwiązanie w lutym i marcu 1982 r. stosunku pracy z co najmniej 35 dziennikarzami. Wobec niejednoznacznych werdyktów komisji dot. zwalnianych dziennikarzy, jak też wobec różnych oficjalnych powodów rozwiązywania stosunków pracy, każdy przypadek podlegał szczegółowym wyjaśnieniom w trakcie śledztwa. W toku postępowania uzyskano kilkaset protokołów obrad Prezydium Komitetu d/s Radia i Telewizji oraz szereg dokumentów archiwalnych dotyczących weryfikacji dziennikarzy w okresie stanu wojennego. Przesłuchano w charakterze świadków kilkadziesiąt osób, w większości pokrzywdzonych Odnaleziono i poddano oględzinom akta personalne kilkudziesięciu łódzkich dziennikarzy prasowych, telewizyjnych i radiowych.

W toku śledztwa przedstawiono zarzuty popełnienia zbrodni komunistycznych siedmiu osobom – funkcjonariuszom państwa komunistycznego:

  • Michałowi W. – Kierownikowi Jednostki Budżetowej Rozgłośni Polskiego Radia i Ośrodka Telewizyjnego, Redaktorowi Naczelnemu OTVP w Łodzi, zarzut przekroczenia swoich uprawnień i działania na szkodę interesu prywatnego przez podjęcie w okresie stanu wojennego, w dniach od 13 do 29 marca 1982 roku, z przyczyn politycznych, bez zgody organu nadrzędnego, decyzji o zwolnieniu ze służby w jednostce zmilitaryzowanej, równoznacznych z rozwiązaniem umowy o pracę, wobec 25 pracowników Rozgłośni Polskiego Radia w Łodzi i Łódzkiego Ośrodka Telewizji Polskiej,
  • Mieczysławowi K. – pełnomocnikowi KC PZPR Do Spraw Propagandy i Informacji,
  • Andrzejowi H. – Sekretarzowi Komitetu Łódzkiego PZPR,
  • Zdzisławowi K. – funkcjonariuszowi Służby Bezpieczeństwa KWP w Łodzi oraz
  • Mieczysławowi K. – podpułkownikowi Wojska Polskiego,

które to osoby wchodziły w skład wojewódzkiej komisji weryfikacyjnej łódzkich dziennikarzy prasowych, zarzut udzielenia w dniu 23 stycznia 1982 roku pomocy Dyrektorowi Łódzkiego Wydawnictwa Prasowego Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch” Piotrowi S. oraz Prezesowi Zarządu Głównego Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch” Zdzisławowi A. do stosowania represji stanowiącej przestępstwo złośliwego naruszenia praw pracowniczych, polegającego na rozwiązaniu stosunku pracy wobec co najmniej ośmiu dziennikarzy prasowych poprzez wydanie z przyczyn politycznych negatywnych opinii co do możliwości dalszej pracy tych osób w miejscu dotychczasowego zatrudnienia oraz w ogóle w zawodzie dziennikarza, Piotrowi S. – Dyrektorowi Łódzkiego Wydawnictwa Prasowego Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch”, zarzut stosowania represji stanowiącej przestępstwo poprzez przekroczenie swoich uprawnień i działanie na szkodę interesu prywatnego w ten sposób, że złośliwie naruszał prawa pracownicze poprzez podjęcie w okresie od marca do października 1982 r. decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy mimo braku podstaw merytorycznych, kierując się wyłącznie względami politycznymi, wobec co najmniej czterech dziennikarzy prasowych, Zdzisławowi A. – Prezesowi Zarządu Głównego Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch”, zarzut stosowania represji stanowiącej przestępstwo poprzez przekroczenie swoich uprawnień i działanie na szkodę interesu prywatnego w ten sposób, że złośliwie naruszył prawa pracownicze poprzez podjęcie w dniu 17 marca 1982 r. decyzji o odwołaniu zastępcy redaktora naczelnego tygodnika „Odgłosy” równoznacznego z rozwiązaniem jego stosunku pracy, mimo braku podstaw merytorycznych, kierując się wyłącznie względami politycznymi.

Z uwagi na fakt, iż z mocy art. 4 ustęp 3 ustawy o IPN, do czynów zarzucanych podejrzanym w śledztwie mają zastosowanie przepisy ustawy o amnestii z dnia 7 grudnia 1989 roku, Instytut Pamięci Narodowej – Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Łodzi skierował w dniu 4 września 2007 roku wniosek do Sądu Rejonowego w Łodzi o umorzenie postępowania karnego wobec podejrzanych: Mieczysława K., Andrzeja H., Zdzisława K., Mieczysława K. i Piotra S. Do Sądu Rejonowego w Warszawie, gdzie była siedziba Zarządu Głównego RSW „Prasa-Książka-Ruch”, skierowano w dniu 4 września 2007 roku wniosek o umorzenie postępowania karnego na podstawie ustawy o amnestii z 1989 roku wobec byłego Prezesa tego koncernu prasowego – podejrzanego Zdzisława A.
Śledztwo w sprawie przeciwko Michałowi W. zostało umorzone w dniu 28 listopada 2007 r. wobec śmierci tego podejrzanego.
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2007 r. Sąd Rejonowy w Łodzi uznał podejrzanych: Mieczysława K., Andrzeja H., Zdzisława K., Mieczysława K. i Piotra S. za winnych popełnienia zarzucanych im zbrodni komunistycznych i umorzył postępowanie karne przeciwko tym osobom na podstawie ustawy o amnestii z 1989 roku. W ustnym uzasadnieniu motywów postanowienia Sąd podkreślił, że prokurator IPN w sposób szczegółowy i wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w tej sprawie i w związku z tym Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że podejrzani są winni zarzucanych im zbrodni komunistycznych, ale w zakresie kary musiał podjąć decyzję w oparciu o przepisy ustawy o amnestii z 1989 roku.

Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korenspondencji
Instytut Pamięci Narodowej, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
Czwartek, 8 stycznia 2009, data aktualizacji serwisu: 08.01.2009 o godzinie 10:11
©2000-2009 Instytut Pamięci Narodowej. Wszystkie Prawa Zastrzeżone.