| O IPN | Aktualności | Wydział prasowy | KŚZpNP |
BEP | BUiAD | Publikacje | Biuro Lustracyjne | Wnioski |
| Kontakty | Ogłoszenia | Linki | Klub Grota | Nagroda Kustosz Pamięci Narodowej | Archiwalia |
Oddziałowa Komisja w Łodzi |
Oddziałowa Komisja w ŁodziŚledztwo w sprawie masowych egzekucji Polaków przeprowadzonych przez funkcjonariuszy gestapo i innych formacji z Piotrkowa Trybunalskiego w 1944 r. w Piotrkowie Trybunalskim i okolicznych miejscowościachŚledztwem objęto egzekucje dokonane przez funkcjonariuszy nieustalonych hitlerowskich formacji w miejscowościach Budki, Bujny, Kleszcz i Pieńki Karlińskie. Kolejną zbrodnią wyjaśnianą w śledztwie była egzekucja 20 Polaków dokonana w dniu 23.03.1944 r. w miejscowości Bujny. W tym zakresie ustalono, że żołnierze niemieccy przywieźli z Piotrkowa Trybunalskiego samochodami kilkunastu mężczyzn. Ustawiono ich przy umocowanej poziomo żerdzi i oddano do nich strzały z broni maszynowej. Zastrzelonych załadowano na samochody, a następnie zawieziono i zakopano w lesie bugajskim na tzw. Wierzejach koło Piotrkowa Trybunalskiego. Egzekucja była odwetem za zastrzelenie około 20 marca 1944 r. żandarma niemieckiego z posterunku w Bujnach przez partyzantów. Następnymi chronologicznie były dwie egzekucje dokonane we wsi Kleszcz w dniach 29.04. i 15.06.1944 r. Z obwieszczenia dowódcy SS i Policji w dystrykcie radomskim z dnia 29.04.1944 r. wynikało, iż za przynależność do bandy, niedozwolonych organizacji i posiadanie broni Sąd Doraźny Komandora Policji Bezpieczeństwa i SD na Dystrykt radomski skazał na karę śmierci 60 osób. W obwieszczeniu wskazano, iż na osobach od pozycji 1 do 30 wyrok wykonano, natomiast zasądzeni od pozycji 31 do 60 byli przedstawieni do ułaskawienia. Ustalono, iż osoby z pozycji 1-30 zostały rozstrzelane w dniu 29.04.1944 r. Z drugiej grupy 30 osób zostało rozstrzelanych w dniu 15.06.1944 r. prawdopodobnie jedynie 11 osób. Ostatnią z egzekucji objętych śledztwem była egzekucja dokonana w dniu 24.06.1944 r. w miejscowości Pieńki Karlińskie. Z obwieszczenia Dowódcy SS i Policji z dnia 24.06.1944 r. zawierającego listę nazwisk 90 osób, wynikało, iż Sąd Doraźny Komandora Policji Bezpieczeństwa i SD na Dystrykt radomski skazał je na karę śmierci za przynależność do niedozwolonych organizacji i za udzielanie pomocy członkom "band". W toku śledztwa ustalono, iż w Pieńkach Karlińskich zostało zamordowanych 59 osób, w tym 6-ciu braci Węgrzynowskich. W dniu egzekucji Niemieccy żołnierze przywieźli więźniów z Piotrkowa Trybunalskiego do lasu. Tam ustawili ich wzdłuż wykopanego wcześniej dołu, po czym oddali do nich strzały. Zwłoki zakopano na miejscu egzekucji. Nie ustalono, co stało się z pozostałymi 31 osobami spośród 90 wymienionych w obwieszczeniu. W stosunku do niektórych osób, których nazwiska znajdowały się na obwieszczeniach, a nie zostały one rozstrzelane ustalono, iż zostały prawdopodobnie wykupione przez rodzinę od Niemców albo wywiezione do obozów koncentracyjnych. Wersję tę potwierdzili kolejni przesłuchani w toku śledztwa świadkowie. W toku postępowania ustalono i przesłuchano kolejne osoby będące najbliższymi krewnymi zamordowanych w egzekucjach na terenie Piotrkowa Trybunalskiego i okolic w 1944 r. Zapoznano się z dostępnymi w Polsce materiałami archiwalnymi dotyczącymi egzekucji, będących przedmiotem śledztwa. Zapoznano się z treścią decyzji kończących postępowania w sprawach prowadzonych przez Prokuratury niemieckie dotyczących między innymi egzekucji w Piotrkowie Tryb. i okolicznych miejscowościach w 1944 r. Dokonano również oględzin akt spraw karnych przeciwko byłym granatowym policjantom z Piotrkowa Tryb., którzy uczestniczyli w egzekucjach w lesie bugajskim i na „budkach” w Piotrkowie Tryb. Zapoznano się z aktami sprawy karnej przeciwko byłemu dowódcy SS i Policji na dystrykt Radom Herbertowi Böttcherowi. Ustalono i przesłuchano osoby, które uczestniczyły w egzekucjach w lesie bugajskim i na budkach. W toku postępowania wyłączano do odrębnych postępowań materiał dowodowy w zakresie poszczególnych egzekucji, które były przedmiotem śledztwa. Postanowieniami o umorzeniu śledztwa zakończono postępowania dotyczące egzekucji na Budkach, w dniu 12.02.1944 r. i egzekucji w lesie bugajskim, koło wsi Kleszcz w dniu 29.04.1944 r. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2007 r. ze śledztwa wyłączono do odrębnego postępowania materiał dowodowy dotyczący egzekucji w Pieńkach Karlińskich w dniu 24.06.1944 r. |