strona główna | pełna wersja | newsletter | mapa serwisu | wybierz serwis: PL | EN

Instytut Pamięci Narodowej


wersja POCKET PC

Oddziałowa Komisja w Łodzi

Śledztwo w sprawie zbrodni ludobójstwa i innych form eksterminacji dzieci polskich i młodzieży, w latach 1939-1945, dokonywanych przez władze hitlerowskie rejencji kalisko-łódzkiej

Śledztwo w sprawie zbrodni ludobójstwa i innych form eksterminacji dzieci polskich i młodzieży, w latach 1939-1945, dokonywanych przez władze hitlerowskie rejencji kalisko-łódzkiej poprzez: umieszczanie w więzieniach i obozach pracy przymusowej; w domach dziecka, w których na skutek celowo stworzonych złych warunków bytowych, wiele dzieci zmarło; w obozach wynaradawiania dzieci i młodzieży polskiej; zmuszania do wykonywania wyniszczającej pracy fizycznej w zakładach zatrudniających dzieci.

Śledztwo prowadzone było kompleksowo. Obejmowało fakty zbrodni hitlerowskich popełnionych na polskich dzieciach i młodzieży w rejencji kalisko-łódzkiej, w zakresie których wcześniej nie były prowadzone postępowania. Wykonywane czynności miały na celu ustalenie zbrodni popełnionych w obozach pracy dla dzieci i młodzieży, funkcjonujących w Łodzi (przy ul. Brzeźnej, Wodnej, Piramowicza) oraz obozach koncentracyjnych mieszczących się w Łodzi (przy ul. Spornej) i w Kaliszu. W toku śledztwa wyjaśniane były również okoliczności - dotyczące ukrycia, w 1943 r. we wsi Dobrzec woj. Kaliskie zwłok nieznanych dzieci. 

Z ustaleń śledztwa wynikało, że w obozach pracy mieszczących się w Łodzi przy ul. Brzeźnej 1/3 (tzw. Domu pracy dla dzieci, młodzieży i starców - alter und Jugendheim) oraz ul. Wodnej 34/36 i Piramowicza 11/13, umieszczone były kilkuletnie dzieci oraz młodzież. W obozach tych panował surowy reżim i regulamin. Za każde nawet najdrobniejsze naruszenie regulaminu lub niesolidna pracę "opiekunowie" dotkliwie bili dzieci - młodzież (rękami, bykowcem, trzcinką bambusową) po całym ciele. Umieszczano dzieci w tak zwanych "bunkrach" (ciemnym pomieszczeniu przypominającym komórkę). W obozach panował głód i choroby. Otrzymywane przez dzieci - młodzież dzienne porcje żywnościowe były bardzo małe. Składały się głównie z brukwi, czarnego chleba, czarnej kawy, zupy z ziemniaków. Porcje te nie wystarczały do regeneracji sił, zwłaszcza młodzieży pracującej po 12 godzin dziennie w warsztatach przy ul. Wodnej. Częstym powodem bicia dzieci, była dokonywana przez nie kradzież jedzenia. Zdarzały się przypadki zgonów dzieci, wskutek ich pobicia. 

Także w obozach germanizacyjnych mieszczących się w Łodzi przy ul. Spornej 73 oraz w Okręgowym Domu Dziecka w Kaliszu tzw. Gaukinderheim, panowały bardzo złe warunki sanitarne i bytowe (duże zagęszczenie sal). Przebywające w nich polskie dzieci i młodzież poddane były surowemu reżimowi. Zmuszano je do nauki języka niemieckiego, za drobne przewinienie dzieci karano biciem, umieszczano w ciemnych pomieszczeniach. Niewielkie racje żywnościowe były powodem licznych zachorowań, zwłaszcza wśród dzieci najmłodszych. Warunki panujące w tych obozach (surowy reżim) oraz zerwanie więzi z rodzicami, miały bardzo negatywny wpływ na prawidłowy rozwój psychiczny dzieci i młodzieży. 

W zakresie ukrycia w 1943 r. we wsi Dobrzec woj. Kaliskie zwłok nieznanych dzieci prowadzono czynności zmierzające do ustalenia okoliczności śmierci dzieci (tj. przyczyn zgonów, liczby ofiar) oraz odnalezienia miejsca pochówku ich zwłok. Przesłuchiwano kolejnych świadkowie – mieszkańców wsi Dobrzec, którzy mieli informacje na temat tego wątku śledztwa. W tym zakresie ustalono, że w 1943 r. do gospodarstwa rodziny Fochminów w Dobrzecu przywieziono samochodami ciężarowymi drewniane skrzynie ze zwłokami dzieci. Skrzynie te po dwóch dniach przewieziono do Kościelnej Wsi, na teren poligonu wojskowego i tam pochowano. 

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2007 r. śledztwo w niniejszej sprawie zostało umorzone. Podstawę umorzenia w sprawach zabójstw dokonanych w obozach stanowiło
w poszczególnych przypadkach niewykrycie sprawców zbrodni, brak dostatecznych dowodów popełnienia zbrodni albo ustalenie, że zbrodni takiej nie popełniono. W pozostałej części śledztwo umorzono wobec ustalenia, że nastąpiło przedawnienie karalności zbrodni będących przedmiotem postępowania.

Powrót
Drukuj
Generuj plik PDF
Poleć stronę znajomemu
Adres do korenspondencji
Instytut Pamięci Narodowej, ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa
Czwartek, 8 stycznia 2009, data aktualizacji serwisu: 08.01.2009 o godzinie 09:43
©2000-2009 Instytut Pamięci Narodowej. Wszystkie Prawa Zastrzeżone.